II SA/Ol 755/11

PostanowienieWSA w Olsztynie2011-09-14

Skład orzekający: Beata Jezielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na sposób załatwienia skargi w trybie przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego (tzw. skarga powszechna) podlega kontroli sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania tzw. skarg powszechnych, które są rozpatrywane w trybie i przez organy określone w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Skargi te stanowią odformalizowany środek obrony, a ich załatwienie nie podlega kontroli sądu administracyjnego. W związku z tym, skarga wniesiona na sposób załatwienia skargi w trybie działu VIII k.p.a. podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
E. S. złożyła wniosek o wymeldowanie byłego męża, Z. M., z lokalu. Burmistrz wszczął postępowanie, ale umorzył je z powodu przemeldowania się Z. M. E. S. złożyła skargę na niezałatwienie sprawy w terminie, która została przekazana Wojewodzie. Wojewoda uznał skargę za niezasadną, wskazując m.in. na brak interesu prawnego E. S. w postępowaniu meldunkowym. E. S. wniosła skargę do WSA, zarzucając organom postępowanie niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że skarga na sposób załatwienia skargi w trybie działu VIII k.p.a. nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na Wojewodę w przedmiocie wymeldowania postanawia odrzucić skargę. W dniu "[...]" Burmistrz Miasta I. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymeldowania Z. M. z pobytu stałego z lokalu nr "[...]" położonego w I. przy ulicy O. "[...]". Wnioskiem inicjującym powyższe działanie organu było pismo E. S., w którym wymieniona zwróciła się do organu o wymeldowanie jej byłego męża z przedmiotowego lokalu. Decyzją z dnia "[...]" organ na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył powyższe postępowanie, wskazując, iż w związku z przemeldowaniem się Z. M. z lokalu nr "[...]" położonego w I. przy ulicy O. "[...]" do lokalu przy ulicy R. "[...]" w I. niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W dniu "[...]" E. S. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. skargę na Burmistrza I., podnosząc zarzut niezałatwienia sprawy w terminie i zażądała podjęcia stosownych kroków w niniejszej sprawie. Skarga została przekazana Wojewodzie jako organowi właściwemu do załatwienia sprawy, który pismem z dnia "[...]" poinformował zainteresowaną, iż wniesiona przez nią skarga jest niezasadna. Organ wskazał, iż jak wynika z akt sprawy postępowanie w sprawie wymeldowania Z. M. zostało wszczęte z urzędu, choć to wniosek zainteresowanej zainicjował to postępowanie. Jednakże w samym postępowaniu zainteresowana nie uczestniczyła w charakterze strony, dlatego też organ nie doręczył jej zawiadomienia o wszczęciu postępowania, ani decyzji o umorzeniu postępowania. Jednocześnie wskazano, iż w myśl orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego właściciel, najemca lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu nie może skutecznie domagać się wszczęcia przez organ ewidencji ludności postępowania w sprawie wymeldowania innej osoby. Mając bowiem tylko interes faktyczny, a nie prawny, nie jest on stroną postępowania meldunkowego. Tym samym należy stwierdzić, iż organ nie pozostawał bezczynny w sprawie, bowiem wszczął postępowanie w sprawie wymeldowania Z. M. z przedmiotowego lokalu, jednakże w związku z tym, iż wymieniony dopełnił ciążącego na nim obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego w tym lokalu oraz zameldowania w nowym miejscu pobytu, przedmiotowe postępowanie zostało umorzone. W tej sytuacji E. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O., przedstawiając dokładnie swoją sytuację życiową oraz relacje z byłym mężem. Jednocześnie skarżąca zarzuciła organom, iż postępują niezgodnie z zasadami współżycia społecznego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie, wskazując, iż skarga E. S. z dnia "[...]" została rozpatrzona w trybie przepisów działu VIII kpa, o czym organ zawiadomił zainteresowaną pismem z dnia "[...]". Jednocześnie podano, iż stronie niezadowolonej z załatwienia skargi na podstawie art. 227 kpa nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, bowiem sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII kpa, a zawiadomienie o załatwieniu skargi może być co najwyżej podstawą nowej skargi w trybie skarg i wniosków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej poprzez rozpatrywanie skarg na akty, czynności lub bezczynność organów administracji publicznej. Należy jednak zaznaczyć, że nie każda działalność organów administracji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym sądy administracyjne nie są bowiem właściwe między innymi do rozpoznawania tzw. skarg powszechnych, a więc skarg związanych, tak jak w niniejszej sprawie, z nienależytym wykonywaniem zadań przez właściwe organy albo ich pracowników. Skargi te wnoszone są bowiem oraz rozpatrywane w trybie i przez organy określone w dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. , Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i stanowią odformalizowany środek obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje jednak podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Dlatego też skargi takie załatwiane są w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi, a wydane w następstwie rozpoznania takich skarg akty, nie podlegają kontroli sądu administracyjnego (zob. postanowienie NSA z 07.07.2009r., I OSK 803/09, opublikowane na stronie internetowej NSA pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika ze zgromadzonego materiału aktowego przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność Burmistrza I. w sprawie złożonego przez skarżącą wniosku o wymeldowanie Z. M. z pobytu stałego z lokalu nr "[...]" położonego w I. przy ulicy O. "[...]". Skarżąca zarzuciła organowi postępowanie niezgodne z zasadami współżycia społecznego. W świetle przedstawionych powyżej rozważań należy jednak stwierdzić, iż sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej przez skarżącą. Działania administracji publicznej będące przedmiotem takich skarg nie podlegają bowiem kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów zawartych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zainicjowana skargą powszechną ocena sposobu działania organu, jak i jego pracowników, sprowadzająca się do ustalenia prawidłowości i terminowości ich działania oraz zbadania potrzeby podjęcia określonych czynności, stanowi wewnętrzną sprawę organów. Skarżącej należy jedynie wyjaśnić, iż o ile uważa, iż powinna być stroną postępowania o wymeldowanie, to zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej służy wniosek o wznowienie postępowania. Podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd skargę odrzucił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło