II SA/Ol 772/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2016 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w przedmiocie zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami oddala skargę. W dniu 15 lutego 2016r. B.B. (dalej zwana skarżącą) złożyła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na syna J.B. oraz dodatku do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2016/2017 i dodatków na pokrycie wydatków związanych z zamieszkaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły na rok szkolny 2015/2016 i 2016/2017. Decyzją z dnia [...] działający z upoważnienia Wójta Gminy Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 5 ust. 1 i 4 w związku z art. 3 pkt 23 lit. c, art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 114 ze zm.) zwanej dalej: u.ś.r., rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015r. w sprawie postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2015r. poz. 2284), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz.U. z 2015r. poz. 1238). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że miesięczny dochód przypadający na osobę w rodzinie w rozpoznawanej sprawie w 2014r. wyniósł 810,86 zł i przekroczył kwotę uprawniającą do zasiłku rodzinnego. Od tej decyzji skarżąca wniosła odwołanie podnosząc, że w [...] 2015r. przestała pełnić funkcję sołtysa i w związku z tym przestała otrzymywać dietę sołecką. Od tego czasu utrzymuje się z synem z renty w wysokości 643,02 zł i alimentów od stycznia 2016r. w wysokości 550 zł. Obecny dochód skarżącej wynosi 1193,02 zł miesięcznie i nie przekracza kryterium dochodowego. Podniosła, że syn uczy się w szkole w W., koszty jego nauki i uprawiania przez niego sportu są bardzo wysokie. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że dochód w rodzinie skarżącej w roku 2014 ustalono na kwotę 810,00 zł, uwzględniając zarówno fakt utraty przez skarżącą dochodu, świadczenia wypłacone z funduszu alimentacyjnego i wyegzekwowane kwoty alimentów. Ustalając sytuację dochodową rodziny skarżącej w 2014r. organ I instancji prawidłowo uwzględnił następujące kwoty: 10.566,77 zł - opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 10.747,63 zł - dochód niepodlegający opodatkowaniu obejmujący: dietę z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich - 6048,00 zł, świadczenia z funduszu alimentacyjnego - 3600,00 zł, wyegzekwowane alimenty - 1099,63 zł oraz odliczył kwotę dochodu utraconego tj. 1853,65 zł. W ocenie organu odwoławczego prawidłowo odmówiono przyznania zasiłku rodzinnego. Na powyższą decyzję B.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie podnosząc, że faktyczne dochody jakie posiada od 1 marca 2015r. upoważniają ją do otrzymania na syna zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Dietę sołecką otrzymywała do [...] 2015r. Była to inna praca zarobkowa, ale dochód ten został utracony. Obecnie jej dochód stanowi tylko 644,63 zł renty i 550 zł alimentów na syna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W pismach procesowych z dnia 25 czerwca 2016r. i 12 sierpnia 2016r. skarżąca podniosła, że w 2014r. z uzyskanego przez nią dochodu były utrzymywane trzy osoby - skarżąca oraz syn i córka. Obecnie dochód skarżącej jest dzielony tylko na dwie osoby i dodatkowo część tego dochodu została utracona. Zdaniem skarżącej, diety z tytułu pełnienia funkcji społecznych są liczone jako inne dochody i powinny być odliczane od dochodu jako inna praca zarobkowa utracona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 1066) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławczego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] odmawiającą przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego na syna oraz dodatku do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2016/2017 i dodatków na pokrycie wydatków związanych z zamieszkaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły na rok szkolny 2015/2016 i 2016/2017. Stosownie do art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł, zaś w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764,00 zł. W myśl art. 3 pkt 2 i 2a u.ś.r. dochodem rodziny jest suma dochodów członków rodziny, a za dochód członka rodziny uważa się przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. Z kolei art. 5 ust. 4 u.ś.r. stanowi, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. W rozpoznawanej sprawie przeciętny miesięczny dochód członków rodziny skarżącej uzyskany w roku 2014, obliczony zgodnie z art. 3 pkt 1 i 2 u.ś.r., wyniósł 810,00 zł a więc przekroczył kwotę uprawniającą do zasiłku rodzinnego. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo obliczyły dochód skarżącej dla celów świadczeń rodzinnych, uwzględniając następujące kwoty: 10.566,77 zł- opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 10.747,63 zł- dochód niepodlegający opodatkowaniu w skład którego weszła dieta z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich - 6048,00 zł, świadczenia z funduszu alimentacyjnego - 3600,00 zł, wyegzekwowane alimenty - 1099,63 zł) oraz odliczył od tak ustalonego dochodu kwotę dochodu utraconego z tytułu utraty zatrudnienia - 1853,65 zł. Skarżąca zarówno w odwołaniu jak i w skardze wskazuje, że przyczyną przekroczenia kryterium dochodowego było nieuwzględnienie przez organy utraty przez nią dochodu w związku z tym, że w [...] 2015r. przestała pełnić funkcję sołtysa i od tego czasu nie otrzymuje diety. W ocenie Sądu, niewątpliwie nastąpiło w rodzinie skarżącej zmniejszenie dochodu spowodowane zaprzestaniem pełnienia funkcji sołtysa i otrzymywania diety z tego tytułu ale, wbrew przekonaniu skarżącej, nie jest to dochód utracony w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. W treści art. 3 pkt 23 u.ś.r. wskazano, że utrata dochodu to utrata spowodowana: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2013 r. poz. 672, z późn. zm.) h) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, i) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych; j) utratą świadczenia rodzicielskiego, k) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, l) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Należy podkreślić, że wyliczenie rodzajów dochodów, które mogą być odliczone od dochodu uzyskanego w roku bazowym posiada charakter zamknięty i organ administracji nie może tego katalogu rozwijać. W art. 3 pkt 23 u.ś.r. ustawodawca nie wskazał jako utratę dochodu kwot diet otrzymywanych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich. Kwot diet sołtysa nie można również uznać, jak wskazuje skarżąca, za inną pracę zarobkową, o której mowa w art. 3 pkt 23 lit. c u.ś.r. Z przepisu art. 3 pkt 22 u.ś.r. wynika bowiem, że pod pojęciem "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" należy rozumieć: wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Natomiast skarżąca, pełniąc funkcję sołtysa, otrzymywała diety w związku z wykonywaniem czynności związanych z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich. Odnosząc się natomiast do przytoczonego przez skarżącą wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 5 maja 2011r. sygn. akt II SA/Bd 288/11 pozostaje wyjaśnić, że orzeczenie to dotyczyło tak odmiennej sytuacji faktycznej, jak również zapadło w innych stanie prawnym, bowiem przed zmianą ustawy o świadczeniach rodzinnych, w której ustawodawca doprecyzował pojęcie "utraty dochodu" zapisane w art. 3 pkt 23. W świetle przedstawionej analizy organy prawidłowo uznały, że skarżąca nie spełnia wymogów do otrzymania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego na okres zasiłkowy 2015/2016 skoro wniosek o przyznanie świadczenia rodzinnego złożony został w trakcie tego okresu zasiłkowego. Natomiast stosownie do art. 3 pkt 10 u.ś.r. pojęcie okresu zasiłkowego oznacza okres od dnia 1 listopada do 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Zatem merytorycznie organy mogły rozpoznawać złożony wniosek w zakresie przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami tylko na okres zasiłkowy 2015/2016. Nie budzi wątpliwości Sądu także okoliczność, że w przypadku kolejnego okresu zasiłkowego tj. 2016/2017 okresem, z którego będzie ustalany dochód tej rodziny to rok 2015, jednak w tym celu skarżąca winna wystąpić z nowym wnioskiem po przedstawieniu dochodów rodziny z 2015r. Podnoszona przez skarżącą trudna sytuacja materialna rodziny nie może być uwzględniona, gdyż okoliczność ta wymyka się spod oceny prawnej. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.