II SA/Ol 805/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 roku sprawy ze skargi G. P.- R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę Decyzją z dnia "[...]"Prezydent Miasta O., po rozpoznaniu wniosku M. i W.M., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo – usługowego z funkcją mieszkalną "[...]". w uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że wnioskodawcy przedłożyli wszystkie dokumenty, wymagane zgodnie z art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm.). Dokonana na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu pozwoliła na uznanie, że projektowany sposób jest zgodny z zagospodarowaniem terenów znajdujących się w obszarze analizowanym. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła G.P., która zarzuciła, iż pominięto ją w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nieruchomości, na terenie której znajdują się schody prowadzące do jej lokalu. W interesie odwołującej się jest zaś takie ustalenie warunków zabudowy tej nieruchomości, które nie naruszałoby jej praw. Schody zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę, a ich demontaż będzie sprzeczny także z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego, który oddalił powództwo w zakresie ich zburzenia. Odwołująca się podniosła ponadto, że przedmiot tego postępowania jest tożsamy z przedmiotem postępowania administracyjnego toczącego się przed organem pierwszej instancji pod sygnaturą "[...]". Wobec powyższego właśnie to wcześniej wszczęte postępowanie winno zostać zakończone, natomiast postępowanie zakończone kwestionowaną decyzją należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami) dalej zwanej jako K.p.a. M. i W.M. podnieśli w piśmie z dnia 2 kwietnia 2008 r., że odwołująca się nie ma przymiotu strony w postępowaniu wszczętym ich wnioskiem, gdyż budynek, z którym graniczyć będzie planowana inwestycja oraz schody znajdujące się na terenie objętym kwestionowana decyzją, są własnością Spółdzielni Mieszkaniowej A "[...]". Wskazali ponadto, że schody nie zostały wybudowane przez odwołującą się, lecz przez Spółdzielnię Mieszkaniową B, od której SM A nabyła budynek. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu Kolegium wywiodło, powołując się na wyroki sądów administracyjnych, że pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym jest kategorią prawa materialnego a nie procesowego. Niezbędne jest zatem wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego wynikają określone prawa lub obowiązki. Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i stwierdził, że lokale zajmowane przez odwołującą się wraz z prowadzącymi do nich schodami są częścią składową nieruchomości budynkowej stanowiącej własność SM A. Odwołująca się posiada tylko ograniczone prawo rzeczowe – własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu w tym budynku mieszkalnym, natomiast nie posiada żadnego prawa do działki "[...]". Członek spółdzielni mieszkaniowej nie ma natomiast praw strony, gdyż nie ma prawa do korzystania z majątku spółdzielczego i rozporządzania nim, a w obrocie publicznym jest reprezentowany przez zarząd spółdzielni. Wyjątek od powyższej zasady zaistnieje, gdy członek spółdzielni wykaże, że w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszono jego własny, zindywidualizowany interes. W tej sprawie zaś Zarząd SM A podał, że sprawa spornej inwestycji była rozpatrywana przez Zarząd Spółdzielni, który pismem z dnia 28 grudnia 2004 r. wyraził zgodę na ustalenie warunków zabudowy dla tej inwestycji. Powyższe nie zostało zaskarżone w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym. Ponadto sprawa ta nie była przedmiotem uchwał innych organów spółdzielni. W ocenie Kolegium odwołująca się nie wykazała, aby sporne zamierzenie inwestycyjne naruszało jej ograniczone prawo rzeczowe do lokalu mieszkalnego, położonego na sąsiedniej działce. Takie stanowisko uzasadnia wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia "[...]" zakazujący G.P. korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę gruntu "[...]", utrzymany w tym zakresie wyrokiem Sądu Okręgowego w O. w dniu 28 września 2007 r. W tej sytuacji odwołująca się nie mogła brać udziału jako strona w postępowaniu administracyjnym, co uzasadniało umorzenie postępowania odwoławczego. W złożonej skardze G.P. powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo podniosła, że realizacja zaskarżonej decyzji może uniemożliwić jej użytkowanie wejścia do lokalu. Podniosła, że interes prawny w postępowaniu administracyjnym można wywodzić z przepisów prawa cywilnego. Skarżąca, posiadając własnościowe prawo do lokalu, którego przynależnością jest osobne wejście z ulicy oraz posiadając w rozumieniu art. 336 i nast. Kodeksu cywilnego schody i część działki "[...]", ma interes prawny i może brać udział w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zabudowy sąsiedniej działki. Podniosła ponadto, że swoje uprawnienia może wywodzić także z umowy przyrzeczenia sprzedaży zawartej ze spółdzielnią mieszkaniową. