II SA/Ol 716/18

Dnia 6 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 roku sprawy ze skargi W. Ś. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie choroby zawodowej - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" r., znak: "[...]" Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, nie stwierdził u W. Ś. (dalej jako: "skarżący") choroby zawodowej – przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekłego zapalenia kaletki maziowej - wymienionej w poz. 19.2 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że orzekł odmownie na podstawie orzeczenia lekarskiego nr "[...]" o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wystawionego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy z dnia 2 stycznia 2018 r. Podniósł, że jednostka orzecznicza I-go stopnia nie rozpoznała u skarżącego choroby zawodowej. Rozpoznane schorzenia to: koksartroza lewostronna po alloplastyce, gonartroza obustronna, które nie znajdują się w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wskazał, że nie odwoływał się od orzeczenia lekarskiego, gdyż go nie otrzymał. Podał, że informował o tym PPIS. W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]",Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia i argumenty organu I instancji. Wskazał, że przeprowadził postępowanie wyjaśniające co do doręczenia skarżącemu przedmiotowego orzeczenia lekarskiego. Ustalił, że orzeczenie lekarskie nr "[...]" o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w poz. 19.2 z dnia 2 stycznia 2018 r. i orzeczenie lekarskie nr "[...]" o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w poz. 19.3 z dnia 3 stycznia 2018 r. (druga jednostka chorobowa, w stosunku do której było prowadzone odrębne postępowanie przez jednostkę orzeczniczą i organ I instancji) - zostały wysłane skarżącemu dnia 4 stycznia 2018 r. pocztą za potwierdzeniem odbioru. Powyższe ustalono na podstawie dziennika korespondencyjnego oraz kserokopii potwierdzenia odbioru przesyłki, którą odebrała żona skarżącego w dniu 11 stycznia 2018 r. Organ II instancji uznał za udowodnione doręczenie przedmiotowego orzeczenia lekarskiego. Stwierdził, że skarżący mógł złożyć wniosek o ponowne przeprowadzenie badania, tak jak to uczynił w przypadku drugiej jednostki chorobowej wymienionej w poz. 19.3, w stosunku do której było prowadzone odrębne postępowanie. Zważył, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości złożenia wniosku o ponowne przeprowadzenie badania przez organ. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący wyraził przekonanie, że przyczyną jego choroby była i jest wykonywana praca. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że rozpoznanie choroby zawodowej nie należy do właściwości organów inspekcji sanitarnej, które związane są rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim i nie są uprawnione do odmiennej oceny, niż wyrażona w prawidłowo sporządzonym orzeczeniu lekarskim. W rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. są one opiniami, czyli stanowią dowód w sprawie (dowód z opinii biegłego). Na rozprawie, która odbyła się przed tutejszym Sądem w dniu 6 listopada 2018 r. skarżący oświadczył, że nie jest prawdą, iż w przesyłce pokwitowanej przez jego żonę znajdowały się dwa orzeczenia WOMP-u. W przesyłce tej znajdowało się tylko orzeczenie dotyczące łękotki, zawierające pouczenie o możliwości odwołania się do Łodzi i z tego uprawnienia skarżący skorzystał. Gdyby było orzeczenie dotyczące torebki maziowej, to odwołałby się także w tej kwestii. W Instytucie w Łodzi mówił nawet o tym, ale tam poinformowano go, że musi dostać orzeczenie w sprawie torebki maziowej, aby mógł się odwołać. Nawet lekarz w Łodzi powiedział mu, że będzie musiał jeszcze raz do nich przyjechać właśnie w związku z torebką maziową. Skarżący podkreślił, że jeśli chodzi o łękotkę to nie odwoływał się od decyzji organu I instancji. Informował ustnie Powiatowego Inspektora Sanitarnego, że nie otrzymał orzeczenia WOMP-u dotyczącego torebki maziowej. Tego orzeczenia nie otrzymał do dnia dzisiejszego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy, a więc bazuje na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym. Rolą sądu administracyjnego jest jedynie kontrola legalności działania organów administracji publicznej według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Oznacza to, że sąd zobligowany jest badać z urzędu całokształt danej sprawy. W ocenie