II SA/Ol 799/18
WyrokWSA w Olsztynie2018-12-13
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Adam Matuszak, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu ustalająca wysokość opłat za usuwanie pojazdów z drogi i ich parkowanie na parkingu strzeżonym oraz wysokość kosztów w przypadku odstąpienia od wykonania dyspozycji usunięcia pojazdu, która nie odzwierciedla rzeczywistych kosztów ponoszonych w związku z realizacją tych zadań, narusza prawo?Ratio decidendi
Uchwała rady powiatu ustalająca opłaty za usuwanie pojazdów z drogi i ich parkowanie jest niezgodna z prawem, jeśli nie uwzględnia rzeczywistych kosztów tych czynności. Ustawodawca w art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym wskazał dwa kryteria ustalania opłat: konieczność sprawnej realizacji zadań oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów. Przesłanka fiskalna, mająca na celu zapewnienie dochodów do budżetu, nie stanowi podstawy do ustalania tych opłat. W przypadku, gdy uchwalone stawki są znacząco wyższe od rzeczywistych kosztów, stwierdza się nieważność uchwały w tej części.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Powiatu dotyczącą wysokości opłat za usuwanie pojazdów z drogi i ich parkowanie, zarzucając jej istotne naruszenie prawa poprzez ustalenie zawyżonych stawek, które nie odzwierciedlają rzeczywistych kosztów. Prokurator wskazał, że stawki uchwalone przez Radę Powiatu były znacznie wyższe niż te wynikające z umowy zawartej przez Powiat z przedsiębiorcą wykonującym te usługi. Rada Powiatu w odpowiedzi na skargę argumentowała, że uchwała miała na celu zabezpieczenie środków finansowych na realizację zadania, zwłaszcza w sytuacji, gdy część właścicieli pojazdów nie odbiera ich z parkingu, generując dodatkowe koszty dla Powiatu.Rozstrzygnięcie
1) Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 1 pkt 1 tiret 1, 2, 3 oraz § 1 pkt 2; 2) W pozostałym zakresie skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant referent Małgorzata Gaida po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Powiatu z dnia "[...]", nr "[...]" w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów w przypadku odstąpienia od wykonania dyspozycji usunięcia pojazdu 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 1 pkt 1 tiret 1, 2, 3 oraz § 1 pkt 2; 2) w pozostałym zakresie skargę oddala;
Rada Powiatu E, działając na podstawie art. 12 pkt 7 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2016 r. poz. 814, ze zm) oraz art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1260, ze zm), podjęła w dniu "[...]"r. uchwałę "[...]" w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów w przypadku odstąpienia od wykonania dyspozycji usunięcia pojazdu.
W § 1 ust. 1 uchwały określono wysokość opłaty (brutto) za usuwanie pojazdów z dróg publicznych na koszt właściciela, w § 1 ust. 2 uchwały ustalono wysokość opłaty (brutto) za przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg za każdą dobę, zaś w § 1 ust. 3 uchwały ustalono wysokość opłat powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie tych kosztów, opłaty te wynoszą ok. 50% wysokości opłaty określonej w § 1 ust. 1 uchwały. W § 2 uchwały orzeczono o utracie mocy obowiązującej poprzedniej uchwały z dnia 27 października 2016 r., w § 3 powierzono wykonanie uchwały Zarządowi Powiatu, w § 4 postanowiono w zakresie obowiązku ogłoszenia jej w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko - Mazurskiego, zaś w § 5 stwierdzono, że uchwała ta wchodzi w życie z dniem "[...]"r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na ww. uchwałę wywiódł Prokurator Rejonowy w E, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w części dotyczącej § 1 ust. 1-3 skarżonej uchwały. Zaskarżonej uchwale zarzucono istotne naruszenie prawa, a mianowicie art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (dalej: u.p.r.d.), poprzez jego błędną wykładnię i ustalenie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z drogi i ich parkowanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów w przypadku odstąpienia od wykonania dyspozycji usunięcia pojazdu w sposób zawyżony, nieodzwierciedlający rzeczywistych kosztów wykonywania tych czynności przez przedsiębiorstwo, któremu je powierzono. Wniesiono o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. i art. 147 § 1 p.p.s.a. dowodu z dokumentów załączonych do przedmiotowej skargi na okoliczność ustalenia, że uchwalone stawki opłat nie odzwierciedlają rzeczywistych kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów, które są niższe niż wynikałoby to z przyjętych stawek.
W motywach uzasadnienia skargi podkreślił, iż ustawodawca w art. 130a ust. 6 u.p.r.d. przyjął tylko dwa kryteria stanowiące podstawę do ustalenia wysokości opłat i wykluczył możliwość kierowania się przy podejmowaniu uchwały w tym przedmiocie innymi względami. Dlatego decydujące i jedyne znaczenie dla ustalenia wskazanej opłaty jej konieczność sprawnej realizacji tych zadań oraz koszty przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Wskazano, że w uzasadnieniu projektu uchwały, bardzo lakonicznie wyjaśniono motywy jakie legły u podstaw określenia górnych stawek wskazując, że "w związku z koniecznością zabezpieczenia środków finansowych na realizację tego zadania i koniecznością dostosowania stawek opłat do podwyższonych stawek maksymalnych wnioskujemy o uchwalenie zaproponowanych stawek opłat i kosztów". Zwrócił uwagę, że ustawodawca z żadnym wypadku nie sformułował nakazu podnoszenia stawek opłat do wysokości stawek maksymalnych. Prokurator dla porównania stawek uchwalonych i obowiązujących przytoczył warunki umowy dotyczącej "Usługi usuwania pojazdów z dróg i przechowywania ich na parkingu strzeżonym" zawartej w dniu "[...]" r. w E pomiędzy Powiatem E a M M prowadzącym działalność gospodarczą, z której między innymi wynika, iż w § 4 umowy strony ustaliły wysokość wynagrodzenia brutto za usunięcie pojazdów oraz ich przechowywanie. Każda ze stawek określonych w umowie jest znacząco niższa niż stawki określone w przedmiotowej uchwale. Tytułem przykładu Prokurator wskazał wynagrodzenie za usunięcie roweru lub motoroweru, gdzie w umowie określono stawkę na "[...]" zł, zaś w uchwale przyjęto stawkę "[...]" zł, w przypadku motocykla wynagrodzenie w umowie określono w wysokości "[...]" zł, zaś w uchwale jest to "[...]" zł. Nadto wynagrodzenie związane z innymi pojazdami również zostało ustalone w wysokościach niższych (np. w przypadku pojazdu przewożącego materiały niebezpieczne - nawet o ponad "[...]" zł) niż wynika to ze stawek uchwały. Podkreślono, że przyjęto stawki w wysokości maksymalnej wynikającej z art. 130a ust. 6c u.p.r.d. i obwieszczenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 25 lipca 2017 r. (M.P. 2017, poz. 772), zaś wykonawca wskazanej wyżej umowy otrzymywał każdorazowo wynagrodzenie brutto znacząco niższe, niż wynikałoby to z zapisów uchwały. Tym samym, bez względu na motywy uchwalenia zaskarżonej uchwały należy zwrócić uwagę, iż nie odpowiadają one dyrektywom, o których mowa w art.130a ust. 6 u.p.r.d. albowiem nie odzwierciedlają rzeczywistych kosztów ponoszonych w związku z realizacją tego zadania nałożonego do wykonania w drodze ustawy.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Powiatu E wniosła o jej oddalenie oraz przeprowadzenie dowodu z załączonych do odpowiedzi na skargę dowodów na okoliczność bezzasadności skargi. W zakresie określenia wysokości stawek wskazano, że nie doszło do ich przekroczenia. Podkreślono, że Rada przyjmując zaskarżoną uchwałę kierowała się koniecznością zabezpieczenia środków finansowych na realizację zadania z zakresu usuwania pojazdów i ich przechowywania na parkingu strzeżonym. Skarżący zarzucił lakoniczność uzasadnienia uchwały co do ustalonej stawki kosztów opłat lecz sam także zaniechał wyjaśnienia kalkulacji kosztów, ograniczając się jedynie do porównania uchwalonych stawek w spornej uchwale ze stawkami wynikającymi z umowy zawartej w dniu "[...]" r. Wyjaśniono, że przesłanką do podjęcia wskazanej uchwały było kierowanie się rzeczywistymi kosztami odholowywania pojazdów za rok "[...]" i "[...]" i to była baza faktycznych kosztów jakie można było planować budżetowo na "[...]" r. Załączono do odpowiedzi na skargę kalkulację kosztów za rok "[...]" z rozbiciem na poszczególne pozycje składające się na ogólną kwotę dochodów i kosztów wraz ze źródłowymi księgowymi dowodami. Kalkulacja ta wskazuje, że koszty Powiatu za rok "[...]" były w stosunku do dochodów wyższe o "[...]" Wynikało to z faktu, że Powiat ponosił koszty z tytułu usuwania i przechowywania pojazdów, które ze względu na stan techniczny nie zostały odebrane przez ich właścicieli. Koszty te obciążają budżet jednostki. Dlatego też z uwagi na