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zakażonej decyzji. M. i W.M. w piśmie procesowym z dnia 20 listopada 2008 r. podnieśli, że skarżąca nie wykazała istnienia konkretnego przepisu prawa materialnego, który chroniłby jej interes prawny. Nie ma ona żadnego tytułu prawnego do działki będącej przedmiotem ustalenia warunków zabudowy. Jako członek SM A, posiadający spółdzielcze prawo do lokali, będących częścią składową nieruchomości budynkowej, stanowiących własność tej Spółdzielni, skarżąca nie posiadała legitymacji do udziału w postępowaniach dotyczących zagospodarowania terenów sąsiednich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim podnieść należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2007 r., oddalił skargę kasacyjną organu odwoławczego wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 594/05, którym uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. i utrzymaną tą decyzją w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia 15 marca 2005 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że niezbędne jest w sprawie zbadanie m.in., czy G.P. przysługuje przymiot strony postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy działki "[...]" oraz wyjaśnienie czy rozpatrywana sprawa była przedmiotem uchwały właściwego organu spółdzielni mieszkaniowej, co warunkuje dopuszczanie skarżącej jako strony do udziału w tym postępowaniu administracyjnym. Ocena ta, stosownie do art. 170 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), wiąże organy administracji i Sąd przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Prawidłowo organy administracji obu instancji uznały, że skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu wszczętym wnioskiem inwestorów o ustalenie warunków zabudowy działki "[...]". W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych członkowie spółdzielni mieszkaniowych nie mają przymiotu strony i nie mając interesu prawnego nie mogą występować o wydanie decyzji administracyjnych, ani podważać decyzji nie adresowanych do nich jako stron w znaczeniu materialnoprawnym. W postępowaniu administracyjnym podmioty te reprezentowane są przez statutowo właściwe organy spółdzielni. Dopuszcza się jednakże członka spółdzielni mieszkaniowej jako stronę podstępowania administracyjnego wyjątkowo, gdy wykaże on, że określona decyzja administracyjna rozstrzyga o kwestiach mających istotny wpływ na prawa tego członka spółdzielni do korzystania z lokalu mieszkalnego, które są chronione przepisami prawa materialnego (por. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2005 r., IV SA 5032/03, LEX nr 189194, z dnia 25 marca 2004 r., IV SA 3623/02, LEX nr 158949, z dnia 14 kwietnia 2005 r., VII SA/Wa 473/04, LEX nr 169406 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2003 r., I SA 1440/01, LEX nr 126758). Zatem samo legitymowanie się własnościowym spółdzielczym prawem do lokalu mieszkalnego, do którego wejście jest również przez działkę stanowiącą własność inwestorów, wbrew twierdzeniu skargi, nie stanowi o istnieniu interesu prawnego skarżącej w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca, domagając się uznania ją za stronę postępowania o wydanie warunków zabudowy działki "[...]", musiałaby wskazać, że realizacja planowanej inwestycji na tej nieruchomości narusza konkretny przepis prawa materialnego, który stanowi podstawę jej uprawnienia lub obowiązku. W odwołaniu wskazała ona wyłącznie na fakt posadowienia na nieruchomości objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy schodów prowadzących do jej lokali. Jednakże Sąd Okręgowy w O. w punkcie II. wyroku z dnia 28 września 2007 r. (sygn. akt "[...]") oddalił apelację skarżącej od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 8 czerwca 2007 r. (sygn. akt "[...]"), którym m.in. zakazano skarżącej korzystania z nieruchomości stanowiącą działkę gruntu nr "[...]". W tej sytuacji nie jest zasadne powoływanie się przez skarżącą na naruszenie prawa posiadania schodów, skoro utraciła prawo ich legalnego użytkowania. Nie może zatem budzić wątpliwości, że skarżąca nie wskazała przepisu prawa, z którego mogłaby skutecznie wywodzić swój interes prawny. Bezsporne jest także, że skarżąca nie zaskarżyła w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym zgody wyrażonej w dniu 28 grudnia 2004 r. przez zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej A na ustalenie inwestorom warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na dobudowie projektowanego obiektu do ściany budynku "[...]" wraz z kompleksowym zagospodarowaniem terenu. Sprawa ta nie była przedmiotem uchwały innych organów Spółdzielni (vide: pismo SM "A" z dnia 3 czerwca 2008 r.). Okoliczność powyższa, zgodnie z powołanym wcześniej zapadłym w tej sprawie wyrokiem Sądu, wyłącza możliwość udziału skarżącej jako strony postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia warunków zabudowy dla działki nr "[...]". Sąd stwierdza, że prawidłowo Kolegium rozpoznało odwołanie skarżącej i po ustaleniu, że nie ma ona interesu prawnego w sprawie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 942/05, ONSAiWSA 2007/2/50, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1609/05, LEX nr 307511 oraz uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999/4/119). W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.