II SA/Ol 72/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2013 r. wniosków spółki A i B o przywrócenie terminu do wniesienia skarg w sprawie ze skarg spółki A i B na uchwałę Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 czerwca 2012r., nr XVIII/334/2012 w przedmiocie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa warmińsko-mazurskiego za lata 2011-2016 postanawia odrzucić wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia skarg. WSA/post.1 – sentencja postanowienia Pismem z dnia 24 grudnia 2012 r. skarżące Spółki wywiodły skargi na uchwałę z dnia 19 czerwca 2012 r., nr XVIII/334/2012 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego w przedmiocie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa warmińsko-mazurskiego za lata 2011-2016, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Ponadto skarżące Spółki wraz ze skargami złożyły wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia skarg. W uzasadnieniu wniosków skarżące podniosły, że Spółki wezwały organ do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie zostało doręczone organowi w dniu 31 lipca 2012 r. (zgodnie z ustaleniami telefonicznymi). Następnie pismem z dnia 3 sierpnia 2012 r. nr KS-BID.0811232012.Ml Szef Kancelarii Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego poinformował Spółki, że rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 26 lipca 2012 r. nr PN.4131.199.2012 Wojewoda Warmińsko-Mazurski stwierdził nieważność przedmiotowej uchwały Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 czerwca 2012 r. Z kolei pismem z dnia 28 września 2012 r. Przewodniczący Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego poinformował, że na XIX sesji Sejmiku w dniu 28 sierpnia 2012 r. organ ten nie podzielił zarzutów sformułowanych w wezwaniu. W takiej sytuacji, z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego w/w uchwały, Spółki pomimo - wcześniejszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa - nie wniosły skarg. Uznały bowiem, że nie można skutecznie skarżyć aktu nie pozostającego w obrocie prawnym. W międzyczasie Województwo Warmińsko-Mazurskie, reprezentowane przez Marszałka Województwa, złożyło skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 26 lipca 2012 r. Spółki nie uczestniczyły w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie legalności rozstrzygnięcia nadzorczego, gdyż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, stronami w takim postępowaniu są jedynie organ nadzoru i jednostka samorządu terytorialnego, której aktu lub czynności rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczy. Z tego samego względu Spółkom nie został również doręczony zapadły w tej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. We wniosku skarżące podniosły dalej, że z pełną treścią orzeczenia wydanego w tej sprawie Spółki zapoznały się dopiero w dniu 17 grudnia 2012 r. kiedy to pracownik Spółki A powziął w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie od pracownika informację o wyroku tego Sądu z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 1154/12, w którego sentencji m. in.: w pkt 1 uchylono rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, a w pkt 2 orzeczono, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie podlega wykonaniu. Powyższe okoliczności faktyczne uprawdopodobniają – zdaniem skarżących -brak winy Spółek w uchybieniu terminu do złożenia skargi na uchwałę Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa warmińsko-mazurskiego na lata 2011-2016. Spółki wskazały we wniosku, że złożenie tejże skargi w przewidzianym w art. 53 2 p.p.s.a. terminie nie było możliwe ze względu na brak właściwego przedmiotu zaskarżenia, co nastąpiło wskutek stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały z dnia 19 czerwca 2012 r. w rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 26 lipca 2012 r. W ocenie Spółek sytuacja uległa jednak zmianie po zaskarżeniu aktu nadzoru przez jednostkę samorządu terytorialnego, a ściśle rzecz biorąc - po wydaniu wyroku w tej sprawie, w szczególności zaś pkt 2 jego sentencji. Podniesiono dalej we wnioskach, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Dopiero w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 listopada 2012 r., orzeczono, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie podlega wykonaniu, co spowodowało zawieszenie skutków prawnych rozstrzygnięcia nadzorczego, co z kolei oznacza, że odżył byt prawny uchwały Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 czerwca 2012 r. Tym samym w ocenie skarżących zaszła też możliwość zaskarżenia przez Spółki do sądu administracyjnego uchwały, co też Spółki uczyniły wraz ze złożeniem niniejszego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. We wniosku podniesiono także, że został zachowany wstępny warunek procesowy, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., gdyż przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skarg ustała w dniu 17 grudnia 2012 r., kiedy pracownik Spółki dowiedział się o treści zapadłego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 1154/12, a w konsekwencji o wstrzymaniu wykonania rozstrzygnięcia nadzorczego. W odpowiedzi na skargi Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego wniósł o ich odrzucenie z uwagi na wniesienie skarg z przekroczeniem terminu, ewentualnie o ich oddalenie jako niezasadnych. Ponadto organ wniósł o odrzucenie wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia skarg, jako spóźnionych, ewentualnie o ich oddalenie w przypadku uznania, że wnioski te nie są wnioskami spóźnionymi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę w odniesieniu do wniosków o przywrócenie terminu organ wskazał, że wnioski te są spóźnione. W ocenie organu nawet gdyby podzielić pogląd skarżących, iż niezachowanie terminu do wniesienia skarg na uchwałę Nr XVIII/334/12 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego do sądu administracyjnego uzasadnione było wydaniem przez Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia 26 lipca 2012 r. stwierdzającego nieważność uchwały Nr XVIII/334/12 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego, to przyczyna ta ustała w dniu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyroku w przedmiotowej sprawie (tj. wyroku z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie II SA/Ol 1154/12). Skarżący natomiast bez większego trudu mogli w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, z późn. zm.) ustalić sygnaturę, pod którą sprawa ze skargi Województwa Warmińsko-Mazurskiego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego stwierdzające nieważność uchwały Nr XVIII/334/12 