sprawną realizację wskazanego zadania w sytuacji kalkulacji stawek na rok "[...]" należało przewidzieć rzeczywiste koszty jakie zostały poniesione na "[...]" rok, które obciążały budżet Powiatu, a które nie znalazły pokrycia tych kosztów przez właścicieli pojazdów. Nadto opłaty ustalone na "[...]" rok także były ustalone w maksymalnej wysokości a mimo tego nie pokryły rzeczywistych kosztów realizacji zadania. Nadto wyjaśniono, że koszty które generowane są przy realizacji tego zadania nie mogą być pokrywane z innych opłat np. z tytułu wynajmu lokali, nie do przyjęcia jest przerzucenie tych kosztów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna, choć nie w pełnym zakresie zakwestionowanym w skardze.
Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 z póź.zm), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wykonywana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej - art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2018 r. poz. 1302 z późn.zm), dalej zwana: p.p.s.a.
Po myśli art. 147 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności.
Stosownie do art. 87 ust. 2 Konstytucji RP akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Natomiast zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. Podobnie według art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2016 r. poz. 814, ze zm) dalej: u.s.p., organy stanowiąc akty prawa miejscowego muszą działać na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Przy ich podejmowaniu organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego powinien kierować się przesłankami przewidzianymi w ustawie stanowiącej podstawę prawną do jego wydania. Stosownie do art. 79 ust. 1 u.s.p. uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna. Na podstawie argumentacji a contrario do treści art. 79 ust. 4 u.s.p., zgodnie z którym w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde "istotne naruszenie prawa" uchwałą organu powiatu oznacza jej nieważność (por. T. Woś (w:) T.Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Postępowanie sądowoadministracyjne", Warszawa 2004, s. 310). Pojęcie istotnego naruszenia prawa nie zostało zdefiniowane w żadnej z ustaw samorządowych. Podzielić należy prezentowany w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że odesłanie zawarte w art. 79 ust. 5 u.s.p. do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie uprawnia do stosowania w zakresie oceny wadliwości uchwały lub zarządzenia organu gminy art. 156 § 1 k.p.a., ustanawiającego w sposób taksatywny przypadki kwalifikowanej wadliwości orzeczenia administracyjnego, obligującej właściwy organ do stwierdzenia jego nieważności.
Z tego względu przyjmuje się, że istotnymi naruszeniami prawa, o jakich mowa w powołanym wyżej przepisie ustrojowym, są takie naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (za Barbarą Adamiak w artykule "Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach z zakresu samorządu terytorialnego" publ. w Samorządzie Terytorialnym 1997/4/23). Nadto, niewątpliwym jest, że istotnie naruszają prawo przepisy aktu prawa miejscowego pozostające w sprzeczności z przepisami ustawowymi.
Jak wynika z treści art. 130a ust. 6 u.p.r.d., stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej uchwały, rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c (tj. za usunięcie pojazdu z drogi oraz opłaty za każdą dobę przechowywania pojazdu na parkingu), oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a. Maksymalne stawki opłat ulegają corocznej zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego (art. 130a ust. 6b u.p.r.d.). Wysokość stawek na "[...]" r. została określona w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2018 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowania na parkingu (M. P. z 2017 r. poz. 772).
Z zawartego w art. 130a ust. 6 u.p.r.d. upoważnienia ustawowego wynika, że ustawodawca przyznał radzie powiatu kompetencję prawodawczą, zastrzegając powinność uwzględnienia dwóch kryteriów: 1) konieczności sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi, 2) kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu (rzeczywistych kosztów).
Przytoczona treść art. 130a ust. 6 u.p.r.d. wskazuje, że żadne inne przesłanki, poza wymienionymi w tym przepisie, nie mogą wpłynąć na sposób zrealizowania upoważnienia ustawowego. Organ ma obowiązek wziąć pod uwagę powyższe przesłanki materialno-prawne, co daje mu pewną elastyczność w kształtowaniu treści uchwały. Uchwała w przedmiocie ustalenia opłat za usunięcie pojazdu i jego przechowywanie będzie zgodna z prawem wtedy, gdy jej treść będzie zdeterminowana wyłącznie koniecznością sprawnej realizacji tych zadań i kosztami usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, a nie innymi okolicznościami, a wysokość przyjętych stawek opłat będzie wynikiem wzięcia pod uwagę wyłącznie powyższych przesłanek.
Ustalenie stawek opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg powinno zostać poprzedzone szczegółową kalkulacją, która z kolei pozwoli na dokonanie miarodajnej oceny, czy wysokość stawek została ustalona arbitralnie z pominięciem ustawowych kryteriów, czy też stanowi ona odzwierciedlenie dokonanej rzetelnie analizy uwzględniającej wytyczne ustawodawcy (vide: wyrok WSA w Szczecinie z 1 lutego 2018r., sygn. II SA/Sz 1314/17, wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2016 r. sygn. I OSK 2644/14 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.nsa.gov.pl).
Poza tym należy przypomnieć, że w sytuacji gdy właściwy organ - na podstawie upoważnienia ustawowego - nakłada na obywateli określony obowiązek, w szczególności, gdy ustawodawca pozostawił organowi margines swobody, w stosownym uzasadnieniu projektu tego aktu właściwy organ winien wskazać argumenty przemawiające za przyjęciem konkretnych rozwiązań, w tym przypadku wysokości stawek za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu (kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdów). Brak natomiast umotywowania uchwalenia ww. stawek (kosztów) na poziomie stawek maksymalnych w kontekście określonych kryteriów ustawowych, nosi niewątpliwie cechę arbitralności i nie buduje zaufania członków wspólnoty samorządowej do organów samorządu stanowiących prawo (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z 13 grudnia 2017r., sygn. III SA/Wr 739/17, dostępny w CBOSA).
W ocenie Sądu, Rada Powiatu E wydając zaskarżoną uchwałę naruszyła przepis art. 130a ust. 6 u.p.r.d. w zakresie części regulacji tj. § 1 pkt 1 tiret 1,2,3 oraz § 1 pkt 2, dotyczącej wysokości opłat i kosztów za parkowanie pojazdów poprzez nieuwzględnienie wymienionego w tym przepisie kryterium rzeczywistych kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Zasadnie zarzucił skarżący Prokurator, że w przypadku kontrolowanej uchwały Rada Powiatu E nie dokonała wystarczających ustaleń w zakresie rzeczywistych kosztów usuwania pojazdów z drogi i przechowywania ich na parkingach strzeżonych na terenie powiatu, w zakresie części opłat za określone kategorie pojazdów. W krótkim i ogólnym uzasadnieniu do projektu zaskarżonej uchwały nie ma bliższych informacji o potencjalnej wysokości rzeczywistych kosztów i sposobu ich ustalenia.
