II SA/Ol 763/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Ewa Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2009 roku sprawy ze skarg G.S., H.M. oraz D.G. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargi. Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" 2008r., Nr "[...]", Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.) utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]" 2008r., nr "[...]", w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zwrotu wywłaszczonej działki nr "[...]" o pow. "[...]" oraz części działki nr "[...]" o pow. "[...]". W uzasadnieniu decyzji Wojewoda opisał ustalenia dokonane w sprawie. Jak wskazał, spadkobiercy H. i E. M. – G. S., D. G. i H. M. wnioskiem z dnia "[...]" 2008r. wystąpili do Starosty "[...]" o zwrot działki nr "[...]" o pow. "[...]" oraz części działki nr "[...]" o pow. "[...]" położonych w "[...]", stanowiących część wywłaszczonej orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia "[...]" 1955r., Nr "[...]", nieruchomości będącej własnością E. M. W sprawie zwrotu całej wywłaszczonej nieruchomości, w tym również działek nr "[...]" i części działki nr "[...]", toczyło się w Starostwie Powiatowym w "[...]" postępowanie, w wyniku którego Starosta "[...]" wydał decyzję z dnia "[...]" 2003r., znak: "[...]", którą m. in. odmówił zwrotu działki nr "[...]" i części działki nr "[...]", w uzasadnieniu podając, że grunty te zostały zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia. Od decyzji tej strony nie wniosły odwołania, w związku z czym stała się ona ostateczna z dniem "[...]" 2005r. W związku z powyższym Starosta "[...]" decyzją z dnia "[...]" 2008r., nr "[...]", umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku z dnia "[...]" 2008r. W odwołaniu od tej decyzji G. S., D. G. i H. M. podnieśli, iż ustawa regulująca kwestie wywłaszczenia stanowi, że nieruchomości wywłaszczone mają służyć gospodarce państwa, a wywłaszczone nieruchomości nie służą celowi jakiemu miały służyć, dlatego należy je zwrócić prawowitym właścicielom. Wskazali, iż przed wydaniem decyzji z dnia "[...]" 2003r. Starosta wiedział, iż Państwowy Ośrodek Maszynowy, który zajmował przedmiotowe działki, znajduje się w stanie upadłości i zaspokaja wszystkie zgłoszone wierzytelności. Jednakże roszczenie dotyczące zwrotu działek nie zostało uwzględnione, a na tym terenie powstały prywatne spółki, co było niezgodne z prawem i nosi znamiona przestępstwa. Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia z dnia "[...]" 2008r. Wojewoda, powołując się na wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2000r., sygn. akt I SA/Ka 2247/98, stwierdził, iż w świetle orzecznictwa sądowego istnieje pogląd, że dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w sposób oczywisty bezprzedmiotowe. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego orzeczenia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. Wskazał, iż wniosek spadkobierców H. i E. M. w sprawie zwrotu wywłaszczonych gruntów położonych przy ul. "[...]" w obrębie nr "[...]" miasta "[...]", stanowiących m.in. działkę nr "[...]" o pow. "[...]" oraz część działki nr "[...]" o pow. "[...]", był już raz przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem, które nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. W związku z powyższym nie ma podstaw do jego ponownego merytorycznego rozpatrywania. Skargę na powyższą decyzję Wojewody wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. S., D. G. i H. M. żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi w całości przytoczyli argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Podnieśli również, że zostali "szantażem" zmuszeni do nie odwoływania się od decyzji z dnia "[...]" 2003r. Dodali, iż sprawa dotycząca zwrotu wywłaszczonych działek była już dwukrotnie przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w swoich wyrokach podzielił ich argumenty. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację prawną zawartą w zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji. Ponadto, stosownie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. zwanej dalej: ustawą p.p.s.a.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Po przeprowadzeniu analizy zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji Sąd doszedł do przekonania, że decyzje są prawidłowe i odpowiadają obowiązującym unormowaniom prawnym, a tym samym nie uwzględnił zarzutów podnoszonych w skardze. Zgodzić należy się z Wojewodą, iż przedmiotowa sprawa, dotycząca zwrotu działki nr "[...]" o pow. "[...]" oraz części działki nr "[...]" o pow. "[...]" położonych w "[...]" jest tożsama ze sprawą rozstrzygniętą decyzją z dnia "[...]" 2003r., znak: "[...]", którą to Starosta "[...]" odmówił zwrotu powyższych działek ze względu na okoliczność, iż teren ten został zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Jedną z przesłanek bezprzedmiotowości postępowania jest tożsamość sprawy, czyli sytuacja w której sprawę wcześniej rozstrzygnięto inną decyzją ostateczną Jednocześnie tożsamość spraw stanowi jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji - art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. W doktrynie jak i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że tożsamość sprawy zachodzi wówczas, gdy występują w niej te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym (J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Warszawa 2006, s. 747). W ocenie Sądu wszystkie powyższe warunki zostały w sprawie spełnione. W sprawie niesporne jest, że G. S., D. G. i H. M. wystąpili do Starosty "[...]" o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W wyniku przeprowadzonego wówczas postępowania w dniu "[...]" 2003r. została wydana decyzja znak: "[...]", którą Starosta m. in. odmówił zwrotu działki nr "[...]" i części działki nr "[...]", w uzasadnieniu podając, że grunty te zostały zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia. Powyższa decyzja jest ostateczna. Z identycznym wnioskiem skarżący wystąpili do Starosty "[...]" w dniu "[...]" 2008r. Powyższe wskazuje, że zakres przedmiotowy i podmiotowy wniosku są identyczne. W sprawie niezmieniony jest również stan prawny, bowiem kwestię zwrotu wywłaszczonych nieruchomości reguluje art. 136 i nast. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Uwzględniając powyżej wskazane okoliczności stwierdzić należy, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki zezwalające na wyeliminowanie z obrotu prawnego zakwestionowanej decyzji. Ponadto skład Sądu orzekającego w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje jako własny pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2000r., sygn. akt I SA/Ka 2247/98, stanowiący, że: "dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe nawet wtedy, gdy forma wydanego orzeczenia kończącego sprawę jest wadliwa. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym (w ramach którego weryfikować można m. in. poprawność formy rozstrzygnięcia kończącego postępowanie oraz zarzuty będące pochodną tej kwestii) takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy". Tym samym, Sąd wskazał, że tylko eliminacja z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej (w jednym z trybów nadzwyczajnych) – w niniejszej sprawie jest nią decyzja Starosty z dnia "[...]" 2003r. - daje możliwość ponownego rozstrzygnięcia sprawy objętej wnioskiem. Nie zasługują również na uwzględnienie argumenty skargi odnoszące się do nieuwzględnienia treści wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem dotyczyły one zupełnie innych kwestii (ustalenia następców prawnych po E. i H. M., jak też ustalenia statusu prawnego Państwowego Ośrodka Maszynowego) niż podniesione w skardze. Reasumując, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja, jak też decyzja ją poprzedzająca, nie naruszają prawa. Oznacza to, iż nie znaleziono podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego zarówno z przyczyn wskazanych w skardze, jak i innych uchybień, które Sąd byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., skargę oddalił.