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego została zarejestrowana, zaś z uwagi na publikację orzeczeń w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych mogliby wówczas zapoznać się z treścią interesującego ich orzeczenia. Organ podniósł również, że zaskarżona uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 3 grudnia 2012 r. pod pozycją nr 3281. W ocenie organu skarżący jako prowadzący działalność gospodarczą w zakresie gospodarki odpadami mają obowiązek zapoznać się z przepisami prawa, których mają obowiązek przestrzegać przy prowadzeniu tej działalności, w tym z aktami prawa miejscowego. Taką uchwałą niewątpliwie jest uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Zatem przy zachowaniu należytej staranności skarżący powinni już w dniu opublikowania w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 3 grudnia 2012 r. zaskarżonej uchwały powziąć wiadomość o tym fakcie. Organ podniósł dalej, że opublikowanie aktu prawa miejscowego już po wydaniu w stosunku do tego aktu przez Wojewodę rozstrzygnięcia nadzorczego w sytuacji, gdy zainteresowany posiada informację, iż rozstrzygnięcie nadzorcze zostało zaskarżone do sądu administracyjnego, powinno stanowić sygnał do niezwłocznego podjęcia działań w celu ustalenia, czy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego stwierdzające nieważność uchwały Nr XVIII/334/12 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W ocenie organu z daleko idącej ostrożności procesowej, najpóźniej datę 3 grudnia 2012 r. można oceniać jako datę, w której ustały przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skarg i to najpóźniej od tej daty (o ile nie od dnia 22 listopada 2012 r., tj. od daty wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sprawie II SA/Ol 1154/12) należy liczyć termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skarg. Ponadto organ uznał, że nawet, gdyby przyjąć, że złożony wniosek o przywrócenie terminu wniesiony został w terminie, to i tak jest on niezasadny. W tym kontekście podniesiono w odpowiedzi na skargę, że okoliczność wydania przez Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego rozstrzygnięcia nadzorczego nie stanowiła przeszkody do wniesienia skarg przez skarżące Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 86 § 1 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm, dalej zwaną: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (na mocy art. 87 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a.). Równocześnie ze złożeniem wniosku strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Rozważając zaś kwestię przywrócenie terminu, stosownie do art. 87 powołanej ustawy, Sąd zobowiązany jest do ustalenia, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy wnioskodawcy, a ponadto, czy zachowane zostały inne warunki formalne wniesienia przedmiotowego wniosku, w tym przede wszystkim, czy wniosek został złożony w terminie 7-dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Stosownie bowiem do treści art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Stosownie natomiast do art. 52 p.p.s.a, skargę można wnieść po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one w postępowaniu, a jeśli nie były one przewidziane ustawą, wniesienie skargi musi być poprzedzone wezwaniem właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z poglądem prawnym wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 (ONSA i WSA 2007 r., nr 3, poz. 60), przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi. Pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i wynosi 30 dni, a liczony jest od dnia doręczenia stronie odpowiedzi organu na wezwanie. Z kolei drugi termin dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i wynosi 60 dni, zaś liczony jest od dnia wniesienia przez stronę wezwania do organu. Zatem po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg drugi z ww. terminów – sześćdziesięciodniowy. Jeśli natomiast przed jego upływem organ doręczy stronie odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy, liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. W aktach sprawy znajduje się wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dotyczące zaskarżonej uchwały, które zostało nadane przez skarżące Spółki w dniu 26 lipca 2012 r. Oznacza to, że Spółki w terminie sześćdziesięciodniowym od tej daty, tj. do 24 września 2012 r. winny wnieść skargi do sądu administracyjnego, chyba, że w tym terminie otrzymałby odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, co w sprawie nie nastąpiło. Skargi w niniejszej sprawie zostały nadane 24 grudnia 2012 r., co oznacza, że zostały wniesione po terminie. Skarżące Spółki uzasadniając wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia skarg wskazują, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa dowiedziały się o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały rozstrzygnięciem nadzorczym przez Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego. Dlatego też uznały, że nie mogły zaskarżyć uchwały do sądu administracyjnego, gdyż nie można skutecznie skarżyć aktu nie pozostającego w obrocie prawnym. Pomijając zasadność takiego stanowiska, wskazać należy, że w dniu 1 października 2012 r. z pisma z dnia 28 września 2012 r. Przewodniczącego Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego Spółki dowiedziały się nie tylko o tym, że organ nie uznał ich wezwań do usunięcia naruszenia prawa za uzasadnione, ale również o tym, że Sejmik Województwa podjął uchwałę o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego. Dlatego też skarżące, które winny wykazać się należytą starannością w prowadzeniu własnych spraw powinny po otrzymaniu powyższego pisma ustalić choćby w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej sygnaturę sprawy ze skargi Województwa na rozstrzygnięcie nadzorcze i datę w której miała odbyć się rozprawa. Podzielić należy stanowisko organu, że od dnia 22 listopada 2012 r., tj. od daty wydania wyroku uchylającego rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skarg. W tym też terminie należało wnieść spóźnione skargi wraz z wnioskami o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Na marginesie tylko wskazać należy, że stwierdzenie rozstrzygnięciem nadzorczym nieważności uchwały nie stanowiło przeszkody do wniesienia skarg na uchwałę, której nieważność rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdził Wojewoda. Po wniesieniu skargi przez Województwo istniałaby przecież możliwość zawieszenia postępowania ze skarg Spółek do czasu zakończenia postępowania dotyczącego legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 88 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.