II SA/Ol 813/10

WyrokWSA w Olsztynie2010-10-05

Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Katarzyna Matczak, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy wierzyciela jest zobowiązany do wydania decyzji o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, niezależnie od sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej dłużnika?
Ratio decidendi
Organ właściwy wierzyciela jest zobowiązany do wydania decyzji o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie jest uzależniony od sytuacji dłużnika. Kwestie umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty należności stanowią odrębne postępowanie, inicjowane na wniosek strony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która zobowiązywała K.W. do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych jego dzieciom w kwocie 5400 zł wraz z odsetkami. Organ pierwszej instancji ustalił, że skarżący nie uiszczał zasądzonych alimentów, a egzekucja komornicza okazała się bezskuteczna, co skutkowało przyznaniem świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący zarzucił wadliwość decyzji z uwagi na niewłaściwe zachowanie przedstawicielki ustawowej dzieci.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]", działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej na podstawie art. 27 ust. 1, ust. 1a, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7, ze zm.), zobowiązała K.W. do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustalonych decyzją z dnia "[...]" z wniosku M.W. - przedstawiciela ustawowego A. i J.W., w kwocie 5400 zł wraz z ustawowymi odsetkami, których ostateczna kwota zostanie ustalona w dniu spłaty zadłużenia, przy czym na poczet kwoty ustalonej do zwrotu należy zaliczyć 57,23 zł wpłacone na poczet funduszu alimentacyjnego na konto organu w okresie od 1 października 2008 r. do 8 lutego 2010r. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazano, iż decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (MOPS) z dnia "[...]" przyznano na wniosek przedstawiciela ustawowego małoletnich dzieci A.W. i J.W. prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie po 450 zł miesięcznie na okres świadczeniowy od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. Ogółem z tego tytułu wypłacono kwotę 5400 zł. W tym okresie na konto bankowe ośrodka wpłynęła kwota 57,23 zł wobec czego do spłaty pozostała kwota 5342,77 zł. Wobec tego organ był zobligowany, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji do wydania decyzji w tym zakresie. Od powyższej decyzji odwołanie złożył K.W. uzasadniając je okolicznością zdemoralizowania, wymuszania i kradzieży przez M.W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia "[...]" nr "[...]", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazano, że zaskarżona decyzja Prezydenta została wydana prawidłowo na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i w sposób prawidłowy zostały określone kwoty należności głównej wraz z odsetkami. Podano, iż na wysokość należnego do zwrotu świadczenia z funduszu alimentacyjnego składają się kwoty 450 zł (w wysokości alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia "[...]" sygn. "[...]") wypłacane miesięcznie na rzecz przedstawicielki ustawowej uprawnionych dzieci. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył K.W. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia z uwagi na okoliczność napaści w kwietniu 2008r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w art. 1 § 2 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości stosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy ppsa. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji zobowiązującej K.W. do zwrotu kwoty wypłaconej z funduszu alimentacyjnego dla osób uprawnionych. Stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7, ze zm.) dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Po myśli zaś ust. 2 tego przepisu organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organy orzekające w tej sprawie uznały prawidłowo, że w sprawie znajduje zastosowanie powołany wyżej art. 27 ust. 1 i 2 tej ustawy. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia "[...]" sygn. "[...]" skarżący był zobowiązany do alimentów w kwocie 200 zł miesięcznie na rzecz J.W. oraz kwoty 250 zł miesięcznie na rzecz A.W. Z uwagi na okoliczność, iż wbrew nałożonemu na skarżącego obowiązku nie były uiszczane należne alimenty, zaś egzekucja komornicza okazała się bezskuteczna (zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. z dnia "[...]") działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Zastępca Dyrektora MOPS wydał w dniu "[...]" decyzję o przyznaniu A.W. prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. w kwocie 250 zł miesięcznie oraz przyznaniu J.W. prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. w kwocie 200 zł miesięcznie. Świadczenie to płatne było do rąk M.W. przedstawiciela ustawowego uprawnionych. Przez cały powyższy okres uprawnieni otrzymywali świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Wobec powyższego prawidłowo w świetle art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentacji, organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji nakładającej na dłużnika alimentacyjnego tj. skarżącego K.W. obowiązek zwrotu - organowi właściwemu wierzyciela - należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym tj. w kwocie 5400 zł łącznie z ustawowymi odsetkami. Wskazać pozostaje, iż powołany w podstawie prawnej decyzji przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie jest uzależniony od sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej dłużnika alimentacyjnego, który w każdym przypadku ma obowiązek zwracać organowi wypłacane za niego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wyjaśnić pozostaje także, iż dłużnik alimentacyjny może jednak, powołując się na swoją sytuację dochodową, rodzinną a także zdrowotną, ubiegać się o umorzenie całości lub części należności, odroczenie terminu płatności lub o rozłożenie jej na raty (art. 30 ust. 2 i 3 powołanej ustawy). Sprawa taka jest jednak odrębną od obecnie rozpoznawanej, przy czym to sama strona musi wpierw wystąpić do organu ze stosownym wnioskiem o podjęcie działania w przedmiocie umorzenia, odroczenia, bądź rozłożenia należności na raty. Obecnie kontrolowana decyzja organów orzekających w sprawie ma za przedmiot jedynie ustalenie wysokości należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Prawidłowo w rozpoznawanej sprawie organy poza należnością główną do zwrotu której zobowiązany jest skarżący określiły także kwotę odsetek, które ostatecznie zostaną ustalone w dniu spłaty należności. Właściwie także organ uwzględnił w kwocie należności głównej kwotę 57,23 zł, która wpłynęła od skarżącego na konto organu pomniejszając o tę kwotę należność główną. Odnośnie zarzutu skargi, iż decyzje wydane w tej sprawie są wadliwe z uwagi na niewłaściwe zachowanie przedstawicielki ustawowej dzieci polegające na demoralizacji wyjaśnić pozostaje, iż sądy administracyjne nie są uprawnione do rozstrzygania zasadności takich argumentów. W związku z powyższym Sąd nie znajdując podstaw do zakwestionowania prawidłowości orzeczeń organów administracji w tej sprawie działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło