II SA/Ol 751/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2008 r. sprawy ze skargi B.H. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia"[...]" w sprawie o sygn. akt "[...]". oddala skargę. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku W dniu "[...]" B. H. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. na niewykonanie prawomocnego wyroku tegoż Sądu z dnia 18 września 2007r. sygn. akt II SAB/Ol 9/07, uwzględniającego jego skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Powołując się na treść art. 154 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny. W uzasadnieniu wskazał, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 18 września 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do rozpoznania wniosków B. H. dotyczących samowoli budowlanej w przedmiocie wybudowania przez J. H. nowego komina oraz robót budowlanych prowadzonych po złożeniu przez J. H. zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia 21 grudnia 1998r. - w terminie 2 miesięcy. Podał, iż pismem z dnia 17 grudnia 2007r. wezwał organ do wykonania wskazanego wyroku, lecz wezwanie to nie było skuteczne, gdyż dotychczas nie otrzymał rozstrzygnięcia. Do skargi dołączona została kopia wezwania skierowanego przez skarżącego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do wykonania wskazanego wyżej wyroku. W wezwaniu tym skarżący podał, iż w dniu 7 grudnia 2007r. otrzymał pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. informujące o wszczęciu postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie nielegalnie wybudowanego przez J. H. komina w rozbudowanej części budynku mieszkalnego. Prowadzenie postępowania w takim zakresie jest zdaniem B. H. sprzeczne z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. Kolejnym pismem datowanym na dzień 13 grudnia 2007r. skarżący został zawiadomiony, iż brak jest podstaw prawnych do kontynuowania postępowania w sprawie udzielenie pozwolenia na użytkowanie elementu budynku i z tego względu jest ono bezprzedmiotowe. Zarzucił, iż organ nie wskazał, jakie konkretne przesłanki i dowody spowodowały, że postępowanie to uznano za bezprzedmiotowe, co nie pozwala na merytoryczne zweryfikowanie podjętej decyzji. Skoro jednakże organ uznał, iż nie ma podstaw do kontynuowania postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie nielegalnie wybudowanego komina, to w ocenie skarżącego winien jednocześnie wydać J. H. zakaz dalszego eksploatowania komina. W ocenie B. H. organ pismem z dnia 13 grudnia 2007r. rażąco naruszył art. 105 § 1 zd.2 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż umorzenie postępowania powinno nastąpić w drodze decyzji, doręczonej następnie stronom. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w ocenie skarżącego uniemożliwił mu korzystanie z przysługujących mu praw, pozbawiając go przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania. Zdaniem B. H. działania podejmowane przez organ administracyjny wskazują, iż nie ma on zamiaru wykonać prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 września 2007r. Wszczęcie postępowania w sprawie odstępstw od projektu, podczas gdy z wyroku Sądu i żądania strony wynika, iż ma ono dotyczyć samowoli budowlanej stanowi ewidentną próbę obejścia przepisów Prawa budowlanego i niezastosowanie się do prawomocnego wyroku Sądu, a także nieudolną próbę zatuszowania bezprawnego działania urzędnika. Skarżący wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach dotyczących przedmiotowej sprawy stwierdził wyraźnie, iż komin został wybudowany bez wymaganego pozwolenia budowlanego. Na potwierdzenie słuszności stawianych przez siebie tez B. H. powołał obszerne orzecznictwo zarówno sądów administracyjnych, jak i Sądu Najwyższego. W związku z tym, iż do dnia złożenia skargi B. H. nie otrzymał rozstrzygnięcia, uznał iż wezwanie to stało się bezskuteczne, a zatem przedmiotowa skarga jest zasadna. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podał, iż skarga jest bezzasadna. Wskazano, iż z inicjatywy B. H. prowadzone są liczne postępowania administracyjne dotyczące nieruchomości przy ulicy "[...]" 2 w B. Decyzją z dnia "[...]"