II SA/Ol 745/08
WyrokWSA w Olsztynie2008-10-16
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Hanna Raszkowska, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, prawidłowo rozpoznało wszystkie zarzuty podniesione w odwołaniu od tej decyzji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie ustosunkował się do większości zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym dotyczących rzetelności raportu oddziaływania na środowisko, odległości od zabudowań mieszkalnych oraz konieczności uzgodnień z wojewodą. Brak merytorycznego odniesienia się do wszystkich zarzutów narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz art. 107 § 3 k.p.a. dotyczący uzasadnienia decyzji, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na posadowieniu kontenerowej wytwórni mas bitumicznych. Organ pierwszej instancji wydał decyzję pozytywną, opierając się na raporcie oddziaływania na środowisko. Strona skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając m.in. nierzetelność raportu, nieprawidłowe ustalenie odległości od zabudowań oraz brak uzgodnień z wojewodą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy, nie odnosząc się jednak do większości zarzutów odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Kolegium z powodu naruszenia przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu, zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego oraz nakazał zwrot nadpłaconego wpisu od Skarbu Państwa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2008 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. J. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, IV. nakazuje zwrócić skarżącemu J. J. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem nadpłaconego wpisu.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że po rozpatrzeniu wniosku z dnia 2 lipca 2007r. złożonego przez spółkę B w Nowinie przejęte przez spółkę A w "[...]" i przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, Wójt Gminy decyzją z dnia "[...]" określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia "Posadowienie kontenerowej wytwórni mas bitumicznych na terenie spółki B. (obecnie spółka A.) w "[...]". Ze wskazanej decyzji wynika, że przedsięwzięcie zaplanowano na działkach o nr ewidencyjnych "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" i "[...]" o powierzchni 2,762 ha w "[...]",
a jego realizacja ma polegać na wybudowaniu wytwórni mas bitumicznych wraz
z infrastrukturą techniczną. Organ przy wydaniu rozstrzygnięcia oparł się o sporządzony w odniesieniu do projektowanej inwestycji raport o jej oddziaływaniu na środowisko,
z którego wynika między innymi, że przeprowadzone analizy wskazują, iż maksymalne
i średnioroczne stężenia zanieczyszczeń powietrza, które wystąpiłyby w wyniku pracy spółki A oraz opad pyłów nie przekraczają wartości dopuszczalnych, określonych w załączniku Nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 grudnia 2002r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu. W raporcie stwierdzono również, że inwestycja ma być ulokowana w znacznym oddaleniu od zabudowy mieszkalnej.
Ponadto w uzasadnieniu decyzji wskazano również na fakt przeprowadzenia
w dniu 12 maja 2008r. wizji lokalnej w "[...]" na terenie należącym do spółki A, na skutek czego ustalono, że miejsce, na którym ma być posadowiona wytwórnia mas bitumicznych jest utwardzone i częściowo wybetonowane, a składowane są na nim niewielkie ilości kruszywa oraz sprzęt ciężki. Organ podniósł także w swoim rozstrzygnięciu, że warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia zostały uzgodnione postanowieniem z dnia 21 stycznia 2008r. z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym oraz postanowieniem z dnia 5 lutego 2008r. ze Starostą . Wójt Gminy zwrócił także uwagę, że dla przedmiotowej inwestycji
w dniu 7 marca 2008r. wydał decyzję o ustaleniu warunków zabudowy.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł Jerzy J. J. wnosząc o jej uchylenie bądź zmianę oraz zarzucając jej naruszenie art. 51 i art. 52 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska poprzez mylne przyjęcie, że raport dotyczący oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko został wykonany
w pełnym zakresie. Ponadto wskazał na naruszenie art. 56 ust. 1 b pkt 1 w związku
z art. 48 ust. 2 pkt 3 wspomnianej ustawy poprzez niezastosowanie tych przepisów i nie uzgodnienie z wojewodą warunków realizacji przedsięwzięcia, a także art. 47 ust. 1 tej ustawy oraz art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczególnych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. Nr 257, poz. 2573) poprzez niezastosowanie tych przepisów i nie wystarczające ustalenie wpływu planowanego przedsięwzięcia na zdrowie oraz życie ludzi i środowiska. Odwołujący się podniósł również naruszenie art. 10 w związku z art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie zawiadomienie o prowadzonym postępowaniu pozostałych stron postępowania czyli właścicieli działek sąsiednich.
Według strony odwołującej się twierdzenia raportu nie mogą stanowić podstawy do ustalenia, iż planowane przedsięwzięcie nie zagraża bezpośrednio zdrowiu i życiu ludzi zamieszkujących w pobliżu oraz roślinności i zwierzętom z tego obszaru, gdyż są oparte na nieprawdziwych danych oraz niewiarygodnych analizach. Z raportu wynika bowiem na przykład, że budynki mieszkalne skarżącego są oddalone od miejsca inwestycji o 130 m, natomiast mapa sytuacyjna dołączona do raportu pokazuje, że jest to odległość około 30 m od zabudowań. Zakwestionowano też przedłożone w raporcie pomiary emisji pyłów i gazów do powietrza, stwierdzając, że próbki prawdopodobnie były pobrane z miejsc najbardziej korzystnych dla sprawdzających. Poza tym brak jest informacji na temat wielkości emisji substancji szkodliwych dla ludzi i środowiska takich jak na przykład węglowodory alifatyczne. Podniesiono również, iż inwestor w żaden sposób nie wykazał, że instalacja w Szczecinie ma tożsame parametry z planowaną. Zdaniem odwołującego się raport jest niekompletny również dlatego, że brak w nim analizy zanieczyszczeń tzw. niezorganizowanych tj. zanieczyszczeń, które są emitowane poza instalacją np. na placu manewrowym usytuowanym zaledwie 30 m od zabudowań mieszkalnych uczestnika. Raport nie zawiera również informacji na temat oddziaływania na środowisko jakie może powstać poprzez zsumowanie się emisji pyłów i gazów wytwarzanych z dwóch dotychczas istniejących wytwórni, co wprost narusza art. 47 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska. Ponadto w odwołaniu podniesiono, że organ wydając przedmiotową decyzję zgodnie z przepisem art. 56 ust. 1 b pkt 1 w związku z art. 48 ust. 2 pkt 3 wspomnianej ustawy oraz art. 106 kpa powinien był dokonać stosownych uzgodnień z wojewodą w przedmiocie warunków realizacji przedsięwzięcia z uwagi na to, że przedsięwzięcie może oddziaływać na obszar Natura 2000 i pobliskie jezioro. W odwołaniu wskazano także, że wprawdzie przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska nie określają kręgu osób mogących brać udział w tym postępowaniu na prawach strony, nie oznacza to jednak, iż można posiłkować się w tym zakresie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Natomiast brak ustalenia czy zagospodarowanie działek objętych decyzją wywrze wpływ na sąsiednie nieruchomości i możliwość istotnego ograniczenia w inwestowaniu, stanowi naruszenie art. 10 i 28 kpa. Według strony odwołującej koniecznym jest dopuszczenie do toczącego się postępowania w sprawie właścicieli działek położonych w sąsiedztwie po drugiej stronie drogi krajowej nr "[...]",
w odległości kilkudziesięciu metrów od planowanego miejsca przedsięwzięcia. Zgodnie bowiem z treścią raportu, ww. nieruchomości są usytuowane w odległości około 170 m od planowanej wytwórni tj. 30 m dalej niż dom skarżącego. Jak wynika zaś z pkt 13 raportu maksymalne zasięgi oddziaływania emitorów instalacji technologicznych
i energetycznej wynoszą od 33 do 190 m od wyrzutni gazów odlotowych do powietrza stąd niewątpliwie obszar oddziaływania tych emitorów obejmuje swym zasięgiem także ww. tereny sąsiednie.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 56 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan został uchwalony, w której określa stosowne warunki wymienione w ustawie. Według Kolegium zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy określone w art. 56 ust. 2 ustawy, a na terenie objętym wnioskiem nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Teren ten nie jest też objęty żadną formą ochrony przyrody. Ponadto zdaniem organu II instancji raport
o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska i nie można mu zarzucić nieścisłości czy też nieprawidłowości a zatem trudno odmówić mu waloru wiarygodności i należy przyjąć go za podstawę ustaleń faktycznych. Kolegium podniosło, że organ pierwszej instancji nie dokonywał żadnych pomiarów tj. czynności dowodowych w sprawie, więc zarzut uniemożliwienia stronie uczestniczenia
w czynnościach dowodowych jest chybiony. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji zapewnił udział stronom w postępowaniu, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, ponieważ przed wydaniem decyzji organ skierował w trybie art. 10 kpa pismo do pełnomocnika strony, informujące, że jest gotowy do wydania decyzji, określając termin do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona ani jej pełnomocnik nie skorzystali z tej możliwości.
Skargę na powyższą decyzję wywiódł J. J. wnosząc o jej uchylenie
w całości i stwierdzenie odmowy dokonania uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia posadowienia kontenerowej wytwórni mas bitumicznych o wydajności 220 ton na godzinę w "[...]" bądź uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący podniósł w stosunku do decyzji Kolegium te same zarzuty, które skierował przeciwko decyzji zapadłej w toku I instancji. Ponadto wskazał na naruszenie przepisów prawa procesowego w zakresie art. 6 kpa poprzez jego nie zastosowanie, art. 7 poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz okoliczności sprawy, art. 8 przez odstąpienie od zasady pogłębiania zaufania obywateli oraz art. 75 § 1 poprzez jego nie zastosowanie, a także art. 77 § 1 poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz art. 107 § 3 poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji.
W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł w większości te same argumenty prawne, które zawarł w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zdaniem strony skarżącej organ nie uwzględnił, że w postępowaniu skarżący sam oraz przez swojego pełnomocnika składał szereg wyjaśnień i zarzutów oraz formułował wnioski dowodowe, które powinny podlegać ocenie a były ignorowane. Strona powołała się tu na stwierdzenie zaczerpnięte z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 sierpnia 1984r. (II SA 742/84 ONSA 2/67/1984), w którym podniesiono, że organ administracji, który nie ustosunkuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 8 i art. 11. Poza tym zdaniem skarżącego organ pierwszej instancji nie wskazał przyczyny, dla której odmówił mocy dowodowej zarzutom formułowanym w kontekście art. 75-81 kpa. Skarżący powołał się również na stanowisko Starostwa Powiatowego zawarte w piśmie z dnia 12 grudnia 2007r., w którym stwierdziło, że przedmiotowy raport nie spełnia wymogów art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska ponieważ jest on opracowaniem niefachowym a przedłożone w raporcie wyniki badań emisji gazów
i pyłów są niewiarygodne. W skardze wskazano, że załącznik do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nr "[...]" z dnia "[...]" określa odległość nieruchomości odwołującego się od najbliższych elementów instalacji wytwórni asfaltu na 30 m, co jednoznacznie wskazuje, iż rodzina J. J. narażona zostanie na emisje zanieczyszczeń oraz hałasu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
W imieniu spółki A odpowiedź na skargę wywiódł jej pełnomocnik, podnosząc, że raport o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko jest wbrew twierdzeniom strony skarżącej kompletny i zawiera wszystkie dane niezbędne do dokonania analizy, o której mowa w art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska. Nieprawdziwy jest także według strony zarzut odnoszący się do tego, że budynki skarżącego są oddalone o 130 m od inwestycji, a z mapy sytuacyjnej wynika, że jest to odległość 30 m od zabudowań, gdyż nie ma to pokrycia w zebranym materiale dowodowym. Za bezzasadny uznano też zarzut, iż w raporcie o oddziaływaniu na środowisko brak jest informacji na temat wielkości emisji szkodliwych substancji, takich jak węglowodory aromatyczne i alifatyczne, ponieważ informacje odnośnie tych substancji przedstawione zostały w piśmie do Starostwa Powiatowego z dnia "[...]". Według spółki skarżący powołując w skardze przepisy prawa, które w jego ocenie zostały naruszone, nie zwrócił uwagi, iż przepis, który wskazuje na ewentualny obowiązek uzgodnienia z wojewodą stanowi o tym, iż takowe uzgodnienie jest wymagane jedynie w przypadku, gdy planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Nie ma to miejsca w przedmiotowej sprawie. Reasumując uczestnik postępowania w swojej odpowiedzi na skargę ustosunkował się do wszystkich w niej zawartych zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Skarga, jako zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem . Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka
na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji
administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie
o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy
(art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł
do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie zasadnym jest wskazać, że zadaniem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ odwoławczy nie przeprowadza ponownie dowodów, które zostały przeprowadzone przez organ pierwszej instancji. Zadaniem organu odwoławczego jest ocena materiału dowodowego, dotyczącego stanu faktycznego stwierdzonego w czasie wydania decyzji przez organ I instancji, jak i tych okoliczności faktycznych, które po wydaniu decyzji przez organ I instancji uległy zmianie, oraz tych, które w świetle zmienionych przepisów prawa mają znaczenie prawne ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lipca 2000r., V SA 102/00).
