II SA/Ol 742/08

PostanowienieWSA w Olsztynie2009-04-08

Skład orzekający: Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko częściowo, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną wnioskodawcy i wskazania sądu wyższej instancji?
Ratio decidendi
Sąd, uwzględniając ocenę sądu wyższej instancji oraz przepisy PPSA dotyczące prawa pomocy, uznał, że skarżący wykazał niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania. W związku z tym, skarżący został zwolniony od uiszczenia wpisu od skargi, jednak odmówiono mu przyznania pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienia pełnomocnika).
Stan faktyczny
Skarżący J. R. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, wskazując na swoją bezdomność i zajęcie emerytury przez komornika. Wcześniejsze postanowienie sądu odmawiające przyznania prawa pomocy zostało uchylone przez NSA. NSA wskazał, że skarżący starał się przedstawić swoje położenie i dochody, a jego sytuacja uprawdopodabnia niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania, sugerując rozważenie częściowego przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
1) zwolnić skarżącego od uiszczenia wpisu od skargi; 2) odmówić przyznania pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania postanawia: 1) zwolnić skarżącego od uiszczenia wpisu od skargi; 2) odmówić przyznania pomocy w pozostałym zakresie. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi J. R. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego radcy prawnego lub adwokata. Podał, iż "[...]" jest bezdomny a "[...]" komornik zajął jego emeryturę w celu wyegzekwowania kosztów eksmisji, więc "nie ma zasobów". Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący sam prowadzi gospodarstwo domowe, jedyny jego wartościowy majątek stanowi mieszkanie o powierzchni "[...]", miesięczny dochód z emerytury wynosi zaś "[...]". Postanowienie "[...]", którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 marca 2009 r. (sygn. akt II OZ 203/09). W jego uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż skarżący jest osobą "[...]", samotną i mającą trudności w jasnym formułowaniu pism. Z akt sprawy wynika także, że odbiera on pisma kierowane na adres, z którego go eksmitowano, ale jednocześnie podnosi, że jest bezdomny i nie ma gdzie mieszkać. W ocenie tegoż Sądu ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, rzeczywistej sytuacji życiowej skarżącego jest w istocie trudne, niemniej jednak nie ulega wątpliwości, że skarżący starał się sumiennie przedstawić swoje położenie i dochody. Dotychczasowe oświadczenia skarżącego uprawdopodobniają, że znajduje się on w sytuacji, w której poniesienie przez niego pełnych kosztów postępowania nie jest możliwe. Mając na uwadze, że odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby w tym przypadku uniemożliwić rozpoznanie sprawy, Sąd powinien rozważyć możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wziąwszy pod uwagę ocenę sądu wyższej instancji, przyjął, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. W takiej sytuacji, stosownie do unormowania zawartego w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), następuje przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zważywszy, iż koszty sądowe w postępowaniu przed sądem I instancji sprowadzają się w zasadzie do wpisu od skargi, uznano, zgodnie ze wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż w rozpatrywanym przypadku właściwym będzie zwolnienie skarżącego od uiszczenia owej opłaty. Na podstawie wskazanych przepisów postanowiono zatem jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło