II SA/Ol 801/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie mianowania na stopień służbowy postanawia odrzucić skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Dyrektor Izby Celnej w O. działając na podstawie art. 223 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168, poz. 1323) aktem mianowania z dnia 23 listopada 2009 r., nr x, mianował J.S. na stopień aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej z dniem 30 listopada 2009 r. Pismem z dnia 8 grudnia 2009 r. J.S. wniosła odwołanie do Szefa Służby Celnej od decyzji (aktu mianowania) Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia 23 listopada 2009 r. do usunięcia naruszenia prawa w akcie mianowania zarzucając, że organ nie zastosował wobec niej przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. W odpowiedzi organ poinformował J.S., iż mianowanie na stopień nie było objęte katalogiem z art. 188 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, a zatem od mianowania na stopień odwołanie w trybie administracyjnym nie przysługuje. W związku z tym J.S. wniosła do Sądu Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. pozew przeciwko Izbie Celnej w O., w którym zaskarżyła powyższy akt mianowania i wniosła o zobowiązanie strony pozwanej do zmiany wymienionego aktu w ten sposób, że z dniem 30 listopada 2009 r. pozwany mianuje ją na stopień komisarza w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, ewentualnie zmianę aktu w ten sposób, że z dniem 30 listopada 2009 r. pozwany mianuje ją na stopień komisarza w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. W uzasadnieniu wskazała, że z dniem 31 października 2009 r. weszła w życie ustawa o Służbie celnej z dnia 27 sierpnia 2009 r., która w myśl art. 223 ust. 1 stanowi, że w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy kierownik urzędu dokona mianowań funkcjonariuszy na stopnie służbowe. Zdaniem J.S. nadany jej aktem mianowania z dnia 23 listopada 2009 r. stopień aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej nie uwzględnia nieprzerywanego okresu jej służby od dnia 14 grudnia 1994 r. oraz faktu zajmowania przez nią w okresie od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 31 październik 2008r. stanowiska kierowniczego, związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych. Zdaniem funkcjonariuszki zaskarżony akt mianowania narusza art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej przez jego nieuwzględnienie, a Dyrektor Izby Celnej nie przyjął za podstawę prawną decyzji, przepisu powszechnie obowiązującego, lecz dokonał rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o interpretację Szefa Służby Celnej, zawartą w pismach. Taka przyjęta przez organ podstawa rozstrzygnięcia jest niedopuszczalna, albowiem podstawę decyzji mogą stanowić wyłącznie normy aktów prawa powszechnie obowiązującego, a nie akty wewnętrzne. W odpowiedzi na pozew Dyrektor Izby Celnej w O., reprezentowany przez radcę prawnego Z.G., wniósł o oddalenie powództwa, ewentualnie o wydanie postanowienia o uznaniu się niewłaściwym, bądź też o wydanie postanowienia o odrzuceniu pozwu z uwagi na fakt, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego lub ewentualnie o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt "[...]", Sąd Rejonowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. na podstawie art. 464 k.p.c. przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy stwierdził, że decydujące znaczenie ma tutaj uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZP 5/10, w myśl której "w sprawie dotyczącej mianowania na funkcjonariusza celnego na stopień służbowy na podstawie art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.) droga sądowa jest niedopuszczalna. Dalej Sąd Rejonowy wskazał, że Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały wyraźnie podkreślił, że w sprawie o mianowanie na stopień służbowy w określonym korpusie droga sądowa byłaby dopuszczalna tylko wówczas, gdyby sprawę można było uznać za cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c., co nie jest możliwe, bowiem jest to sprawa ze stosunku służbowego mającego charakter administracyjnoprawny, która nie została przekazana do właściwości sądów powszechnych. Taka czynność w ocenie Sądu Najwyższego wymaga niewątpliwie jednostronnego rozstrzygnięcia organu administracji i jest indywidualną sprawą rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej. Zatem rozstrzygnięcie co do mianowania funkcjonariusza na stopień służbowy na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej podlega kontroli sądowadministracyjnej z tym, że w zakresie, w jakim dotyczy określenia korpusu służbowego. Od wymienionego postanowienia zażalenie wniosła Izba Celna w O., a Sąd Okręgowy w O. Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt "[...]" oddalił to zażalenie, w pełni podzielając stanowisko Sądu I instancji. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie, która odbyła się w dniu 9 listopada 2010 r. pełnomocnik organu, radca prawny Z.G., podniósł zarzut braku ewentualnej właściwości Sądu. Jego zdaniem właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy właściwy miejscowo powinien być Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Skarżąca J.S. wniosła uwzględnienie skargi, dodając że przedmiotem zaskarżenia uczyniła akt mianowania Dyrektora Izby Celnej z dnia 23 listopada 2009 r. Skarżąca oświadczyła, że złożyła skargę na bezczynność Szefa Służby celnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sprawa została rozpoznana przez ten Sąd z tym, że skarżąca nie zna jeszcze wyniku rozstrzygnięcia. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wobec przekazania sprawy przez Sąd Rejonowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. prawomocnym postanowieniem z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt "[....]" sprawa mianowania J.S. na stopień służbowy podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sąd nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Zauważyć przy tym należy, Sąd Rejonowy w wymienionym postanowieniu uznał, iż akt mianowania na stopień służbowy z dnia 23 listopada 2009 r. jest decyzją administracyjną. Pogląd ten wiąże Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Przystępując do rozpoznania tej sprawy zauważyć należy, iż merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie takim środkiem zaskarżenia jest odwołanie do Szefa Służby Celnej, które jak wynika z akt administracyjnych skarżąca wniosła do tego organu, za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w O., pismem z dnia 8 grudnia 2009 r. Następnie J.S. skorzystała z przysługującej jej skargi na bezczynność Szefa Służby Celnej w rozpoznaniu jej odwołania z dnia 8 grudnia 2009 r., a sporządzając uzasadnienie niniejszego postanowienia tutejszy Sąd powziął wiadomość, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 175/10 uwzględnił tę skargę i zobowiązał Szefa Służby Celnej do rozpoznania odwołania złożonego przez J.S. od aktu mianowania z dnia 23 listopada 2009 r., wydanego przez Dyrektora Izby Celnej w O., w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania administracyjnego (orzeczenie dostępne na stronie internetowej NSA pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W tych okolicznościach uznać należy, że wniesienie skargi na pierwszoinstancyjną decyzję (akt mianowania) Dyrektora Izby Celnej przed rozpoznaniem odwołania przez Szefa Izby Celnej nie mogło doprowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem warunkiem dopuszczalności kontroli sądowoadministracyjnej jest uprzednie dwukrotne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organy administracji publicznej. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o odrzuceniu skargi.