II SA/Ol 782/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 5 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością B., skarżąc decyzję w przedmiocie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu do gry, złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podano, iż spółka nie posiada środków na opłacenie tzw. wpisowego, gdyż w związku z wprowadzeniem przepisów ustawy "[...]" jej przychody zmalały znacząco w stosunku do roku 2009 i 2010. Drastyczna podwyżka podatku "[...]" spowodowała, że wpływające do niej środki przeznaczone są na regulowanie danin publicznoprawnych, których nieregulowanie może wiązać się z cofnięciem zezwolenia. Spółka eksploatuje obecnie ok. 75% mniej "[...]" niż pod koniec 2009 r., w konsekwencji czego brak jest środków na bieżącą działalność. W dacie sporządzania wniosku o przyznanie prawa pomocy (17 sierpnia 2011 r.) skarżąca posiadała na koncie środki "[...]" i przygotowuje się do uiszczenia należności publicznoprawnych oraz pozostałych należności, na które składa się ponad 100000 zł, tytułem podatku "[...]", ok. 60000 zł, tytułem czynszu najmu za lokale, ok. 40000 zł. tytułem pozostałych wydatków (pozostałe daniny publicznoprawne, wynagrodzenia, pozostałe koszty bieżącej działalności). Łączna wysokość wydatków, do poniesienia których zobowiązana jest skarżąca wynosi ok. 200000 zł miesięcznie i znacząco przekracza ilość środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Środki trwałe spółki to w większości "[...]", których w obecnych warunkach nie da się zbyć ani w Polsce (zmiana przepisów; brak zapotrzebowania) ani za granicą (przystosowanie urządzeń do specyficznych, polskich, warunków). Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 1000000 zł (k. 24 akt). Według bilansu za ostatni rok, wartość środków trwałych to 2205954,23 zł, a strat - 625285,26 zł. Na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku na jej rachunku bankowym zgromadzonych było 76434,54 zł. Rozpatrując wniosek zważono, co następuje: Stosownie do unormowania zawartego w art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), prawo pomocy w postaci zwolnienia od całości lub części kosztów sądowych może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wymaga podkreślenia, że zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu 19 lipca 2011 r., sygn. akt II GZ 355/11; publ. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Istotne jest przy tym, że udzielenie prawa pomocy, jako forma dofinansowania z budżetu państwa, winno mieć miejsce w wyjątkowych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Oceniając zasadność wniosku należy więc zbadać, czy strona dysponuje i jakimi środkami finansowymi, bądź majątkiem i porównać wysokość tych środków z wysokością wymaganych kosztów, postępowania. W świetle informacji przedstawionych przez skarżącą nie sposób uznać, iż uiszczenie kosztów sądowych - sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do 200 zł wpisu sądowego [§ 2 ust 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.)] - przekracza jej możliwości. Za wnioskiem takim nie przemawia tylko wzgląd na stan rachunku bankowego. Podobnie jak uczynił to Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt j.w.), oddalając zażalenie na postanowienie o odmowie zwolnienia B. sp. z o.o. od kosztów sądowych, należy wskazać, iż jej sytuacja nie wskazuje na utratę płynności finansowej. Wobec tego brak podstaw do traktowania jej w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów funkcjonujących w obrocie gospodarczym. Oceny tej nie zmienia wykazana strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Powstaje ona bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Z podanych przyczyn orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.