II SA/Ol 746/09

WyrokWSA w Olsztynie2009-10-27

Skład orzekający: Janina Kosowska, Tadeusz Lipiński, Katarzyna Matczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaświadczenie o ukończeniu kursu na prawo jazdy wydane przez instruktora, który został prawomocnie pozbawiony prawa wykonywania zawodu i prowadzenia ośrodka szkolenia, może być uznane za nieprawdziwe i stanowić podstawę do odmowy wydania prawa jazdy, jeśli kursant nie miał wiedzy o zakazie w momencie odbywania szkolenia, a ośrodek nie został wykreślony z rejestru działalności regulowanej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób należyty istotności nowych okoliczności faktycznych dla sprawy w kontekście wznowienia postępowania. Kluczowe było niewyjaśnienie, czy zaświadczenie o ukończeniu kursu było rzeczywiście nieprawdziwe i czy zakaz wykonywania zawodu przez instruktora, który nie został odzwierciedlony w rejestrach, mógł skutecznie wpłynąć na prawa kursanta działającego w dobrej wierze.
Stan faktyczny
Skarżąca M.D. uzyskała prawo jazdy kat. B na podstawie decyzji z 22 lipca 2008 r. Po wydaniu decyzji organ I instancji wznowił postępowanie, powołując się na wątpliwości co do legalności zaświadczenia o ukończeniu kursu na prawo jazdy, wystawionego przez Ośrodek A. P.D., który został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej. Po wznowieniu postępowania organ uchylił pierwotną decyzję i odmówił wydania prawa jazdy, uznając zaświadczenie za nieprawdziwe, ponieważ zostało wydane przez instruktora P.D., wobec którego orzeczono zakaz wykonywania zawodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, wskazując, że nie miała wiedzy o zakazie, a ośrodek nie został wykreślony z rejestru w momencie odbywania kursu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2009 roku sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego wydania prawa jazdy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Postanowieniem z 3 marca 2009r., Kierownik Oddziału Komunikacji i Transportu działający z upoważnienia Starosty, w trybie art. 149 i art. 150 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją tego organu z 22 lipca 2008r. w przedmiocie wydania M.D. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B. Podano, iż po wydaniu decyzji wyszły na jaw informacje uzasadniające wątpliwość co do legalności wystawionego zaświadczenia o ukończeniu kursu na prawo jazdy. Z materiałów sprawy wynika, że zaświadczenie o ukończeniu kursu dołączone do wniosku wystawione zostało przez Ośrodek A. P.D., który to ośrodek wykreślono z ewidencji działalności gospodarczej oraz rejestru działalności regulowanej Starostwa Powiatowego. Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, decyzją z "[...]" Nr "[...]", działający z upoważnienia Starosty Kierownik Oddziału Komunikacji i Transportu, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 90 ust. 1, art. 102 i 103 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908), § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215) oraz § 5 i § 25 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 października 2005r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz.U. Nr 217, poz. 1834) orzekł o: 1/. uchyleniu decyzji z dnia 22 lipca 2008r. w sprawie wydania M.D. prawa jazdy kat. B nr "[...]" , seria "[...]", 2/. odmowie wydania prawa jazdy, 3/. zobowiązaniu do zwrotu prawa jazdy w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszej decyzji. W motywach uzasadnienia wyjaśniono, że po otrzymaniu z Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego wniosku wraz z zaświadczeniem o ukończeniu kursu dla osób ubiegających się o prawo jazdy kat. B oraz pozytywnym wynikiem egzaminu teoretycznego i praktycznego podjęto decyzję z 22 lipca 2008r. o wydaniu prawa jazdy kat. B. Po wydaniu decyzji powzięto informację uzasadniającą wątpliwość co do legalności wystawionego zaświadczenia o ukończeniu kursu kat. B, czyli w ocenie organu w dacie wydania decyzji istniała istotna okoliczność faktyczna będąca podstawą do odmowy wydania prawa jazdy, jednakże nie znana wówczas organowi. Wobec tego dokonano weryfikacji dokumentów pod względem zgodności z art. 90 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W toku postępowania ustalono, że zaświadczenie o ukończeniu kursu na prawo jazdy kat. B z 3 czerwca 2008r. zostało wystawione przez Ośrodek A. – P.D. i podpisane przez instruktora P.D., w stosunku do którego orzeczono zakaz wykonywania zawodu instruktora i prowadzenia działalności gospodarczej - ośrodka szkolenia kierowców na okres 3 lat wyrokiem Sądu Okręgowego (winno być: Rejonowego) z dnia 25 lipca 2007r. Tym samym zaświadczenie nr "[...]" nie spełnia wymogów art. 90 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co uprawnia do stwierdzenia, że zainteresowana w dniu wydania decyzji nie spełniła wszystkich przesłanek, aby uzyskać uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B. Od decyzji tej M.D. złożyła odwołanie, w którym wniosła o jej uchylenie oraz wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia w pkt 3. Podniosła, że uczestniczyła w kursie na prawo jazdy w okresie marzec - maj 2008r. Prowadzenie ośrodka szkolenia kierowców jest działalnością regulowaną podlegającą wpisowi w rejestrze działalności regulowanej, który prowadzony jest przez Starostę. Decyzja o wykreśleniu ośrodka z rejestru działalności regulowanej została podjęta przez Starostę dopiero w dniu 27 października 2008r., zaś uprawomocniła się 10 listopada 2008r. Zatem mimo, że wyrok Sądu Rejonowego uprawomocnił się w styczniu 2008 roku, to aż do listopada 2008r. P.D. figurował w jawnym rejestrze ewidencji działalności regulowanej i do tego czasu mógł być traktowany przez osoby trzecie jako podmiot działający legalnie. Stąd jako kursantka nie miała możliwości uzyskania informacji z rejestru, że osoba ta nie jest już uprawniona do prowadzenia działalności w zakresie szkolenia przyszłych kierowców i wybrania innego ośrodka szkoleniowego. Wyjaśniła, iż także Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego, w którym zdawała egzamin na prawo jazdy, uprawniony do dopuszczenia do egzaminu i jego przeprowadzenia zaniedbał lub nie został powiadomiony przez właściwe organy państwa, że P.D. został pozbawiony uprawnień do przeprowadzania szkolenia w zakresie uzyskania prawa jazdy. Wskazała, iż podstawowym celem szkolenia było przygotowanie do samodzielnego prowadzenia pojazdów, które to uprawnienie potwierdzają ośrodki ruchu drogowego, w których zdawany jest egzamin. Skoro taki egzamin zdała to oznacza, że dobrze została przygotowana zarówno do egzaminu jak i samodzielnego kierowania pojazdami. Fakt, iż szkolący został pozbawiony wykonywania działalności nie może stanowić podstawy do uznania, iż nie odbyła szkolenia i pozbawienia jej uprawnień. Odwołująca się podniosła, że traktuje uprawnienie do kierowania pojazdami kat. B jako prawo nabyte i nie można jej go pozbawiać tym bardziej, iż została na tyle dobrze przygotowana do egzaminu, że go zdała przed uprawnioną do przeprowadzenia jednostką państwową. Wskazała, że zaniechania organów Państwa nie mogą skutkować dla przeciętnego obywatela, działającego w zaufaniu do tych organów i w dobrej wierze, negatywnych konsekwencji, w postaci utraty praw nabytych w sposób legalny, przed legalnymi organami państwa. Jeśli natomiast były jakieś wady związane z nabyciem tego prawa w jej sprawie, to wady te nie powstały z jej winy. Rozpatrując odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu w tej sprawie zaistniała przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, gdyż ujawniono istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dacie wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wyjaśniono, iż w toku weryfikacji dokumentów pod katem zgodności z art. 90 ust. 1 prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami ustalono, że zaświadczenie o ukończeniu szkolenia podstawowego dla osób ubiegających się o prawo jazdy z 3 czerwca 2008r. wydane zostało przez ośrodek szkolenia, który wykreślono z ewidencji działalności gospodarczej. Wobec tego strona nie spełniła jednej z formalnych przesłanek wniosku o wydanie prawa jazdy, gdyż nie ukończyła szkolenia podstawowego dla osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii B i na tej podstawie należało odmówić wydania prawa jazdy. Powołany przepis uzależnia możliwość uzyskania dokumentu potwierdzającego umiejętność kierowania pojazdami od spełnienia łącznie wszystkich przesłanek. Wskazano, iż zaświadczenie nr "[...]" z dnia 3 czerwca 2008r. o ukończeniu szkolenia podstawowego wydane przez A. - P.D. nie jest prawdziwe, a prowadzący szkołę poświadczył nieprawdę. Sąd Rejonowy wyrokiem z 25 lipca 2007r. "[...]", prawomocnym z dniem 22 stycznia 2008r., orzekł w stosunku do P.D. zakaz wykonywania zawodu instruktora oraz prowadzenia działalności gospodarczej - ośrodka szkolenia kierowców na okres 3 lat. Pismem z 26 marca 2008r. Sąd powiadomił Burmistrza Miasta o wyroku i zakazie dotyczącym wykonywania zawodu oraz prowadzenia działalności, co skutkowało wykreśleniem tego podmiotu z ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast Starosta decyzją z 27 października 2008r. zakazał temu przedsiębiorcy prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców poprzez skreślenie z rejestru działalności regulowanej. Skoro osoba ta miała zakaz wykonywania zawodu instruktora i prowadzenia działalności gospodarczej, a pomimo tego wydała odwołującej się zaświadczenie to jest ono nieprawdziwe, dotknięte fałszem intelektualnym i jako takie nie może być uwzględnione w toku postępowania o wydanie prawa jazdy. Kolegium powołało się na wyrok z 18 października 2007r. sygn. akt II SA/Sz 368/07, niepubl., w którym WSA w Szczecinie stwierdził, że dla odmowy wydania prawa jazdy nie ma znaczenia, która przesłanka wymieniona w art. 90 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym nie została spełniona, a także przyczyna jej nie spełnienia, gdyż ustawodawca nie wprowadził gradacji znaczenia rangi poszczególnych wymienionych w nim przesłanek, ani nie zawarł podstaw do innego ich wartościowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie M.D. wniosła o uchylenie decyzji Kolegium, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 90 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 103, 104, 105 i 107 Prawa o ruchu drogowym poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że podstawą do zakwestionowania wymaganego dla danej kategorii prawa jazdy szkolenia jest sam fakt orzeczenia wobec przedsiębiorcy prowadzącego ośrodek szkolenia kierowców oraz instruktora jazdy zakazu wykonywania zawodu, nie zaś okoliczność wykreślenia podmiotu z rejestrów prowadzonych odpowiednio dla ośrodków szkolenia oraz instruktorów. Na tej podstawie wniosła o uchylenie skarżonej decyzji i orzeczenie o kosztach postępowania. W uzasadnieniu powtórzyła dotychczasowe zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo wskazała, że na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 w związku z art. 103 ust. 1 oraz art. 106 Prawa o ruchu drogowym to z chwilą uzyskania wpisu, a w konsekwencji także z jego utratą - z chwilą wykreślenia z właściwego rejestru, ustawodawca powiązał możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie szkolenia kierowców. Wobec tego należało uznać, że skarżąca spełniła przesłanki określone art. 90 ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż legitymowała się zarówno odpowiednim wiekiem, okresem zamieszkiwania na terenie kraju, pozytywnym orzeczeniem lekarskim, pozytywnym wynikiem państwowego egzaminu praktycznego, jak również odbytym szkoleniem. Skarżąca podała, że fakt przeprowadzenia szkolenia przez osobę pozbawioną prawa wykonywania zawodu, postrzegać należy wyłącznie w kategoriach zaniedbania wykonywania ustawowych obowiązków przez organy administracji publicznej oraz sądy. W momencie odbywania kursu, jak również po jego zakończeniu nie posiadała jakiejkolwiek wiedzy na temat sądowego zakazu wykonywania zawodu przez jej instruktora. Wiedzę taką mogła powziąć wyłącznie z rejestru prowadzonego przez Starostę, który jest właściwym organem rejestrowym dla przedsiębiorców prowadzących ośrodki szkolenia kierowców. To w zakresie ustawowych obowiązków organu rejestrowego leżało dokonanie odpowiedniego wpisu dotyczącego wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru, powiadomienie właściwego ośrodka egzaminującego, ewentualnie podania do publicznej wiadomości informacji o wykreśleniu danego przedsiębiorcy z rejestru. Trudno w zaistniałej sytuacji, do której skarżąca nie przyczyniła się w jakikolwiek sposób obarczać ją konsekwencjami zaniedbań i zaniechań organów administracji i sądu. Skoro ustawodawca uregulował mechanizmy uzyskania i utraty uprawnień do prowadzenia określonych rodzajów działalności oraz powiązał je z czynnościami organów administracji publicznej polegającymi na dokonywaniu wpisów i ich wykreślaniu z ewidencji, to organy administracji bezpodstawnie uznały, że uprawniającym do zakwestionowania przeprowadzonego dla danej kategorii szkolenia był sam fakt orzeczenia wobec przedsiębiorcy, prowadzącego ośrodek szkolenia kierowców oraz instruktora jazdy, zakazu wykonywania zawodu, nie zaś okoliczność wykreślenia tego podmiotu z rejestrów prowadzonych odpowiednio dla ośrodków szkolenia kierowców oraz instruktorów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Przywołując art. 180 Kodeksu karnego wykonawczego wskazano, że SR stosowne powiadomienie skierował jedynie do organu właściwego dla rejestracji działalności gospodarczej - Burmistrza Miasta pismem z 26 marca 2008r., natomiast z akt sprawy nie wynika, by takie zawiadomienie skierowano do Starosty prowadzącego rejestr działalności regulowanej. Na wezwanie Sądu o nadesłanie informacji dotyczącej terminu powzięcia przez Starostę wiadomości o zakazie wykonywania zawodu orzeczonym wobec P.D. Kolegium poinformowało, że Starosta uzyskał wiadomość o zakazie orzeczonym wobec P.D. w dniu 26 sierpnia 2008r. ze sprzeciwu Prokuratora Rejonowego od decyzji tego organu w innej sprawie. Nadto Starosta nie dokonał skreślenia podmiotu z ewidencji instruktorów nauki jazdy, gdyż nie została spełniona żadna z przesłanek z art. 107 Prawa o ruchu drogowym. Kolegium poinformowało także, iż w podobnej sprawie WSA w Olsztynie oddalił skargę wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2009r. sygn. akt II SA/Ol 121/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270, ze zm.) zwanej dalej; ustawą ppsa. sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod katem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w tej spawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa.) Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", jak i utrzymana nią w mocy decyzja Starosty z "[...]" wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, które nie pozwoliło na pozostawienie ich w obrocie prawnym. Przystępując do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wyjaśnić należy na wstępie, iż rozstrzygnięcie organów orzekających w sprawie nastąpiło w wyniku wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania. Dlatego też charakter i zakres wydanych w tym trybie decyzji administracyjnych określa właśnie specyfika tego postępowania, przy czym z uwagi na szczególny charakter tej instytucji procesowej reguły dotyczące nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest właśnie wznowienie muszą być stosowane w sposób ścisły. Przesłanki uzależniające wszczęcie tego postępowania zostały enumeratywnie określone w art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej dalej Kpa. W rzeczonej sprawie Kolegium wskazało jako przesłankę wszczęcia postępowania pkt 5 przepisu, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Zatem aby zaistniała powołana podstawa do wznowienia postępowania muszą zostać spełnione kumulatywnie trzy przesłanki. Po pierwsze ujawnione okoliczności faktyczne i dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej, zaś trzecią przesłanką jest to, iż "nowe okoliczności faktyczne" i "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 1997r. sygn. akt III SA 77/97, niepubl., wyrok NSA z dnia 17 maja 2000r. sygn. akt I SA/Lu 9/00, niepubl.). Zatem tylko kumulatywne spełnienie tych warunków uprawnia organ administracji do weryfikacji wcześniejszego stanowiska wyrażonego w ostatecznej decyzji. Należy jednak podkreślić, że ujawnione nowe okoliczności i dowody muszą równocześnie być istotne, to znaczy dotyczyć muszą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na treść decyzji w kwestiach zasadniczych. Tę "istotność" nowych dowodów - nowych okoliczności faktycznych organ musi wykazać (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2007r. sygn. akt I OSK 429/06, Lex nr 348005). W rozpoznawanej sprawie Starosta decyzją z "[...]" uchylił własną decyzję w sprawie wydania M.D. prawa jazdy kat. B i odmówił wydania prawa jazdy. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było niespełnienie wymogów formalnych przez zaświadczenie wystawione przez P.D. właściciela Ośrodka A., w którym skarżąca odbyła szkolenie. Przedsiębiorca ten posiadający także uprawnienia instruktora nauki jazdy został pozbawiony uprawnień zawodowych oraz prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców na podstawie wyroku Sądu Rejonowego Wydział VIII Karny z 25 lipca 2007r. "[...]", co uzasadnia wątpliwość co do legalności wystawionego zaświadczenia. Natomiast w uzasadnieniu decyzji Kolegium z "[...]" wskazano, iż zaświadczenie nr "[...]" z 3 czerwca 2008r. wydane przez P.D. nie jest prawdziwe i poświadcza nieprawdę. Jak wynika z nadesłanych akt sprawy organ I instancji powziął wiadomość o zakazie wykonywania zawodu instruktora oraz prowadzenia działalności gospodarczej przez P.D. ze sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Rejonowej złożonego do organu w dniu 26 sierpnia 2008r., czyli po wydaniu decyzji z 22 lipca 2008r. w przedmiocie przyznania skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. i w tych okolicznościach informację tę należało traktować jako nową okoliczność, która nie była znana organowi przed wydaniem decyzji w sprawie. Jednakże, jak wskazano wyżej dla prawidłowego wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa niezbędne jest także wykazanie przez organ, że okoliczność ta spełnia wymóg istotności dla rozpoznawanej sprawy. W niniejszej sprawie organy orzekające nie wyjaśniły najważniejszej kwestii, czy ujawnione nowe okoliczności faktyczne są istotne dla tej sprawy. Nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący i należyty, na czym polega "nieprawdziwość" wystawionego zaświadczenia będącego potwierdzeniem odbytego szkolenia, gdyż nieprawdziwość ta stanowi w ocenie Kolegium podstawę do stwierdzenia, że skarżąca nie spełniała jednej z formalnych przesłanek do uzyskania prawa jazdy, gdyż nie ukończyła szkolenia podstawowego dla osób ubiegających się o prawo jazdy kategorii B, co narusza art. 90 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908, ze zm.) zwanej dalej: ustawą p.r.d. Stwierdzenie to organ oparł na fakcie wystawienia zaświadczenia o ukończeniu szkolenia przez przedsiębiorcę i instruktora w jednej osobie wobec którego orzeczono zakaz wykonywania zawodu i prowadzenia działalności regulowanej. Z tego właśnie powodu w ocenie organu zaświadczenie jest nieprawdziwe, dotknięte fałszem intelektualnym. Z treści art. 90 ust. 1 pkt 3 ustawy wynika natomiast, że prawo jazdy otrzymuje osoba która odbyła wymagane dla danej kategorii szkolenie. Z przekazanych akt wynika, że skarżąca takie szkolenie odbyła i uzyskała zaświadczenie w tym zakresie. Przedmiotem sporu pozostaje natomiast samo zaświadczenie, którego treść budzi wątpliwości organu, skoro uznaje je za nieprawdziwe. Organy orzekające w tej sprawie nie wyjaśniły jednakże, na czym polega nieprawdziwość tego zaświadczenia. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy p.r.d. szkolenie osoby ubiegającej się o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym albo tramwajem jest prowadzone: 1) w formie kursu - w ośrodku szkolenia kierowców; 2) w formie zajęć szkolnych dla uczniów - przez szkołę, w której programie nauczania jest przewidziane uzyskanie umiejętności kierowania pojazdem silnikowym. Ośrodki szkolenia kierowców prowadzą przedsiębiorcy wykonujący działalność gospodarczą, która jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807, ze zm.). Działalność taka wymaga uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców (art. 103 ustawy p.r.d.), który to rejestr prowadzi starosta właściwy ze względu na miejsce wykonywania działalności objętej wpisem (art. 103 pkt 3 ustawy p.r.d.). Starosta pełni też nadzór i kontrolę nad ośrodkiem szkolenia. Jest on uprawniony do wydawania decyzji o zakazie prowadzenia przez przedsiębiorcę ośrodka szkolenia kierowców, czego konsekwencją jest skreślenie przedsiębiorcy z rejestru działalności, co może mieć miejsce m.in. w przypadku rażącego naruszenia warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, którym jest m.in. szkolenie niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia, wydanie niezgodnego ze stanem faktycznym zaświadczenia o ukończeniu szkolenia (art. 104 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy p.r.d.). Szkolenie osoby ubiegającej się o uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym albo tramwajem jest prowadzone przez instruktora (art. 105 ust. 1 i 2 ustawy p.r.d.) i starosta dokonuje wpisu osoby do ewidencji instruktorów, jeżeli spełnia ona warunki określone w art. 105 ust. 2 pkt 1-6 tej ustawy. Przy czym instruktor jest obowiązany posiadać w czasie szkolenia legitymację instruktora i okazywać ją na żądanie (art. 106 ust. 3 tej ustawy). Mając na uwadze powyższą regulację Kolegium stwierdziło, że zaświadczenie z 3 czerwca 2008r. jest nieprawdziwe z tego powodu, że wystawił je podmiot do tego nieuprawniony, gdyż jak wskazano wyżej wyrokiem Sądu orzeczono o zakazie wykonywania zawodu instruktora nauki jazdy oraz prowadzenia działalności gospodarczej - ośrodka szkolenia kierowców na okres 3 lata przez P.D. Wyjaśnić jednakże w tym miejscu należy, iż wyrok skazujący zawierający orzeczenie w przedmiocie środka karnego jakim jest zakaz wykonywania zawodu, czy prowadzenia określonej działalności odnosi bezpośredni skutek jedynie w stosunku do osoby skazanej. Organy orzekające w sprawie pominęły natomiast okoliczność wiążącej mocy takiego wyroku skazującego wobec osób trzecich. Z regulacji wynikających z ustawy z 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178, ze zm.) - art. 7c pkt 3 i art. 7e ust. 1 pkt 2, ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - art. 68 pkt 1, jak również art. 104 ust. 1 pkt 3 i art. 103 ust. 2 pkt 3 ustawy p.r.d wobec treści art. 180 i 181 Kodeksu karnego wykonawczego (Dz. U. z 1997r. Nr 90, poz. 557, ze zm) wynika, że orzeczenie zakazujące zajmowania określonego stanowiska lub wykonywania określonego zawodu, jak również prowadzenia określonej działalności gospodarczej sąd przesyła właściwemu organowi administracji rządowej lub samorządowej celem odzwierciedlenia orzeczonego zakazu w prowadzonych rejestrach działalności gospodarczej, czy działalności regulowanej. To organy prowadzące właściwe rejestry działalności gospodarczej, działalności regulowanej mają obowiązek dokonania stosownych wpisów o zakazie wykonywania określonego zawodu, czy prowadzenia określonej działalności gospodarczej w oparciu o zapisy ustaw szczególnych. W rozpoznawanej sprawie taką podstawę do działania organów administracji stanowi art. 104 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 103 ust. 2 pkt 3 ustawy p.r.d. Wprawdzie ustawodawca w odniesieniu do rejestru działalności regulowanej nie wprowadził domniemania prawdziwości zawartych w nim danych, co nie oznacza, iż osoby, które działały w zaufaniu do widniejących tam wpisów mających charakter deklaratoryjny nie mogą skutecznie powoływać się na zapisy tam widniejące, skoro rejestry te są jawne i prowadzone w celu zagwarantowania swobody działalności gospodarczej. W tym zakresie organy nie rozważyły podnoszonej przez skarżącą kwestii jawności rejestru przedsiębiorców prowadzących działalność regulowaną - ośrodki szkolenia kierowców, który to rejestr prowadzony jest przez Starostę stosownie do art. 103 ustawy p.r.d. Nie uczyniły tego również w kontekście wykreślenia przez właściwy organ gminy przedsiębiorcy z rejestru działalności gospodarczej. Zatem organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły najistotniejszej kwestii, w którym momencie nałożone wyrokiem sądu powszechnego ograniczenie wywołuje skutki wobec osoby trzeciej korzystającej z usług ośrodka szkolenia kierowców. Z akt sprawy wynika, iż P.D. pomimo orzeczonego zakazu nadal prowadził działalność regulowaną oraz wykonywał zawód instruktora objęte zakazem sądowym, co naraża go na sankcję karną z tego tytułu określoną w art. 244 kodeksu karnego, natomiast organy orzekające w spawie obligowało do wypowiedzenia się w kwestii, czy orzeczony zakaz może być skuteczny wobec osób szkolonych przed jego uwidocznieniem w rejestrze przedsiębiorców prowadzących działalność regulowaną, gdy osoby takie rozpoczęły naukę w ośrodku szkolenia i zakończyły ją przed wykreśleniem działalności w rejestrze działalności regulowanej. Jak wynika z wyjaśnienia Kolegium do chwili wydania skarżonej decyzji Starosta nie wydał decyzji zakazującej P.D. wykonywania zawodu instruktora nauki jazdy. Dokonując oceny w tym zakresie organy winny mieć na uwadze okoliczność, iż skarżąca nie miała dostępu do informacji o skazaniu osoby prowadzącej ośrodek szkolenia kierowców dopóki informacja powyższa nie została uwidoczniona w stosownych rejestrach. Czy skarżąca posiadała prawną możliwość weryfikacji uprawnień instruktora, który w dacie przystąpienia do szkolenia widniał w stosownym rejestrze jako podmiot uprawniony do prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców i wykonywania uprawnień instruktora nauki jazdy - organy nie wyjaśniły tej kwestii. Z przepisów prawa nie wynika obowiązek sprawdzenia kwalifikacji instruktora prowadzącego szkolenie, można jedynie zażądać okazania w czasie szkolenia legitymacji przez instruktora, który ma obowiązek ją posiadać zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy p.r.d. Osoba zainteresowana zgłaszając się do ośrodka szkolenia kierowców widniejącego w stosownym rejestrze działalności regulowanej ma prawo oczekiwać, że szkolenie zostanie przeprowadzone tak od strony podmiotowej, jak i przedmiotowej zgodnie z obowiązującymi zasadami wynikającymi z przepisów prawa. Z uzasadnienia skarżonej decyzji nie wynika na czym w tej sprawie miało polegać podanie nieprawdy w kwestionowanym zaświadczeniu o odbytym kursie podstawowym na prawo jazdy, skoro kurs ten odbył się przed otrzymaniem w dniu 26 sierpnia 2008r. informacji o orzeczonym zakazie wykonywania zawodu i prowadzenia działalności gospodarczej przez P.D. Na tle rozpoznawanej sprawy organy orzekające nie oceniły okoliczności dotyczącej ujawnienia orzeczonego zakazu wykonywania zawodu i prowadzenia działalności gospodarczej w postaci ośrodka szkolenia kierowców w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez gminę oraz braku takiej informacji zamieszczonej w ewidencji działalności regulowanej prowadzonej przez starostę w zakresie wykonywania zawodu instruktora prawa jazdy oraz prowadzenia działalności w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców. Wyjaśnienie i ustalenie podanych okoliczności na etapie nadzwyczajnego postępowania w przedmiocie wydanego prawa jazdy wymagało jednoznacznego ustalenia, czy okoliczność o orzeczonym zakazie wobec instruktora nauki jazdy miała istotny wpływ dla sprawy dotyczącej wydania prawa jazdy skarżącej. Bez ich ustalenia nie jest możliwe stwierdzenie, że organy orzekające w sprawie w sposób prawidłowy stwierdziły istnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa tzn. że nowe okoliczności lub dowody są istotne dla sprawy, gdyż dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na treść wydanej decyzji. Nadto wskazać pozostaje, iż pełne uzasadnienie decyzji ma istotne znaczenie dla zasady przekonywania obywateli wyrażonej w art. 11 Kpa, realizowanej na mocy art. 107 § 3 Kpa. Uzasadnienie faktyczne i prawne winno bowiem wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi organy kierują się przy załatwieniu sprawy. Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, stąd jego obowiązkiem jest także rzeczowe i profesjonalnie rozpoznanie wszystkich żądań i wniosków oraz ustosunkowanie się do zarzutów strony. Już sam brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dowody zebrane w sprawie, a zwłaszcza dokumenty urzędowe, nie mogą zastępować uzasadnienia decyzji, są one tylko podstawą wydania rozstrzygnięcia. Organ ma obowiązek przedstawienia stanowiska w sprawie i podania jego motywów wraz z ich szczegółowym wyjaśnieniem. Powinien przy tym poddać rozwadze podnoszone przez stronę w czasie postępowania zarzuty, odnieść się do nich poprzez wskazanie obowiązujących przepisów prawa i wskazanie powodów takiego, a nie innego zastosowania tych przepisów (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1999r. sygn. akt IV SA 274/97, niepubl., wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 grudnia 2006r. sygn. akt III SA/Kr 1185/05, niepubl.). Reasumując, organ po otrzymaniu akt sprawy winien przeprowadzić postępowanie administracyjne w kierunku wskazanym przez Sąd. Odnośnie zaś powołanego przez Kolegium wyroku z 28 kwietnia 2009r. sygn. akt II SA/Ol 121/09, pozostaje stwierdzić, że zapadł on w odmiennym stanie faktycznym i prawnym, gdyż postępowanie dotyczyło odmowy wydania prawa jazdy w postępowaniu zwykłym nie nadzwyczajnym, jak również odmowa wydania decyzji przez organ I instancji miała miejsce po wykreśleniu przedsiębiorcy z rejestru działalności regulowanej. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I sentencji. Na mocy art. 152 ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200 ustawy. Wobec zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o zasądzenie na rzecz Kolegium kosztów postępowania wyjaśnić należy, że stosownie do przepisów działu V ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulującego kwestię kosztów postępowania, koszty te zasądza się jedynie w razie uwzględnienia skargi na rzecz skarżącego (art. 200 i 209 ustawy ppsa.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło