II SA/Ol 80/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy E. na uchwałę Związku Międzygminnego "G." w E. z dnia 24 września 2009 r., Nr "[...]" w przedmiocie przystąpienia do realizacji zadania związanego z rekultywacją składowisk odpadów postanawia odrzucić skargę. W dniu 24 września 2009 r. Zgromadzenie Związku Międzygminnego "G." z siedzibą w E. podjęło uchwałę nr "[..., zwana dalej nr 1 ]"w przedmiocie przystąpienia do realizacji zadania związanego z rekultywacją składowisk odpadów. W dniu 25 listopada 2009 r. Gmina E. wezwała Związek Międzygminny do usunięcia naruszenia prawa poprzez wykreślenie lub zmianę § 1 pkt 3 i pkt 2 powyższej uchwały. Uchwałą z dnia 26 listopada 2009 r. Zgromadzenie Związku Międzygminnego nr "[...]" zmieniło § 1 ust. 3 kwestionowanej uchwały w ten sposób, że przepisowi temu nadano brzmienie: "Zadanie, o którym mowa w ust. 1 realizowane będzie na podstawie odrębnych umów zawartych z właścicielami składowisk odpadów wymienionych w ust. 1, którzy jednocześnie będą ponosić koszty związane z prowadzeniem m.in. dozoru i monitoringu składowisk odpadów po uzyskaniu decyzji o ich zamknięciu". Jednocześnie uchwałą z tego samego dnia nr "[... zwana dalej nr 2 ]" uznano wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego Gminy E. za bezzasadne w zakresie zmiany pozostałych zapisów kwestionowanej uchwały. W skardze złożonej na uchwałę Nr 1 z dnia 24 września 2009 r. Gmina E. zarzuciła naruszenie art. 59 ust. 1 pkt 7 i art. 61 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, polegające na przerzuceniu m.in. na skarżącą obowiązku rekultywacji i monitorowania składowiska po zakończeniu jego eksploatacji, pomimo że ten obowiązek spoczywa na zarządzającym składowiskiem. Wskazując na powyższe, wniosła o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w części nałożenia ciężaru ponoszenia kosztów rekultywacji składowisk odpadów. Zdaniem Gminy E. skarżona uchwała, mimo przerzucenia kosztów dozoru i monitoringu na właścicieli składowisk, nadal nakłada ciężar rekultywacji m.in. na skarżącą, która nie jest właścicielem żadnego składowiska odpadów, co powoduje, że w tym zakresie przedmiotowa uchwała narusza art. 61 ustawy o odpadach. W odpowiedzi na skargę Zgromadzenie Związku Międzygminnego "G." z siedzibą w E wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podniosło, że skarżąca nie wykazała się istnieniem naruszenia interesu prawnego bądź uprawnienia polegającego na zaistnieniu związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jej własną, indywidualną sytuacją prawną. Podniesiono, że Gmina E. jest jednym z inicjatorów powstania Związku Międzygminnego "G." i jego członkiem. Wyjaśniono, że Związek Międzygminny powołano w celu realizacji obowiązku utrzymania czystości porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych w gminach. Zadaniem Związku ma być przede wszystkim możliwość pozyskania zewnętrznych źródeł finansowania projektu "Budowa Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych wraz ze składowiskiem odpadów w S." oraz czynności związane z zamykaniem już istniejących składowisk odpadów. Za niezrozumiałe Związek uznał postępowanie skarżącej, która zgodziła się na uczestniczenie w procesie rekultywacji składowisk, a obecnie dowodzi naruszenia prawa. Podniesiono, że ze składowiska odpadów w S. do dnia 30 grudnia 2009 r. korzystali także mieszkańcy skarżącej gminy. Tym samym, w ocenie Związku, zarzut naruszenia art. 61 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach jest chybiony. Z treści tego przepisu wynika bowiem, że częścią składową ceny jest również rekultywacja składowiska. Zasadnym jest, aby również gmina partycypowała w kosztach rekultywacji składowiska, z którego korzystała. Dodatkowo podniesiono, że Związek zmienił częściowo uchwałę nr 1, lecz wniosek o rekultywacji składowiska został oddalony zdecydowaną większością głosów. Podkreślono, że podczas tego głosowania obecni byli również przedstawiciele skarżącej gminy, którzy czynnie uczestniczyli w pracach Zgromadzenia Związku. Wyjaśniono ponadto, że przeprowadzenie rekultywacji samodzielnie przez gminę wiązałoby się ze znaczącym uszczupleniem jej budżetu. W 2009 r. pojawiła się możliwość pozyskania na ten cel środków zewnętrznych, realna tylko przy wspólnym wystąpieniu o przyznanie dofinansowania. Zaskarżenie uchwały przez Gminę E., uniemożliwia przystąpienie do dalszych prac i pozyskanie środków zewnętrznych, z których mogłyby skorzystać wszystkie gminy zarządzające składowiskami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu jest bowiem możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Zgromadzenia Związku Międzygminnego "G." w E. Nr 1 z dnia 24 września 2009 r. w przedmiocie przystąpienia do realizacji zadania związanego z rekultywacją składowisk odpadów. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591, ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Kwestia zachowania terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego na podstawie cytowanego przepisu była przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 (ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 60). W powyższej uchwale stwierdzono, że art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), ma zastosowanie także do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi: pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie) oraz drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (termin ten wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia). Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia rozpoczyna bieg drugi z tych terminów. Jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli zaś organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. W rozpoznawanej sprawie skarżąca gmina wezwała w dniu 25 listopada 2009 r. Związek Międzygminny "G." z siedzibą w E. do usunięcia naruszenia prawa. Uchwałą nr 2 z dnia 26 listopada 2009 r., Związek uznał wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego Gminy Ełk za bezzasadne w zakresie zmiany pozostałych zapisów kwestionowanej uchwały, zmienionej uchwałą z dnia 26 listopada 2009 r. "[...]". Związek w piśmie procesowym z dnia 12 lutego 2010 r. wyjaśnił, że zgodnie z § 5 ust. 4 i 5 Regulaminu Zgromadzenia Związku uchwały przechowywane są w biurze Związku, a każdy członek Zgromadzenia ma pełny dostęp do tych dokumentów i może żądać wykonania ich wyciągów bez ograniczeń. Zgromadzenie Związku nie doręcza uchwał poszczególnym zainteresowanym członkom Związku. Potwierdzeniem możliwości zapoznania się z treścią uchwały przez zainteresowaną gminę jest fakt uczestnictwa przedstawiciela danej gminy na Zgromadzeniu Związku w trakcie podejmowania uchwał. W przypadku uchwały stanowiącej odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na posiedzeniu był obecny Wójt Gminy E., zatem zasadnym jest stanowisko, że znał treść uchwały. Ponadto, na Zgromadzeniu w dniu 26 listopada 2009 r. Wójt Gminy E. zgłaszał uwagi do treści uchwały, a tym samym czynnie uczestniczył w jej opracowaniu. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest Regulamin Związku oraz protokół z posiedzenia z dnia 26 listopada 2009 r. wraz z listą obecności członków Zgromadzenia Związku. W tej sytuacji Sąd uznał, iż trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi należy liczyć od dnia podjęcia uchwały Nr 2 z dnia 26 listopada 2009 r., gdyż z jej treścią Wójt Gminy E. zapoznał się w trakcie zgromadzenia, na którym została ona podjęta. Wobec tego termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 28 grudnia 2009 r. Skargę wniesiono zaś dopiero w dniu 5 stycznia 2010 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności procesowej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.