II SA/Ol 75/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji postanawia odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. W reakcji na doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi adwokat reprezentujący A.M. przekazał jego wniosek o przyznanie prawa pomocy (zakres żądania nie został określony). Skarżący podał w nim, iż nie posiada stałego ani dorywczego zatrudnienia i dochodu. Osobami pozostającymi z nim we wspólnym gospodarstwie domowym są niepracująca żona i nieletni syn. Prócz mieszkania o powierzchni 60 m2, nie posiada majątku. 24 lutego 2015 r. pełnomocnikowi doręczone zostało wezwanie do przedłożenia w terminie 7 dni oświadczenia skarżącego, wyjaśniającego: czy wniosek obejmuje całkowite, czy częściowe zwolnienie od kosztów sądowych [uwzględniono ograniczenie z art. 246 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późniejszymi zmianami; w skrócie p.p.s.a.)]; w jaki sposób rodzina utrzymuje się, nie mając dochodów ani oszczędności (wskazano, iż wymagane jest przy tym podanie przeciętnej miesięcznej wysokości poszczególnych kategorii wydatków i wskazanie źródła ich pokrywania); czy jego żona nie posiada majątku odrębnego w postaci nieruchomości, zasobów pieniężnych, czy też przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro (pozycje pierwsza, trzecia i czwarta w rubryce 7.1 oraz rubryka 7.2 zostały wypełnione w pierwszej osobie liczby pojedynczej); czy posiada samochód (wskazano, iż należy wskazać tytuł prawny, markę, model i rok produkcji), a jeśli nie, to od kiedy (wskazano, iż w przypadku sprzedaży należy podać cenę). Jednocześnie zobowiązano do dostarczenia wyciągów z rachunków bankowych należących do skarżącego, jego żony i syna, z ostatnich trzech miesięcy, kopii dowodów uiszczenia w ciągu ostatnich dwóch miesięcy wydatków związanych z mieszkaniem, kopii dokumentacji finansowych źródeł utrzymania z ostatnich trzech miesięcy, a także kopii umowy o świadczenie na rzecz skarżącego pomocy prawnej i kopii dowodu uiszczenia należności z tytułu tej umowy. Wezwanie, w którym pouczono, iż niezastosowanie się do niego może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy, pozostało bez odpowiedzi. W tym stanie rzeczy stwierdza się, co następuje: Jak wynika z unormowania zawartego w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych w całości lub w części następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu istnienia takowej okoliczności spoczywa więc na wnioskodawcy. Jeżeli - tak jak w rozpatrywanym przypadku - oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, jest obowiązany złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II FZ 182/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.