II SA/Ol 802/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 18 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie przekazania według właściwości pisma w sprawie podłączenia budynku do istniejącego ścieku wody burzowej postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku z dnia "[...]" , złożonym na urzędowym formularzu i uzupełnionym następnie w zakresie braku formalnego, S. Z. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Do jego majątku należą mieszkanie o powierzchni "[...]" oraz pomieszczenie gospodarcze o powierzchni "[...]". Źródłem dochodu skarżącego jest świadczenie emerytalno-rentowe w kwocie "[...]" brutto. W złożonym w zwykłej formie pisemnej wniosku z dnia "[...]" skarżący podniósł, iż przedmiotowe świadczenie nie jest wystarczające do opłacenia potrzeb niezbędnych dla jego egzystencji. W konsekwencji, wpis od skargi w kwocie 100 zł to dla niego "duża suma do wydania". Do przedmiotowego wniosku, skarżący załączył m.in. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, iż zaliczony został do "[...]" stopnia niepełnosprawności oraz decyzję o waloryzacji emerytury z dnia "[...]", z której wynika, iż wysokość świadczenia ("[...]") wynosi do wypłaty "[...]". W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń, skarżący przedłożył pismo procesowe z dnia "[...]", w którym oświadczył, iż pomieszczenie gospodarcze o powierzchni "[...]" (taka powierzchnia pomieszczenia wpisana została również do uzupełnionej rubryki nr 7.1. formularza wniosku) służy do składowania opału oraz do przechowywania niepotrzebnych rzeczy. Skarżący wskazał ponadto, iż ponosi miesięcznie wydatki (w łącznej kwocie "[...]") na leki – "[...]", energię elektryczną – "[...]", wodę – "[...]", wywóz nieczystości – "[...]", węgiel – "[...]", drewno – "[...]", dzierżawę gruntów – "[...]", odzież i obuwie – "[...]". Pozostałą z emerytury część pieniędzy przeznacza na wyżywienie. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji, uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy. Nie wystarczy przy tym wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Rozpatrując zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę, z jednej strony, wysokość obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś jej możliwości finansowe. Na ocenę możliwości finansowych strony ma wpływ wysokość osiąganego przez nią dochodu oraz będący w jej posiadaniu majątek i to, czy może on przynosić potencjalne pożytki. Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, iż na obecnym etapie postępowania sądowego jedynym wymogiem dla nadania sprawie dalszego biegu jest uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Na dalszym jego etapie, w zależności od podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, mogą natomiast, ale nie muszą, pojawić się dalsze koszty postępowania. Zauważyć należy, iż skarżący dysponuje stałym miesięcznym dochodem w kwocie "[...]". Mając na uwadze jego wysokość oraz wysokość ponoszonych miesięcznie przez niego wydatków, stwierdzić należy, że skarżący, czyniąc oszczędności w wydatkach, jest w stanie uiścić obecnie wpis od skargi w kwocie 100 zł bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania oraz zgromadzić środki pieniężne na ewentualne dalsze koszty sądowe, które mogą pojawić się dopiero w przyszłości. Z uszczerbkiem utrzymania koniecznego nie można utożsamiać bowiem obniżenia standardu życia wskutek konieczności poniesienia wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego, o którym stanowi przytoczony wyżej art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, rozumieć należy zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). W warunkach niniejszej sprawy, za możliwe i nie powodujące negatywnych skutków dla sytuacji bytowej skarżącego przyjąć należy poczynienie oszczędności chociażby w wydatkach na odzież i obuwie, na które skarżący przeznaczał dotychczas kwotę ok. "[...]" miesięcznie. Mając na uwadze powyższe, uznano tym samym, że ze środków pieniężnych, którymi dysponuje skarżący jest możliwe przy rozsądnym gospodarowaniu zabezpieczenie nie tylko środków na jego utrzymanie konieczne, lecz również na uiszczenie kosztów sądowych. Odnosząc się do sytuacji majątkowej skarżącego, dodać natomiast należy, iż z pisma procesowego z dnia "[...]" wynika, iż skarżący jest dzierżawcą bliżej nie określonych w formularzu wniosku nieruchomości gruntowych (wśród ponoszonych wydatków skarżący wskazał wydatki na dzierżawę gruntów), a ponadto jednym ze składników jego majątku jest pomieszczenie, określone przez skarżącego jako gospodarcze, a które jak można przyjąć mając na uwadze jego znaczną powierzchnię ("[...]"), może przynosić potencjalne pożytki. W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż na obecnym etapie postępowania sądowego brak jest podstaw do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.