II SA/Ol 802/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie przekazania według właściwości pisma w sprawie podłączenia budynku do istniejącego ścieku wody burzowej postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia We wniosku z dnia 22 września 2010 r., złożonym na urzędowym formularzu i uzupełnionym następnie w zakresie braku formalnego, S. Z. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Do jego majątku należą mieszkanie o powierzchni 46,09 m2 oraz pomieszczenie gospodarcze o powierzchni 717 m2. Źródłem dochodu skarżącego jest świadczenie emerytalno-rentowe w kwocie 1.398,23 zł brutto. W złożonym w zwykłej formie pisemnej wniosku z dnia 8 września 2010 r. skarżący podniósł, iż przedmiotowe świadczenie nie jest wystarczające do opłacenia potrzeb niezbędnych dla jego egzystencji. W konsekwencji, wpis od skargi w kwocie 100 zł to dla niego "duża suma do wydania". Do przedmiotowego wniosku, skarżący załączył m.in. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, iż zaliczony został do znacznego stopnia niepełnosprawności i kartę informacyjną z leczenia szpitalnego oraz decyzję o waloryzacji emerytury z dnia 1 marca 2010 r., z której wynika, iż wysokość świadczenia (emerytura wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym) wynosi do wypłaty 1.356,49 zł. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń, skarżący przedłożył pismo procesowe z dnia 11 października 2010 r., w którym oświadczył, iż pomieszczenie gospodarcze o powierzchni 717 m2 (taka powierzchnia pomieszczenia wpisana została również do uzupełnionej rubryki nr 7.1. formularza wniosku) służy do składowania opału oraz do przechowywania niepotrzebnych rzeczy. Skarżący wskazał ponadto, iż ponosi miesięcznie wydatki (w łącznej kwocie 657 zł) na leki – 150 zł, energię elektryczną – 100 zł, wodę – 10 zł, wywóz nieczystości – 15 zł, węgiel – 150 zł, drewno – 15 zł, dzierżawę gruntów – 17 zł, odzież i obuwie – 200 zł. Pozostałą z emerytury część pieniędzy przeznacza na wyżywienie. W sprzeciwie od orzeczenia Referendarza Sądowego podał, że nie zgadza się z tym orzeczeniem w szczególności z tym, że może poczynić oszczędności na pokrycie kosztów sądowych. Twierdzi, że każdy dodatkowy wydatek jest zagrożeniem dla jego zdrowia. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji, uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy. Nie wystarczy przy tym wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Rozpatrując zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę, z jednej strony, wysokość obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś jej możliwości finansowe. Na ocenę możliwości finansowych strony ma wpływ wysokość osiąganego przez nią dochodu oraz będący w jej posiadaniu majątek i to, czy może on przynosić potencjalne pożytki. Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, iż skarżący dysponuje jedynie miesięcznym dochodem w kwocie 1.356,49 zł. Mając na uwadze jego wysokość oraz wysokość ponoszonych miesięcznie przez niego wydatków, chorobę skarżącego i znaczny stopień niepełnosprawności, stwierdzić należy, że z doświadczenia życiowego wynika, iż w takich okolicznościach trudno o poczynienie jakichkolwiek oszczędności szczególnie na koszty sądowe. Uiszczenie przez skarżącego kosztów sądowych, w ocenie Sądu nie mogłoby odbyć się bez uszczerbku dla jego koniecznego utrzymania . Przez uszczerbek utrzymania koniecznego, o którym stanowi przytoczony wyżej art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, rozumieć należy zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. W świetle powyższego, stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłanki z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt. 2 p.p.s.a do zwolnienia go od kosztów sądowych w całości, dlatego Sąd orzekł jak w sentencji.