II SA/Ol 777/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 24 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Fundacji "[...]" o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Fundacji "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia odmówić zwolnienia Fundacji "[...]" od kosztów sądowych. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu, Fundacja "[...]", zwana dalej Fundacją, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, podnosząc, iż nie prowadzi działalności gospodarczej, a jedynie działania statutowe zmierzające do realizacji zadania, do jakiego została powołana i w związku z realizacją którego prowadzi niniejszą sprawę. W oświadczeniu o majątku i dochodach, w rubryce nr 6 ("Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych") Fundacja wpisała "[...]", w rubryce nr 7 ("Wartość środków trwałych wnioskodawcy") – "Działka "[...]" - "[...]" zł", w rubryce nr 8 ("Wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu") – "[...]", w rubryce nr 9 ("Stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku") – "0 zł" (rubryka nr 9.3), natomiast w rubryce nr 10 ("Inne dane dotyczące majątku i dochodów") – "Nieotrzymane należności "[...]" zł". Wskazać należy, iż w świetle art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, może być przyznane, gdy osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter uznaniowy, a ponadto, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym, nawet przy zachowaniu zasad należytej staranności, było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy, Fundacja nie wykazała, że z przyczyn od siebie niezależnych nie posiada i nie może pozyskać środków niezbędnych do sfinansowania swojego udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie. Zauważyć należy, iż w świetle art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 1991 r., Nr 46, poz. 203 ze zm.), w oświadczeniu woli o ustanowieniu fundacji fundator powinien wskazać cel fundacji oraz składniki majątkowe przeznaczone na jego realizację, którymi mogą być pieniądze, papiery wartościowe, a także oddane fundacji na własność rzeczy ruchome i nieruchomości. Fundacja, przystępując do realizacji zamierzonego celu, powinna liczyć się zatem z koniecznością ponoszenia określonych kosztów, w tym kosztów prowadzonych spraw sądowych, i zabezpieczyć odpowiednie środki na ich pokrycie z własnego majątku. Szczytny cel, dla realizacji którego fundacja została ustanowiona, nie może stanowić sam w sobie uzasadnienia dla udzielenia jej prawa pomocy. Fundacja nie może bowiem przerzucać kosztów swej działalności na Państwo, gdyż to prowadziłoby do zaprzeczenia zasady, że fundacje prowadzą działalność na bazie własnego majątku (por. postanowienie NSA z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt II OZ 732/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Fundacja, realizując cel statutowy, wystąpiła z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie ośrodka rekreacyjno-wychowawczego na działkach, położonych w obrębie "[...]" (k. 1-3 akt administracyjnych). We wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podniosła, iż nie prowadzi działalności gospodarczej, a całość jej działań skoncentrowana jest na realizacji celu statutowego. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż w sytuacji, gdy Fundacja podjęła się realizacji inwestycji budowlanej o tak znacznych rozmiarach, co pozwala przyjąć, że ma potencjalne możliwości pokrycia kosztów związanych z jej realizacją, zwolnienie jej od kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części, stanowiłoby przerzucenie ciężaru finansowania jej działalności w tym zakresie na Skarb Państwa, a to pozostawałoby w sprzeczności z zasadą finansowania działalności fundacji z jej własnego majątku, szczególnie, że Fundacja nie wskazała powodów, dla których inne koszty prowadzonej przez nią działalności powinny mieć pierwszeństwo nad kosztami sądowymi. Fundacja podniosła wprawdzie, że nie prowadzi działalności gospodarczej (mimo że jest wpisana do Rejestru Przedsiębiorców), lecz okoliczność ta sama w sobie również nie uzasadnia zwolnienia jej od kosztów sądowych. Jeśli bowiem fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej, to powinna tak korzystnie obracać wniesionym majątkiem, aby przynosił on dochody na realizację założonych celów (por. postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 114/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie, Fundacja nie wykazała zatem, aby jej aktualny stan majątkowy uzasadniał zwolnienie jej od kosztów sądowych. Wprawdzie stan rachunku bankowego Fundacji na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wyniósł 0, lecz faktu braku środków pieniężnych na rachunku bankowym nie można utożsamiać z brakiem majątku, służącego finansowaniu działalności fundacji. Fundacja, która dysponuje działką o wartości "[...]" oraz posiada - jak przyjąć należy - wierzytelności w kwocie "[...]", nie wskazała, aby zachwiana była jej płynność finansowa oraz że zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla niej z określonych powodów niemożliwe. W konsekwencji, stwierdzić należy, iż Fundacja nie wykazała, że w warunkach niniejszej sprawy uzasadnione jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.