II SA/Ol 759/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Ł. J. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony) Rozkazem Personalnym Nr "[...]" z dnia "[...]" r., Komendant Miejski Policji w O., zwolnił st. sierż. "[...]" (dalej jako: "skarżący", "strona"), ze służby w Policji z dniem 31 stycznia 2021 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ pierwszej instancji podniósł w uzasadnieniu, że w dniu 1 stycznia 2021 r., Komendant Miejski Policji w O. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia st. sierż. "[...]" ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2020 r., poz. 360 z późn. zm.), tj. popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie w służbie. Organ wskazał, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa, a sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego stanowi sprzeniewierzenie się ich obowiązkom. W ocenie organu, bezsprzecznie fakt jazdy samochodem oraz stawienie się do służby przez policjanta pod wpływem alkoholu i wydane przez Prokurator Prokuratury Rejonowej "[...]" postanowienie o przedstawieniu zarzutów, stanowi o oczywistości zaistniałego zdarzenia. Od powyższego rozkazu strona złożyła odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. Wskazała na błędy w prowadzonym postępowaniu dowodowym, które polegały na odstąpieniu od zgromadzenia dowodów jednoznacznie świadczących o kierowaniu przez skarżącego w dniu 1 stycznia 2021 r. pojazdem mechanicznym i przyjęciu za oczywisty dowód popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. oraz okoliczności wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutu, mimo, iż w treści tego postanowienia brak jest informacji o przyznaniu się podejrzanego do winy, czy też w ogóle podjęcia jakichkolwiek czynności z udziałem skarżącego. Organ nie ustalił, czy wystąpiła "oczywistość popełnienia czynu", gdyż sam fakt wydania "blankietowego" postanowienia o przedstawieniu zarzutów nie świadczy o popełnieniu przez stronę czynu karalnego. Do zastosowania tego przepisu nie jest wystarczające jedynie uprawdopodobnienie popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, gdyż za oczywiste może być uznane tylko takie twierdzenie, które nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości co do jego prawdziwości. W aktach administracyjnych brak jest protokołu z przesłuchania skarżącego jako podejrzanego, albowiem taka czynność nie została wykonana przez prokuraturę, co uniemożliwia ustalenie, czy w toku postępowania przygotowawczego przyznał się on do winy. Skarżący wskazał, że nie został również przesłuchany w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego i administracyjnego w charakterze strony, a organowi wiadome jest, że od dnia 2 stycznia 2021 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim, dlatego zarzut, że strona nie skorzystała z uprawnień do wzięcia czynnego udziału w postępowaniu jest nietrafny. Z zaświadczeń lekarskich wynika, że nie może brać udziału obecnie w postępowaniu. Po rozpatrzeniu odwołania strony od Rozkazu Personalnego z dnia "[...]" r., Rozkazem Personalnym "[...]" z dnia "[...]" r., Komendant Wojewódzki Policji w O. zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, że zagwarantował stronie możliwość skorzystania z przysługujących jej uprawnień i przeprowadził na podstawie art. 136 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej jako: "K.p.a.", dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów. Na bieżąco informowano stronę o przyczynach zwłoki i wskazywano jej nowy termin załatwienia sprawy. Zaplanowany dowód z oględzin monitoringu przeprowadzono bez udziału strony i jej pełnomocnika i dowiedziono, ze skarżący w dniu 1 stycznia 2021 r. przyjechał sam do służby pojazdem marki "[...]", żadne inne osoby nie wysiadały z tego pojazdu. Nie było możliwe przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony. Urządzenia do badania stanu trzeźwości monitoringu wizyjnego Komisariatu Policji w O. pracowały zgodnie z czasem rzeczywistym. Uzyskano informację od Prokuratora Rejonowego "[...]", że skarżący nie został przesłuchany. Stronę poinformowano, ze w związku z jej niestawiennictwem, nie było możliwe przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony. Załatwienie sprawy nie było jednak uzależnione od tej czynności procesowej. Dowód taki jest bowiem dowodem posiłkowym i był zbędny dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazano jednocześnie, że strona do dnia wydania decyzji nie składała żadnych wniosków lub żądań i nie skorzystała z przysługujących uprawnień. Organ odwoławczy wskazał, że warunkiem koniecznym do możliwości rozwiązania z funkcjonariuszem Policji stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest stwierdzenie w stanie faktycznym i prawnym sprawy zaistnienia łącznie faktu popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, oczywistości popełnienia tego czynu, jak też charakteru czynu powodującego, że dalsze pozostawanie funkcjonariusza w służbie nie jest możliwe. W realiach niniejszej sprawy, zdaniem organu odwoławczego, doszło do popełnienia czynu, opisanego w art. 178a § 1 kodeksu karnego. Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że organ administracji publicznej, stosownie do normy art. 7 k.p.a., musi rozważyć interes społeczny i słuszny interes strony. Organ pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie dał prymat interesowi społecznemu. Wymagania w stosunku do policjantów muszą być wysokie i z zawodem tym wiąże się wysoki stopień zaufania społecznego. Zadaniem Policji jest m.in. obowiązek dbania o bezpieczeństwo publiczne, ochrona życia i zdrowia ludzi, czy też obowiązek przestrzegania przepisów prawa. Stanowisko z zakresie przeważania w przedmiotowej sprawie interesu społecznego nad słusznym interesem strony organ odwoławczy podzielił. W interesie społecznym jest, aby służbę w Policji pełnili jedynie funkcjonariusze dający rękojmię godnego reprezentowania formacji. Organ odwoławczy wskazał na przepis art. 25 ustawy o Policji, regulujący wymogi stawiane funkcjonariuszom. Interes służby jest interesem nadrzędnym do interesu funkcjonariusza. W ocenie organu, w sprawie w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy. To, czy dana okoliczność została udowodniona, oceniono na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Z tych też względów bezsprzecznie ustalono, że skarżący przyjechał do miejsca pełnienia służby osobiście, kierował pojazdem mechanicznym w ruchu lądowym, znajdując się w stanie nietrzeźwości, za czym przemawiają wyniki przeprowadzonych badań. Opinia kryminalistyczna potwierdziła ustalenia w tym zakresie. Skarżący nie został przesłuchany zarówno przez prokuratora, jak i na potrzeby sprawy administracyjnej. Policjant, wezwany na przesłuchanie, nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień i nie złożył innych oświadczeń, aniżeli udokumentowanych w formie notatki, sporządzonej w dniu 1 stycznia 2021 r., bezpośrednio po zdarzeniu. Bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje etap równolegle prowadzonego postępowania karnego, jak i okoliczności ewentualnego przyznania się do winy. Celem postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest ustalenie oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa i jego skutków dla stosunku służbowego, jak też dla formacji, w której pełni służbę. W niniejszym postępowaniu, na organie spoczywał obowiązek ustalenia, czy skarżący popełnił czyn o znamionach przestępstwa, czy popełnienie czynu było oczywiste i czy uniemożliwiało pozostanie policjanta w służbie. Zebrany materiał dowodowy – w ocenie organu odwoławczego – bezspornie pozwolił na uznanie, że w stanie rozpatrywanej sprawy tak istotnie było. Nie jest konieczne przyznanie się funkcjonariusza do winy w prowadzonym równolegle postępowaniu karnym. W ocenie organu odwoławczego, oczywistość popełnienia przez stronę czynu o znamionach przestępstwa, w stanie faktycznym i prawnym rozpatrywanej sprawy, została ustalona. Zaistnienie powyższych przesłanek uniemożliwia w sposób ewidentny w chwili obecnej skarżącemu dalsze pełnienie służby w Policji. Stosunek służbowy funkcjonariuszy jest stosunkiem administracyjnym, a decyzje o jego nawiązaniu i rozwiązaniu są decyzjami administracyjnymi, wydawanymi w wyniku postępowania administracyjnego. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji, w stanie faktycznym i prawnym sprawy zaistniały wszystkie ustawowe przesłanki, pozwalające Komendantowi Miejskiemu Policji w O. na zwolnienie skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 8 ustawy o Policji. Organ odwoławczy stwierdził też, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było prawidłowe i za powyższym przemawia konieczność ochrony interesu społecznego, tożsamego z interesem służby. W skardze, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W ocenie skarżącego, rozkazy personalne w sprawie zwolnienia ze służby zostały wydane z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Organ popełnił błędy w postępowaniu dowodowym, polegające na odstąpieniu od zgromadzenia dowodów jednoznacznie