Dodatkowe postępowanie dowodowe jest przeprowadzane w ramach postępowania odwoławczego, jeżeli nie jest konieczne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zasadą powinno być uzupełnienie postępowania dowodowego w toku postępowania odwoławczego i merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy. Nawet konieczność przeprowadzenia kilku dowodów mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 1999r., IV SA 723/97).
Poza tym oceniając zakres postępowania dowodowego, jakie miałoby być przeprowadzone, organ odwoławczy zobowiązany jest dokonywać tego w kontekście art. 15 kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano, że do istoty dwuinstancyjności należy dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji. Zadaniem organu administracji nie jest zatem kontrola decyzji wydanej rzez organ pierwszej instancji, ale rozpatrzenie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu swej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 1999r., I V SA 1313/98).
Tymczasem na gruncie przedmiotowej sprawy organ II instancji w zaskarżonej decyzji skupił się na przywołaniu rysu historycznego sprawy oraz przytoczeniu niektórych przepisów prawa mających w niej zastosowanie. Natomiast nie odniósł się do wielu zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, takich jak ten, że budynki mieszkalne skarżącego są oddalone od miejsca inwestycji o 130 m, natomiast mapa sytuacyjna dołączona do raportu pokazuje, że jest to odległość około 30 m od zabudowań. Nie ustosunkował się również do twierdzeń, że przedłożone
w raporcie pomiary emisji pyłów i gazów do powietrza prawdopodobnie były pobrane
z miejsc najbardziej korzystnych dla sprawdzających. Nie odniósł się do argumentu braku informacji na temat wielkości emisji substancji szkodliwych dla ludzi i środowiska takich jak na przykład węglowodory alifatyczne. Organ nie odpowiedział na twierdzenia odwołującego się, wskazujące na niekompletność raportu z uwagi na brak w nim analizy zanieczyszczeń tzw. niezorganizowanych tj. zanieczyszczeń, które są emitowane poza instalacją np. na placu manewrowym usytuowanym zaledwie 30 m od zabudowań mieszkalnych uczestnika. Nie odniósł się też do tezy mówiącej jakoby przedmiotowy raport nie zawierał informacji na temat oddziaływania na środowisko jakie może powstać poprzez zsumowanie się emisji pyłów i gazów wytwarzanych z dwóch dotychczas istniejących wytwórni, co wprost narusza art. 47 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska. Ponadto w odwołaniu podniesiono, do czego również nie ustosunkowało się Kolegium, że organ wydając przedmiotową decyzję zgodnie z przepisem art. 56 ust. 1 b pkt 1 w związku z art. 48 ust. 2 pkt 3 wspomnianej ustawy oraz art. 106 kpa powinien był dokonać stosownych uzgodnień z wojewodą
w przedmiocie warunków realizacji przedsięwzięcia z uwagi na to, że przedsięwzięcie może oddziaływać na obszar Natura 2000 i pobliskie jezioro.