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nakazał J. i G. H. wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wybudowanego komina do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta została wydana po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji organów I i II instancji nakazujących rozbiórkę przedmiotowego komina (wyrok z dnia 20 maja 1999r., sygn. akt II SA/Gd 230/97). Jej wykonanie potwierdza postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia "[...]" Ponadto wyjaśniono, iż obowiązek rozpatrzenia wniosku J. H. z dnia 21 grudnia 1998r. o zakończeniu robót budowlanych spoczywał wówczas na wydziale architektoniczno-budowlanym Starostwa Powiatowego w B. Starosta B. nie wniósł sprzeciwu w drodze decyzji i w związku z tym, wykonane roboty budowlane zostały odebrane po upływie terminu przewidzianego na wniesienie sprzeciwu, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Jednocześnie podano, iż decyzją z dnia "[...]" organ umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego polegającego na wybudowaniu komina i robót budowlanych prowadzonych po złożeniu przez J. H. zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia 21 grudnia 1998r. Decyzja ta została utrzymana w całości przez organ II instancji decyzją z dnia "[...]". Stąd też w ocenie organu postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiotowej sprawie zostało zakończone. Prawomocnym wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2008r. (Sygn. akt II SA/Ol 246/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia "[...]" oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" umarzającą postępowanie w sprawie odstępstwa od projektu budowlanego, polegającego na wybudowaniu komina i prowadzeniu robót budowlanych po złożeniu przez J.H. zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia 21 grudnia 1998r. - rozbudowy domu mieszkalnego przy ul. "[...]" 2 w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Podnieść należy, iż zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 listopada 2005r. (Sygn. akt I OSK 426/05) stwierdził, iż skoro organ pierwszej instancji wydał decyzję, której rozstrzygnięcie nie uwzględnia stanowiska wyrażonego w wyroku uchylającym poprzednią decyzję, to nie może to skutkować ukaraniem go grzywną na podstawie art. 154 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nierespektowanie oceny prawnej zawartej w wyroku sądu może być zwalczane w drodze postępowania instancyjnego i stanowić podstawę uchylenia tego rodzaju decyzji (podobne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął w postanowieniu z dnia 25 maja 2001r. Sygn. akt V SA 354/01, ONSA z 2002r. Nr 3 poz. 117). W uzasadnieniu powołanego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż uwzględnienie skargi w trybie art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może mieć miejsce wyłącznie w przypadku stwierdzenia przez sąd: - niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność - bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Podnieść należy, iż zgodnie z powszechnie przyjmowanym w orzecznictwie i doktrynie poglądem niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność występuje w przypadku bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności, liczonego od dnia doręczenia akt organowi (por. L. Żukowski - glosa do postanowienia NSA z 12 maja 1998r. Sygn. akt IV SA 1317/96, OSP z 1999r. Nr 3 poz. 57, Jan P. Tarno - Komentarz do ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warzsawa 2006 str. 333). W niniejszej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2007r. uwzględniający skargę B. H. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. uprawomocnił się w dniu 13 listopada 2007r. W wyroku tym określono termin wydania decyzji - 2 miesiące. Akta zostały zwrócone do organu w dniu 28 listopada 2007r. Natomiast decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wydana na skutek tego wyroku została wydana w dniu 8 stycznia 2008r. i doręczona skarżącemu w dniu 11 stycznia 2008r. Zatem organ nie naruszył terminu określonego przez Sąd. Natomiast okoliczność, iż decyzja ta nie czyni zadość wymogom wskazanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. oraz w uzasadnieniu tego orzeczenia była przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd w sprawie ze skargi B. H. na przedmiotową decyzję oraz decyzję organu odwoławczego w sprawie o sygn. akt "[...]", który między innymi z tego powodu zaskarżone decyzje uchylił. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, iż organ nie wykonał wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność oraz do wymierzenia z tego powodu organowi grzywny. Należy przy tym podkreślić, iż skarga na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność stanowi rodzaj środka dyscyplinującego organ do wydania w określonym terminie aktu, który strona z niego niezadowolona będzie mogła poddać weryfikacji w trybie instancyjnym, a następnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Natomiast skarga ta nie może zmierzać do wywarcia na organ presji celem wydania decyzji o określonej, zgodnej z żądaniem strony, treści. W związku z tym skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 53, poz. 1270 ze zm.).