Sądu stanowisko organów I i II instancji co do skuteczności doręczenia skarżącemu orzeczenia lekarskiego nr "[...]" nie jest obiektywnie udokumentowane, a tym samym sprzeczne z normą art. 7 k.p.a., który nakazuje organom administracji publicznej stać na straży praworządności, w tym wyjaśnić sprawę przy uwzględnieniu słusznego interesu obywateli. W rozpoznawanej sprawie skarżący konsekwentnie podnosił, że nie otrzymał orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia w sprawie podejrzenia choroby zawodowej wymienionej w poz. 19.2 wykazu chorób zawodowych i wyrażał wolę złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania w tym zakresie przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Skarżący sygnalizował brak doręczenia mu orzeczenia lekarskiego w tej sprawie w odwołaniu od decyzji, w którym podał, że informował organ I instancji o zaistniałej sytuacji. Także w czasie zapoznawania się z aktami sprawy w dniu 20 sierpnia 2018 r. skarżący zgłosił pracownikowi organu II instancji, że nie miał możliwości złożyć wniosku o powtórne badanie lekarskie z powodu braku doręczenia mu orzeczenia lekarskiego i dlatego nie zgadza się z decyzją o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej w poz. 19.2. Podał, że oczekuje na możliwość dokładnego badania pod tym kątem w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi. Na rozprawie przed tutejszym Sądem skarżący wyjaśnił dodatkowo spójnie i logicznie, że w korespondencji odebranej przez jego żonę było tylko jedno orzeczenie lekarskie, które dotyczyło odrębnego postępowania. Od tego orzeczenia skarżący skorzystał ze środka odwoławczego. Skarżący oświadczył, że gdyby otrzymał orzeczenie lekarskie dotyczące torebki maziowej, to odwołałby się także w tej kwestii. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do doręczenia skarżącemu spornego orzeczenia lekarskiego. Wprawdzie do akt sprawy załączona została kserokopia dziennika korespondencyjnego z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, z której wynika, że jedną przesyłką nadane zostały do skarżącego dwa orzeczenia lekarskie nr "[...]", to jednak nie można wykluczyć, że w sprawie mogło dojść do przypadkowego niewłożenia do koperty orzeczenia nr "[...]". Z załączonej kserokopii potwierdzenia odbioru z dnia 11 stycznia 2018r. nie wynika w ogóle co konkretnie było przedmiotem doręczenia. W postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2012r., sygn. akt II OSK 1852/12 (publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jakkolwiek zwrotne potwierdzenie odbioru stanowi dowód doręczenia pisma stronie, to jednak nie uniemożliwia ono podważenia dokonania doręczenia określonego pisma, zwłaszcza w sytuacji gdy sporne jest to, czy w jednej przesyłce znajdowało się więcej niż jedno pismo. NSA stanął na stanowisku, że w takiej sytuacji, gdy skarżący kwestionuje doręczenie, uprawdopodabniając swoje twierdzenie, nie ma absolutnej pewności, że w istocie doręczenie nastąpiło. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. W ocenie Sądu skarżący swoim konsekwentnym działaniem i spójnymi wyjaśnieniami podważył skutecznie okoliczność doręczenia mu orzeczenia lekarskiego nr "[...]", które stanowiło podstawę decyzji odmownej. Szczególnie, że skarżący odwołał się od orzeczenia nr "[...]". Dlaczego więc nie miałby jednocześnie odwołać się od orzeczenia nr "[...]", gdyby zostało mu doręczone w tym samym czasie, zwłaszcza skoro odwołania przysługiwały do tego samego organu i skarżący miał w tym interes prawny. Okoliczność braku doręczenia ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż, jak przyznał organ II instancji w odpowiedzi na skargę, organy inspekcji sanitarnej związane są rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim. Przy czym orzeczenie to musi być ostateczne. Na podstawie § 7 ust. 2 powołanego rozporządzenia skarżącemu przysługuje wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia zatrudniającej lekarza, który wydał to orzeczenie. Z kolei § 6 ust. 6 rozporządzenia nakazuje doręczenie zainteresowanemu pracownikowi orzeczenia lekarskiego. Brak doręczenia skarżącemu orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia zamyka skarżącemu drogę do dochodzenia swoich praw i narusza wskazane przepisy rozporządzenia, oraz art. 7 k.p.a. Z przedstawionych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy orzekające uwzględnią art. 153 p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.