Organ odwoławczy zatem w ogóle nie ustosunkował się do większości przedstawionych w odwołaniu zarzutów. Kolegium stwierdziło jedynie, że raport jest wiarygodny, nie zawiera nieścisłości i jako taki nie może budzić wątpliwości. Takie stanowisko nie zostało poparte żadnymi precyzyjnymi argumentami ani też faktami. Podobnie organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutu odnoszącego się do wiarygodności i rzetelności zawartych w raporcie pomiarów emisji pyłów i gazów do powietrza, podniósł, że przedmiotowe przedsięwzięcie jest inwestycją niezrealizowaną, a więc zastrzeżenia dotyczące pomiarów emisji pyłów i zasieków są bezzasadne. Niezbędne pomiary zostały zaś wykonane w już istniejącej wytwórni mas bitumicznych na terenie kraju w "[...]". Kolegium nie rozwiało wątpliwości, czy planowana inwestycja ma mieć podobne parametry do tej, na bazie której dokonano stosownych pomiarów, czym nie wyjaśniło kwestii wiarygodności i adekwatności przeprowadzonych pomiarów w stosunku do powstającej wytwórni. Natomiast odnosząc się do zarzutu dotyczącego kwestii uczestniczenia niektórych właścicieli działek położonych w niedalekiej odległości od planowanej inwestycji, organ wskazał jedynie ogólnie, że skierował pismo do pełnomocnika strony w trybie art. 10 kpa, informujące, że jest gotowy do wydania decyzji, określając termin do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Tymczasem jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z dnia 27 maja 1998r. (IV SA 1130/96), jedno zdanie mające zastąpić uzasadnienie, nie niesie żadnej merytorycznej treści. Brak w motywach decyzji jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutów odwołania, brak w aktach sprawy podstawowych dokumentów i dowodów w sprawie pozwalających na ocenę prawidłowości decyzji organu I instancji, uzasadnia nie tylko uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania odwoławczego, ale jednocześnie daje podstawę do stwierdzenia, że przy tego rodzaju postępowaniu pod znakiem zapytania pozostają gwarancje wynikające z zasady dwuinstancyjności.
Natomiast naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 1989r. (II SA 1198/88).
Ponadto w ocenie Sądu nie odniesienie się do wszystkich zarzutów zawartych
w odwołaniu i ogólnikowe ustosunkowanie się tylko do niektórych, doprowadziło do pogwałcenia art. 107 § 3 kpa dotyczącego obligatoryjnej części decyzji jaką jest jej uzasadnienie. Organ powinien bowiem w uzasadnieniu wydanej decyzji odnieść się do wypowiedzi stron, jak również do innych twierdzeń i zarzutów podnoszonych w trakcie postępowania. Na marginesie warto zauważyć, że do przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów obszernie odniósł się w piśmie oznaczonym jako odpowiedź na skargę uczestnik przedmiotowego postępowania czyli spółka A.
Jednakże brak odniesienia się przez organ do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to z kolei musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji (por. teza pierwsza wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 kwietnia 2005r., III SA/Wa 180/05).
Obowiązkiem organu odwoławczego jest więc ustosunkowanie się
w uzasadnieniu swojej decyzji do wszystkich żądań, wniosków i zarzutów strony, zwłaszcza zawartych w odwołaniu (por. wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 1998r., (II SA 1436/96).
Podobnie ogólnikowe stwierdzenia o braku naruszenia prawa materialnego
i procesowego, jak również powtórzenie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wywodów organu pierwszej instancji, zawartych w piśmie odnoszącym się do zarzutów odwołania, nie czynią zadość wymaganiu uzasadnienia decyzji wynikającemu ze wskazanego wyżej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 1999r., III SA 5589/98).
Warto również wskazać, że właściwe uzasadnienie decyzji pełni doniosłą rolę
w kontekście realizacji art. 8 kpa, a więc realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Tak więc nie może ono być sformułowane ogólnikowo. Funkcją uzasadnienia jest przekonanie strony, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygniecie, to, że przyczyną tego są istotne powody. Nie może spełnić zatem wymagań wynikających z art. 8 kpa organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń strony uważanych przez nią za istotne dla sposobu załatwienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 sierpnia 1984r., II SA 742/84).
Organ odwoławczy w toku ponownego rozpatrzenia sprawy zobowiązany będzie zatem zbadać wszystkie podnoszone przez stronę odwołującą się zarzuty i odnieść się do nich precyzyjnie w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Jest rzeczą oczywistą, że sąd w takiej sytuacji w żadnym stopniu nie przesądza treści przyszłego rozstrzygnięcia , a tym samym zasadności podnoszonych zarzutów. Dla właściwego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest jej ponowne rozpoznanie w toku II instancji, w taki sposób aby organ odniósł się do podnoszonych wątpliwości, dopiero wówczas będzie możliwa ewentualna merytoryczna kontrola przez sąd wydanej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęto stosownie do art. 152 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło