II SA/Ol 748/10

Dnia 24 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia Alicja Jaszczak – Sikora (spr.) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. U. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie – Marzenny Glabas, Beaty Jezielskiej i Tadeusza Lipińskiego od rozpoznania sprawy ze skargi A. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" , nr "[...]" w przedmiocie uzupełnienia wniosku o wydanie zaświadczenia – niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić wniosek WSA/post.1 - sentencja postanowienia A. U. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na pismo Kierownika Referatu Urzędu Miasta z dnia "[...]"., wzywające do uzupełnienia wniosku o wydanie zaświadczenia. Na rozprawie w dniu 15 lutego 2011 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie od rozpoznawania sprawy sędziów: Marzenny Glabas, Beaty Jezielskiej i Tadeusza Lipińskiego, ponieważ – w jego ocenie – są oni nieobiektywni. Skarżący podnosił, że rozpoznanie sprawy z udziałem wymienionych sędziów, narusza prawa, wynikające z art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż sędziowie, o których wyłączenie wnosi, orzekali już w innych jego sprawach, co skutkuje brakiem bezstronności tychże sędziów. Skarżący stwierdził, iż z treści odpowiedzi na skargę, której udzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, można wnosić, że wynik sprawy będzie dla niego niekorzystny. Ponadto wywodził, iż z art. 19 p.p.s.a. oraz uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika, że sędzia, który orzekał we wcześniejszych sprawach, może czuć się związany swoim poglądem. W związku z tym uważa, iż skoro sędziowie, których wniosek dotyczy, orzekali w jego sprawach, dotyczących użytkowania wieczystego, to będą nieobiektywni w rozpoznawanej sprawie. Przed rozpoznaniem wniosku sędziowie WSA Marzenna Glabas, Beata Jezielska i Tadeusz Lipiński złożyli oświadczenia z których wynika, że między nimi a żadną ze stron lub jej przedstawicielem w niniejszej sprawie nie zachodzi okoliczność z art. 19 p.p.s.a. t.j. tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznaniu tej sprawy. Ponadto oświadczyli, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żaden z powodów wyłączenia z mocy ustawy, wymienionych w art. 18 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Wniosek o wyłączenie sędziów nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art.45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Urzeczywistnieniem tego prawa są różne gwarancje ustawowe, między innymi instytucja wyłączenia sędziego, uregulowana w rozdziale V Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami, dalej: p.p.s.a.) Zgodnie z art. 18 i art. 19 tej ustawy, wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy albo na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a. a zawarte w tym przepisie wyliczenie jest wyczerpujące. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia stron postępowania co do bezstronności sędziów. Zgodnie z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. W rozpoznawanej sprawie przesłanka ta nie zachodzi. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdzające niedopuszczalność zażalenia w sprawie, w której przedmiotem jest wydanie zaświadczenia. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że skarżący wniósł o wydanie zaświadczenia, potwierdzającego stan prawny nieruchomości, został wezwany do uzupełnienia tego wniosku a organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność zażalenia na pismo wzywające do usunięcia braków. Z urządzeń ewidencyjnych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, służących do rejestrowania czynności Sądu wynika, że skarga na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia w sprawie wydania zaświadczenia jest pierwszą skargą wniesioną do Sądu. Poza skargą w rozpoznawanej sprawie, wcześniej skarżący innej skargi w tym przedmiocie nie składał, skutkiem czego tutejszy Sąd nie rozpoznawał skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, związane z wydaniem zaświadczenia o żądanej treści. Wobec tego sędziowie, o których wyłączenie skarżący wnosił, nie brali udziału w prowadzonym wcześniej postępowaniu w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie o takim przedmiocie. Rzeczywiście sędziowie ci brali udział w rozpoznawaniu innych spraw zainicjowanych skargami skarżącego, ale dotyczyły one innego przedmiotu. Niektóre z nich były związane