II SA/Ol 782/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2/ zasądza od Inspektora Transportu Drogowego na rzecz Spółki A kwotę 1600 zł ( tysiąc sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Spółkę A (dalej zwaną Spółką) karę pieniężną w kwocie 8.000 zł. za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się na wyniki kontroli pojazdu Spółki "[...]", przeprowadzonej 13 października 2011r. na drodze krajowej nr "[...]" (odcinek "[...]"), podczas której, kierowca okazał między innymi wypis z zaświadczenia na wykonywanie krajowych przewozów drogowych na potrzeby własne, które utraciło ważność w dniu 26 września 2011r. Dodał, że w toku postępowania ustalono, że Spółka uzyskała wymagane zezwolenie dopiero w dniu 17 października 2011r., co uzasadnia nałożenie na nią kary w wysokości określonej pod pozycją 1.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła organowi I instancji rażące naruszenie: 1) przepisów postępowania, to jest art. 35 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie w efekcie czego Spółka została obciążona karą pieniężną w wyższej wysokości (8.000 zł.), niż miałoby to miejsce, gdyby organ postąpił zgodnie z treścią powołanego przepisu (2.000 zł.), to jest zakończył postępowanie wyjaśniające w terminie ustawowym; 2) prawa materialnego, to jest art. 2 Konstytucji RP, w związku z naruszeniem zasady prawnej "nie działania prawa wstecz", poprzez zastosowanie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012r. do zdarzenia, które miało miejsce przed 1 stycznia 2012r. Z tych też powodów wniósł o zmianę, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia "[...]" Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zauważył, że Spółka nie kwestionuje faktu wykonywania przez nią w dniu kontroli przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, a jedynie fakt obciążenia ją wyższą karą niż obowiązująca do dnia 31 grudnia 2011r. Stwierdził, że konieczność zastosowania w niniejszej sprawie nowych przepisów wynika z brzmienia art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 244, poz. 1454 – dalej zwanej ustawa nowelizującą), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012r. W skardze na powyższą decyzję do tutejszego Sądu Spółka powtórzyła zarzuty sformułowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Z tych też powodów wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty sformułowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Do stanu faktycznego i prawnego kontrolowanej sprawy odnosi się bowiem wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 lipca 2013r., sygn. akt P 36/12 (opublikowany Dz. U. z 2013r., poz. 928; OTK 2013, nr 6, poz. 81). Podkreślenia wymaga co akcentowała także Spółka, że na mocy art. 10 ustawy nowelizującej została ona obciążona karą w wysokości 8.000zł. (pozycja 1.3. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, tekst jednolity Dz. U. z 2007r., nr 125, poz. 874 ze zm.), podczas gdy w dacie kontroli pojazdu Spółki (13 października 2011r.) za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia przewidziana była kara 2.000zł. (pozycja 1.4. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym). W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł natomiast, że "art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454) w zakresie, w jakim - w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia tej ustawy w życie - nakazuje stosowanie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, ze zm.) w brzmieniu nadanym wyżej powołaną ustawą z 16 września 2011 r., przewidujących wyższe kary pieniężne niż kary przewidziane w przepisach obowiązujących w chwili wystąpienia zdarzenia powodującego odpowiedzialność administracyjną, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Wskazane orzeczenie Trybunału o niezgodności z Konstytucją art. 10 ustawy nowelizującej w podanym zakresie, na podstawie którego została wydana ostateczna decyzja administracyjna, stanowi podstawę do wznowienia postępowania w rozpoznawanej sprawie. Powyższe znajduje uzasadnienie w treści art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, który statuuje zasadę wzruszenia ostatecznych rozstrzygnięć, jakie zapadły na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją. Oznacza to, że w nowym stanie prawnym ukształtowanym w następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, rozpatrzenie sprawy jest nie tylko dopuszczalne, ale możliwość taka jest ujęta jako podmiotowe konstytucyjne prawo uprawnionego. Zgodnie z art. 145a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 267), w sytuacji, gdy decyzja została wydana na podstawie aktu normatywnego, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP, umową międzynarodową lub ustawą strona może żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a., sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu, który stanowił podstawę prawną decyzji administracyjnych, powinno zatem w postępowaniu sądowoadministracyjnym przesądzać o uznaniu "naruszenia prawa" w samej decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 lutego 2010r., sygn. akt IV SA/Wa 2050/09 i wyrok NSA z 23 września 2004r., sygn. akt FSK 641/04 – dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl oraz uchwałę NSA z 7 grudnia 2009r., sygn. akt I OPS 9/09, ONSAiWSA 2010, nr 2, poz. 16). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy winny zatem uwzględnić nowy stan prawny ukształtowany w następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 23 lipca 2013r., sygn. akt P 36/12. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania podjęto stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego przez Spółkę należnego w sprawie wpisu (400zł.) oraz wysokość wynagrodzenia radcy prawnego, będącego jej pełnomocnikiem (1.200zł.), ustalonego na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013, poz. 490).