II SA/Ol 831/08
WyrokWSA w Olsztynie2009-01-20
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Bogusław Jażdżyk, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych jest uzasadnione w sytuacji, gdy inwestycja dotyczy budynku wpisanego do rejestru zabytków, a w trakcie jej realizacji doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym wymiany stolarki okiennej bez wymaganego pozwolenia konserwatora zabytków?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zgłosiły sprzeciw wobec zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w szczególności wymiany stolarki okiennej w budynku wpisanym do rejestru zabytków bez wymaganego pozwolenia konserwatora zabytków. Ponadto, decyzja o pozwoleniu na budowę, na podstawie której wykonano roboty, została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności.