II SA/Ol 82/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi B.G. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnych dochodów ani zasobów materialnych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżący pozostaje na utrzymaniu żony, której miesięczny dochód wynosi 800 zł brutto. Małżeństwo nie posiada wartościowego majątku. Wnioskodawca został zobowiązany do (1) wypełnienia rubryki 6 formularza, (2) uzupełnienia rubryki 10 formularza (wskazanie źródła dochodu) oraz (3) przedłożenia: a) wyciągów z rachunków bankowych - posiadanych przez osoby tworzące gospodarstwo domowe - z okresu ostatnich trzech miesięcy (zastrzeżono, że jeżeli któraś z nich nie posiada rachunku, należy to odnotować), b) dokumentu uwidaczniającego miesięczną wysokość dochodu netto i sposób jego przekazywania, c) zaświadczenia z urzędu pracy, d) oświadczenia podającego przeciętną miesięczną wysokość poszczególnych wydatków, e) oświadczenia, czy w jego posiadaniu znajduje się pojazd mechaniczny. Realizując wezwanie dotyczące braków formalnych wniosku (pkt 1 i 2) skarżący ograniczył się do wpisania personaliów swojej żony. W piśmie z dnia 8 maja 2009 r. oświadczył, iż: nie posiada rachunków bankowych; nie posiada dokumentu określonego w pkt 3 b wezwania, ponieważ "żona jest w trakcie wypowiedzenia z pracy i znajduje się na urlopie bezpłatnym"; "przeciętne wydatki koszt około 800 zł gdyż mieszka(-) na stancji"; nie posiada i nie posiadał pojazdów mechanicznych. Przedłożona została kopia decyzji o uznaniu B.G. za osobę bezrobotną z dniem 7 stycznia 2009 r. i odmowie przyznania mu prawa do zasiłku. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwanej dalej "p.p.s.a.", zwolnienie osoby fizycznej od całości kosztów sądowych bądź też od ich poszczególnych składników (opłat sądowych, wydatków) lub ich części - stanowiące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 i 4 p.p.s.a.) - następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z regulacji tej wynika jednoznacznie, iż osobę ubiegającą się o prawo pomocy obciąża obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania jej tego prawa. Dlatego też, zgodnie z art. 252 p.p.s.a., składany na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Z obowiązku tego skarżący nie wywiązał się w sposób należyty. Wbrew wyraźnemu żądaniu, zaniechał wyjaśnienia, czy również jego żona nie posiada rachunku bankowego, a także udokumentowania deklarowanego dochodu i wyszczególnienia wydatków. Wytłumaczenia nie znajduje to, w jaki sposób rodzina wydatkuje przeciętnie 800 zł (miesięcznie?) w sytuacji, w której żona skarżącego utraciła źródło dochodu (data przejścia na urlop bezpłatny nie została podana). Sytuacja taka uniemożliwia ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskującego. Uchylanie się strony od przedstawienia dokładnej i wyczerpującej argumentacji czyni niemożliwym przeprowadzenie oceny jej stanu majątkowego w taki sposób, by można było jednoznacznie stwierdzić, że sytuacja, w której się znalazła wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 marca 2009 r. o sygn. akt I FZ 68/09, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z tej przyczyny - w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy - orzeczono jak w sentencji.