Tymczasem, jak wskazał Prokurator, w dniu "[...]" r. Powiat E zawarł z M M, prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą P umowę nr "[...]" na świadczenie usług usuwania pojazdów z dróg i przechowywania ich na parkingu strzeżonym, przy czym, w § 1 ust. 1 uchwały wskazano, że jej przedmiotem jest wykonywanie czynności - usuwanie pojazdów w przypadkach określonych w art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach określonych w ustawie, oraz pobieranie opłat i kosztów zgodnie z uchwałą "[...]" Rady Powiatu w E z dnia "[...]" r. W zapisach § 4 ust. 1 lit. a) tej umowy przewidziano wynagrodzenie dla wykonawczy wskazanych wyżej usług, w zależności od rodzaju pojazdu, zaś w ust. 1 lit. b) tego przepisu zawarto wysokość wynagrodzenia za przechowywaniu pojazdu w zależności od jego rodzaju. Umowa została zawarta na czas określony: od dnia "[...]" r. do "[...]" r. Podkreślić w tym miejscu należy, że niektóre z kosztów usunięcia określonej kategorii pojazdów i ich przechowywania na parkingu strzeżonym są znacznie niższe od tych uchwalonych przez Radę Powiatu E. I tak za usunięcie roweru lub motoroweru w uchwale przyjęto stawkę "[...]" zł, zaś we wskazanej wyżej umowie "[...]" zł; za usunięcie motocyklu w uchwale przyjęto "[...]" zł, zaś w umowie "[...]" zł; za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej (dalej: dmc) do 3,5 t w uchwale kwotę "[...]" zł, zaś w umowie "[...]" zł; za pojazd o dmc powyżej 3,5 t do 7,5t w uchwale kwotę "[...] zł, zaś w umowie kwotę "[...]" zł; za pojazd o dmc powyżej 7,5 t do 16t w uchwale kwotę "[...]" zł, zaś w umowie kwotę "[...]" zł; za pojazd o dmc powyżej 16t w uchwale przyjęto kwotę "[...]" zł, zaś w umowie kwotę "[...]" zł. Odnośnie zapisów dotyczących przechowywania na parkingu strzeżonym pojazdu usuniętego z drogi, to w porównaniu do zapisów wynikających z uchwały zapisy przewidujące wynagrodzenia za wykonanie takiej usługi przyjęte w umowie także znacząco jest niższe od kwot wynikających z uchwały, jak również ograniczające górną wysokość takiej należności. I tak w odniesieniu do przechowywania roweru lub motoroweru w uchwale przyjęto stawkę "[...]" zł za dobę, zaś w umowie stawkę "[...]" zł lecz łącznie za cały okres przechowywania nie więcej niż "[...]" zł, za motocykl w uchwale przyjęto stawkę za dobę "[...]" zł, zaś w umowie stawkę "[...]" zł lecz nie więcej niż "[...]" zł łącznie; za pojazd o dmc do 3,5 t za dobę w uchwale przyjęto "[...]" zł, zaś w umowie stawkę "[...]" zł nie więcej niż "[...]" zł łącznie; za pojazd o dmc powyżej 3,5 to do 7,5 t w uchwale przyjęto stawkę "[...]" zł, zaś w umowie "[...]" zł nie więcej niż "[...]" zł łącznie; za pojazd o dmc powyżej 7,5 t do 16 t w uchwale przyjęto stawkę "[...]" zł, zaś w umowie "[...]" zł nie więcej niż "[...]" zł łącznie; za pojazd o dmc powyżej 16 t w uchwale przyjęto "[...]" zł, zaś w umowie "[...]" zł nie więcej niż "[...]" zł łącznie.
Mając na uwadze wskazane wyżej zestawienia, nie budzi wątpliwości, że w przypadku wszystkich stawek przyjętych w uchwale dotyczących przechowywania pojazdów na parkingu strzeżonym oraz w odniesieniu do pierwszych trzech stawek dotyczących usunięcia pojazdu z dróg tj. roweru lub motoroweru, motocykla oraz pojazdu o dmc do 3,5 t stawki przyjęte w kwestionowanej uchwale nie odpowiadają rzeczywistym kosztom, jakie ponosi z tego tytułu Powiat E. Z tego też powodu w odniesieniu do zakwestionowanych zapisów nie została uwzględniona druga z przesłanek, o których mowa w art. 130a ust. 6 u.p.r.d. dotycząca wysokości rzeczywistych kosztów ponoszonych za usunięcie i przechowywanie pojazdów tego typu.