świadczących o kierowaniu przez skarżącego w dniu 1 stycznia 2021 r. pojazdem mechanicznym i przyjęciu za oczywisty dowód popełnienia czynu z art. 178a k.k. oraz okoliczności wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów mimo, iż w treści tego postanowienia brak jest informacji o przyznaniu się podejrzanego do winy, czy też w ogóle podjęcia jakichkolwiek czynności z udziałem skarżącego. Organ nie ustalił, zdaniem skarżącego, czy w sprawie wystąpiły okoliczności przewidziane w hipotezie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, tzn. czy wystąpiła "oczywistość popełnienia czynu", gdyż sam fakt wydania blankietowego postanowienia o przedstawieniu zarzutów nie świadczy o popełnieniu czynu karalnego przez skarżącego. W postępowaniu karnym nie odbyły się żadne czynności z udziałem skarżącego. Do zastosowania tego przepisu nie jest wystarczające jedynie uprawdopodobnienie popełnienia czynu o znamionach przestępstwa. W aktach brak jest protokołu przesłuchania skarżącego, albowiem ta czynność nie została wykonana przez prokuraturę, co uniemożliwia ustalenie, czy w toku postępowania przyznał się on do winy. Skarżący wskazał również na rozbieżności czasowe w badaniu na zawartość alkoholu. Organ odstąpił od przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, a z zaświadczenia lekarskiego wynika, że nie może ona brać udziału w czynnościach procesowych. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że powoływanie się na zaświadczenie lekarskie w żaden sposób nie może przemawiać za uzasadnioną niemożliwością wykonania praw strony w terminach, zwłaszcza wynikających z zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu administracji publicznej. Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje Sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu właściwych środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności administracyjnych związanych z przedmiotem danej sprawy. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego Rozkazu Personalnego według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza on przepisów prawa i tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Organ, w odpowiedzi na skargę, wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a skarżący nie zażądał w zakreślonym terminie przeprowadzenia rozprawy. W sprawie bezspornym jest, że skarżący, rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji w O. z dnia "[...]" r. został zawieszony w czynnościach służbowych na okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 marca 2021 r. Natomiast Rozkazem personalnym z dnia "[...]" r., został zwolniony ze służby w Policji. Rozkaz o zwolnieniu został utrzymany w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w dniu "[...]" r. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt ustawy o Policji – policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. W ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, wbrew stanowisku skarżącego, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa przez skarżącego. Podkreślenia wymaga - w przypadku decyzji, podejmowanych w ramach uznania administracyjnego – zasada przekonywania stron wyrażona w art. 11 K.p.a. Organ zobowiązany jest, w myśl tej zasady, do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi się kierował przy załatwianiu sprawy. Elementem decydującym o przekonaniu strony co do zasadności przesłanek, którymi kierował się organ i zasadności rozstrzygnięcia, jest uzasadnienie decyzji, a okoliczność, że przepisy prawa materialnego pozostawiają sposób rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu, nie zwalnia tego organu od szczegółowego uzasadnienia decyzji. Wskazanie motywów rozstrzygnięcia to jeden z ze wskazanych w art. 107 K.p.a. integralnych elementów prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej. Decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i uzasadnienie prawne. W myśl art. 107 § 3 K.p.a. - uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Decyzje uznaniowe wymagają starannego uzasadnienia, opartego na wszystkich okolicznościach faktycznych sprawy. Badając w takim zakresie legalność zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że organy nie przekroczyły przysługującego im granic uznania administracyjnego i prawidłowo uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. W szczególności wszechstronnie przeprowadziły postępowanie dowodowe i w sposób wyczerpujący, obszernie i trafnie wskazały argumentację przemawiającą za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji. Niewątpliwie, skarżący przyjechał do pracy w dniu 1 stycznia 2021 r. samochodem w stanie nietrzeźwości. Wynika to z badań przeprowadzonych analizatorami wydechu w dniu 1 stycznia 2021 r., jak też opinii toksykologicznej, którą uzyskała prokuratura. Organ podkreślił, że analizatory wydechu, którymi przebadano funkcjonariusza, posiadały ważne świadectwa wzorcowania, a uzyskanie opinii z zakresu toksykologii stanowiło uzupełnienie materiału dowodowego w powyższym zakresie. Organy potwierdziły, że skarżący w dniu 1 stycznia 2021 r. przyjechał sam do służby pojazdem marki "[...]". Wskazano, że na zabezpieczonym nagraniu żadne inne osoby nie wysiadały z tego pojazdu. W rozpoznawanej sprawie organy Policji miały więc pełne podstawy do przyjęcia, że skarżący dopuścił się czynu o znamionach przestępstwa oraz że popełnienie przez niego tego czynu było oczywiste. Organ stwierdził również, że zweryfikowano informacje w zakresie sygnalizowanych przez skarżącego nieprawidłowości w przedmiocie rozbieżności czasu pracy użytego urządzenia do badania stanu trzeźwości i monitoringu wizyjnego Komisariatu Policji w O. W ocenie organu, urządzenia te pracowały zgodnie z czasem rzeczywistym. Dowody te nie budzą wątpliwości Sądu. Tym samym, ustalenia faktyczne, poczynione w oparciu o powyższe dowody należy uznać za udowodnione. Nie można też podzielić stanowiska skarżącego, że nie wystąpiła w sprawie przesłanka oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa przez skarżącego. Art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, który przewiduje jedną z fakultatywnych podstaw zwolnienia ze służby, nie definiuje pojęcia "oczywistości popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa". Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, należy mieć na uwadze, że słowo "oczywistość" to coś pewnego i niebudzącego wątpliwości. W judykaturze przyjmuje się, że oczywistość popełnienia czynu ustala się na podstawie analizy okoliczności konkretnego przypadku. Ocena taka jest możliwa między innymi wówczas, gdy sprawca został złapany na gorącym uczynku lub przyznał się do popełnienia przestępstwa, a także gdy inne okoliczności nie nasuwają wątpliwości, że dany czyn został popełniony przez konkretną osobę (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 2749/21). Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, nie budzi wątpliwości Sądu, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła oczywistość czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa. Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut skarżącego, dotyczący nieprzesłuchania go przez organ. Wskazać należy, że zgromadzone zostały wszystkie dowody w sprawie, a dowód z przesłuchania miał charakter pomocniczy. Skarżący był informowany o wszystkich czynnościach, o możliwości zapoznania się z materiałami sprawy, składania wyjaśnień, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszenia ewentualnych żądań. Nie skorzystał z przysługujących stronie uprawnień. Organy przeprowadziły zaś w sprawie inne dowody, pozwalające na dokonanie ustaleń. W tej sytuacji, nie może stanowić podstawy uchylenia decyzji brak przesłuchania strony. Nie ma też dla przedmiotowej sprawy znaczenia, że skarżący nie został przesłuchany przez prokuratora. Przedmiotowa sprawa toczy się w postępowaniu administracyjnym i ma na celu ustalenie oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa i jego skutków dla stosunku służbowego. Reasumując, stwierdzić należy, że organy dokonały prawidłowej interpretacji przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, prowadząc postępowanie z pełnym poszanowaniem reguł procesowych, określonych tak w ustawie o Policji, jak również w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nie ulega również wątpliwości, że dalsze pozostawanie w służbie policjanta, przeciwko któremu toczy się postępowanie karne, ujemnie może wpłynąć na wizerunek Policji. Należy mieć na względzie to, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych, muszą pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami, a zarzucane skarżącemu czyny uzasadniały przyjęcie, że dalsze jego pozostawanie w służbie może negatywnie wpływać na jej wizerunek. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty, dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które zostało przeprowadzone w sposób wszechstronny i prawidłowy, materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, a uzasadnienie decyzji spełnia przesłanki, określone w art. 107 § 3 K.p.a W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.