z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ale nie były to postępowania prowadzone w sprawie, w której przedmiot rozpoznania był tożsamy z przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. W sprawie sygn. akt II SAB/Ol 73/05, II SAB/Ol 74/05 i SAB/Ol 35/06 orzekali sędziowie Marzenna Glabas i Tadeusz Lipiński a przedmiotem tych spraw była bezczynność Prezydenta Miasta w rozpoznaniu wniosku skarżącego o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności. Sędzia Tadeusz Lipiński brał udział w rozpoznaniu spraw ze skarg A. U. w sprawach sygn. akt: II SO/Ol 5/06 i II SO/Ol 6/06 w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi na bezczynność dotyczącą wznowienia postępowania w sprawie przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności oraz II SA/Ol 933/09, której przedmiotem było przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności. Sędzia Beata Jezielska brała natomiast udział w rozpoznawaniu spraw skarżącego sygn.akt: II SAB/Ol 59/08 w przedmiocie bezczynności Prezydenta Miasta w rozpoznaniu wniosku skarżącego o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności oraz II SA/Ol 928/08 w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny z tytułu niewykonania wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Ol 1003/07. Nie sposób uznać, że sędziowie, których wyłączenia domaga się strona, podczas rozpoznawania wcześniejszych spraw wyrobili sobie pogląd na sposób załatwienia niniejszej sprawy skoro kontroli sądowoadministracyjnej dotychczas podlegały zupełnie odmienne kwestie. A. U. braku bezstronności wymienionych we wniosku o wyłączenie sędziów upatrywał w fakcie, że brali oni udział w rozstrzyganiu innych jego spraw, toczących się przed tutejszym Sądem. Nie jest to jednak przeszkoda uniemożliwiająca rozpoznawanie niniejszej sprawy przez wymienionych sędziów. Nie stanowi bowiem podstawy wyłączenia sędziego fakt, że orzekał już w innych sprawach z udziałem tej samej strony i nawet jeśli w sprawach tych zapadały niekorzystne dla tej strony rozstrzygnięcia. (niepublikowany wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2008r. sygn. akt I OSK 966/07). Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., w myśl art. 19 tej ustawy, sąd może również wyłączyć sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę scharakteryzowane w sposób ogólny. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. Marta Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wydanie 3, LexisNexis, Warszawa 2009, s. 191). Zaznaczyć jednak należy, iż stosownie do treści art. 20 p.p.s.a., strona składającą wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. To czy uprawdopodobnione przez stronę okoliczności faktycznie rzeczywiście stanowią przyczyny wyłączenia pozostawione zostało ocenie sądu rozpoznającego wniosek o wyłączenie. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przy dokonywaniu oceny wniosku o wyłączenie bierze się pod uwagę taką okoliczność między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Wnioskodawca powinien wskazać okoliczności w postaci konkretnych faktów, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności składu orzekającego. We wniosku złożonym w niniejszej sprawie skarżący nie wskazał okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę wyłączenia sędziów, określoną w art. 18 i 19 p.p.s.a., zaś powołany we wniosku zarzut bezstronności, wynikającej z udziału sędziów w rozpoznawaniu innych spraw strony, nie wypełnia dyspozycji żadnego z powołanych wyżej przepisów. Ponadto, wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędziowie Marzenna Glabas, Beata Jezielska i Tadeusz Lipiński złożyli stosowne oświadczenia, z których wynika, że między nimi a żadną ze stron lub jej przedstawicielem w niniejszej sprawie nie zachodzi okoliczność z art. 19 p.p.s.a. t.j. tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznaniu tej sprawy. Nadto oświadczyli, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żaden z powodów wyłączenia z mocy ustawy, wymienionych w art. 18 p.p.s.a. Skarżący oświadczeń tych w żaden sposób nie podważył i poza gołosłownym twierdzeniem, iż sędziowie ci mogą okazać się nieobiektywni, nie wskazał konkretnych okoliczności mogących bezstronność sędziów potwierdzić. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, iż brak jest podstaw do skutecznego domagania się przez stronę wyłączenia sędziów i dlatego, na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a., wniosek skarżącego oddalił.