W odniesieniu zaś do przedstawionego w odpowiedzi na skargę stanowiska Powiatu E, iż z zestawienia kalkulacji kosztów i dochodów z tytułu odholowywania i parkowania samochodów w "[...]" r. wynika, że z tego tytułu na łączną kwotę "[...]" zł, dochód jednostki samorządu terytorialnego stanowiła kwota "[...]" zł przy poniesionych kosztach w wysokości "[...]" zł, bowiem jak wskazano wyżej znaczna część właścicieli pojazdów z uwagi na ich wartość nie odbiera swoich pojazdów z parkingu. To bowiem Powiat E ponosi koszty takich pozostawionych pojazdów, i dlatego tylko w "[...]" roku z tego tytułu koszty poniesione były wyższe o 25 % od pozyskanych dochodów. W odniesieniu do tak przedstawionego stanowiska należy wyjaśnić, że ponieważ ustalone stawki opłat ponoszone przez ich właścicieli za usunięcie pojazdu określonej kategorii oraz jego parkowanie na parkingu strzeżonym dotyczą ponoszenia opłat z tego tytułu, to nie można jak wskazano w odpowiedzi na skargę, kosztów tych przenosić na innych użytkowników pojazdów, którzy muszą ponosić wyższe koszty (ustalone w maksymalnej wysokości) niżby to wynikało z realnych kosztów wykonywania takich czynności na terenie danego powiatu, co wynika z danych zawarty w wyżej przytoczonych zapisach zawartej umowy. Z niej bowiem wynika, że rzeczywisty koszt określonej usługi stanowi kwota, którą ustalono do ponoszenia pomiędzy stronami zawartej umowy na wykonywanie wskazanych wyżej usług. Nie można zatem zaakceptować sytuacji, gdy z uwagi na zapisy zawarte w przywołanej wyżej umowie tj. treść § 1 ust. 1 pkt 3 oraz treść zakwestionowanych zapisów uchwały, właściciel pojazdu usuniętego z drogi i przechowywanego na parkingu strzeżonym będzie zmuszony, w przypadku kilku kategorii pojazdów, do poniesienia kosztu tych czynności w wysokości obejmującej nie tylko rzeczywistą ich wartość ale także koszt innych usług świadczonych przez tego przedsiębiorcę, którego nie ponieśli innymi właściciele pojazdów, bowiem nie odebrali oni lecz porzucili swoje dotychczasowe pojazdy, co wygenerowało koszty konieczne do poniesienia. Nadto właściciel takiego pojazdu będzie zmuszony uiścić opłatę w wysokości określonej w skarżonej uchwale, natomiast wykonawca umowy zawartej z Powiatem E otrzyma za wykonane usługi jedynie wynagrodzenie, które nie będzie odpowiadało wysokości kosztu poniesionego przez właściciela pojazdu, w zakwestionowanych wyżej kategoriach, co oznacza że w takim konkretnym przypadku jednostka samorządu terytorialnego uzyska z tego konkretnego przypadku nieuzasadnioną korzyść. Tymczasem jak już wskazano ustalone stawki opłat za wskazane czynności mogą wynikać tylko z obowiązku sprawnej realizacji wskazanego obowiązku oraz poniesienia rzeczywistych kosztów wykonanych czynności.
Jeszcze raz podkreślić należy, że uchwała w przedmiocie ustalenia opłat za usunięcie pojazdu i jego przechowywanie będzie zgodna z prawem tylko wtedy, gdy jej treść będzie zdeterminowana jedynie koniecznością sprawnej realizacji tych zadań i kosztami usunięcia i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, a nie innymi okolicznościami, a wysokość przyjętych stawek opłat będzie wynikiem uwzględnienia wyłącznie powyższych przesłanek. Z treści art. 130a ust. 6 u.p.r.d. wynika bowiem, że żadne inne przesłanki - poza wymienionymi w tym przepisie - nie mogą wpłynąć na sposób realizowania upoważnienia ustawowego przez organ. Tym samym odczytanie treści art. 130a ust. 6 i 6a u.p.r.d. w ten sposób, że obejmuje ona również przesłankę zapewnienia wpływu dochodu do budżetu na realizację tego obowiązku w zastępstwie za innych właścicieli pojazdów, którzy ich nie odbierają, oznacza jego wadliwą wykładnię (tak: wyrok NSA w Warszawie z 13 stycznia 2017 r., sygn. I OSK 1916/16, dostępny w CBOSA). Konstrukcja prawna upoważnienia ustawowego do ustalenia opłat za usunięcie pojazdu i jego przechowywanie zawiera dwa wyraźnie wskazane kryteria ustalenia tych opłat. Przesłanka fiskalna w postaci zapewnienia przychodów nie stanowi takiego kryterium.
Wskazane wyżej naruszenie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, stanowi istotne naruszenie prawa.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 147 § 1 ustaw Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały opisanej w pkt. 1 wyroku, zaś w pkt 2 oddalił skargę w pozostałym zakresie, gdyż w pozostałych przypadkach ustalona w uchwale stawka opłaty za usunięcie pojazdu stanowiła rzeczywistą maksymalna wysokość kosztów ponoszonych na terenie tego powiatu przez tę jednostkę, co wynikało z treści przytoczonej powyżej umowy na wykonywanie wskazanych czynności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło