II SA/Ol 727/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2007 roku sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku stałego - oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 oraz art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.), przyznał J. P. zasiłek stały w wysokości 30 zł miesięcznie od dnia 1 czerwca 2006 r. i na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ podał, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, iż J. P. ma orzeczony okresowo do dnia "[...]" umiarkowany stopień niepełnosprawności. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną "[...]". Łączny dochód małżonków wynosi 576,33 zł, kryterium dochodowe rodziny wynosi 632 zł, natomiast kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi 316 zł. W tym stanie faktycznym wysokość zasiłku stałego ustalona została zgodnie z art. 37 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w kwocie 30 zł. Kolejną decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie art.106 ust. 5 w związku z art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej zmienił własną decyzję z dnia "[...]", nr "[...]" w części dotyczącej wysokości wypłacanego zasiłku w ten sposób, że w okresie od 1 października 2006 r. wysokość przysługującego zasiłku stałego ustalił na kwotę 60,20 zł miesięcznie, ponadto orzekł o wypłaceniu wyrównania za miesiąc styczeń 2007 r. w kwocie 30,20 zł wraz z zasiłkiem za miesiąc luty 2007 r. i na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu Dyrektor wyjaśnił, że w dniu 1 października 2006 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950), którym podniesiono kwoty kryteriów dochodowych dla osób ubiegających się o świadczenia pomocy społecznej. Skutkowało to koniecznością zmiany uprzednio wydanej decyzji w sprawie zasiłku stałego. Organ podał, że J. P. ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, mieszka z żoną "[...]". Łączny dochód małżonków wynosi 581,70 zł, na co składa się renta żony w kwocie 502,10 zł i dodatek mieszkaniowy w kwocie 79,60 zł. Organ nie podzielił stanowiska J. P., który wywodził, iż prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego ogranicza się do pokrywania opłat za mieszkanie, które małżonkowie uiszczają wspólnie, zaś pozostałe wydatki na żywność, odzież i leki nie są pokrywane ze wspólnego budżetu. W ocenie Dyrektora MOPS wnioskodawca nie byłby w stanie prowadzić odrębnego gospodarstwa domowego z uwagi na bardzo niski własny dochód (60, 20 zł), szczególnie, iż dzieci strony nie są w stanie pomagać rodzicom finansowo. Wskazał, że w miesiącu grudniu 2006 r. J. i K. P. przyznano zasiłek celowy na zakup żywności i lekarstw, którzy nie odwołali się od decyzji przyznającej to świadczenie. Organ ustalił, że kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wyniosło 351 zł, zaś dochód rodziny wnioskodawcy wyniósł 581,70 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowi kwotę 290,85 zł. Wyjaśnił ponadto, że wypłacenie w miesiącu styczniu 2007 r. zasiłku stałego w wysokości 30 zł spowodowało konieczność wyrównania świadczenia za ten miesiąc. W złożonym od tej decyzji odwołaniu J. P. wniósł o jej zmianę i zaspokojenie jego potrzeb socjalnych, co zagwarantowane zostało w Konstytucji RP. Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, będącą przedmiotem odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że ustawodawca przepisem art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej nałożył na organ pomocy społecznej obowiązek zmiany wysokości przyznanego świadczenia w przypadku zmiany przepisów prawa oraz precyzyjnie określił sposób ustalenia wysokości zasiłku stałego. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji prawidłowo zmienił własną decyzję z dnia "[...]" i ustalił wysokość zasiłku stałego w kwocie 60,20 zł, przysługującego odwołującemu się od dnia 1 października 2006 r. Organ wywiódł ponadto, że nie można uwzględnić argumentacji odwołania. Przepisy ustawy o pomocy społecznej, które miały zastosowanie w sprawie, mają bowiem charakter obligatoryjny, zatem swobodne ich interpretowanie i stosowanie stanowiłoby naruszenie prawa. Podkreślił, że nie zostały one uznane za niezgodne z Konstytucją RP, wobec czego zarzuty odwołującego się nie są zasadne. W złożonej skardze J. P. zarzucił zaskarżonej decyzji niezgodność z przepisami art. 38, art. 47, art. 68 § 1 i art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś organom orzekającym w sprawie – partykularyzm i bezduszność. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, wskazując, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, prawidłowo rozstrzyga o wysokości należnego skarżącemu zasiłku stałego i jasno przedstawia sposób ustalenia jego wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wojewódzki sąd administracyjny właściwy jest do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja taka zgodna jest z prawem, jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 powołanej ustawy. Tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji administracyjnej. W sprawie bezsporne jest, że skarżący spełnił warunki do ustalenia prawa do zasiłku stałego. Stosownie bowiem do art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Na mocy § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) od dnia 1 października 2006 r. kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie ustalone zostało w wysokości nie przekraczającej 351 zł. Skarżący orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia "[...]", zaliczony został do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Wraz z żoną prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, zaś ich łączny dochód wynosi 581,70 zł. Na tę kwotę składa się świadczenie rentowe K. P. w wysokości 502,10 zł oraz otrzymywany przez skarżącego dodatek mieszkaniowy w kwocie 79,60 zł. Prawidłowo zatem ustalono w stanie faktycznym sprawy, że J. P. spełnił ustawowe przesłanki przewidziane w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, warunkujące przyznanie zasiłku stałego. W sprawie sporna jest natomiast wysokość tego świadczenia, ustalona decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia "[...]", nr "[...]". Zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały ustala się w przypadku osoby w rodzinie w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, iż dochód na osobę w rodzinie skarżącego wynosi 290,85 zł, zaś kryterium dochodowym na osobę w rodzinie stanowi kwotę 351 zł. Prawidłowo więc ustalono kwotę zasiłku stałego. Jeżeli zatem ustalono właściwie kryterium dochodowe i prawidłowo wyliczono dochód na osobę w rodzinie skarżącego, to zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji nie można skutecznie zarzucić naruszenia prawa. Odnosząc się do wywodów skargi, iż zaskarżona decyzja narusza przywołane w skardze przepisy Konstytucji należy stwierdzić, iż zarzuty te nie zostały przez skarżącego w żaden sposób sprecyzowane i umotywowane, zaś w ocenie Sądu nie są zasadne. Realizacja zasad przewidzianych w Konstytucji, w tym w art. 38, art. 47, art. 68 § 1 i art. 71, następuje w drodze regulacji zawartych w ustawach szczególnych. Ustawodawca przewidział, że pomoc społeczna na ma celu umożliwić osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, nie są oni w stanie pokonać (art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Przesłanką do udzielenia tej pomocy jest m.in. ubóstwo i niepełnosprawność (art. 7 pkt 1 i 5 powołanej wyżej ustawy). Wyjaśnić też należy, że pomoc społeczna jest systemem zróżnicowanych świadczeń finansowanych ze źródeł publicznych, realizowanych na zasadach subsydiarności i indywidualizacji przez wyspecjalizowane służby w sytuacjach uzasadniających ich udzielenie. Jednym z zadań pomocy społecznej jest przyznawanie i wypłacanie świadczeń przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej. Podkreślić jednak trzeba, iż ustawodawca przewidział obowiązek społeczeństwa do czasowej tylko alimentacji obywateli, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej i ściśle określił ramy tej pomocy. Przepisy, na podstawie których orzeka się o wysokości zasiłku stałego, mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący i nie zawierają żadnej klauzuli, pozwalającej na uznaniowe działanie organu administracji w zależności od oceny sytuacji życiowej i materialnej osoby ubiegającej się o to świadczenie. Zatem fakt, iż skarżącemu przyznano w prawidłowej wysokości zasiłek stały w kwocie tylko 60,20 zł, która bez wątpienia nie jest wystarczająca do zabezpieczenia jego podstawowych potrzeb, nie stanowi naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji. Wbrew stanowisku skarżącego powołane przepisy Konstytucji nie stanowią wprost o obowiązku organów administracji samorządowej i rządowej zaspokojenia każdej potrzeby osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej i w żądanej przez uprawnionego wysokości. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).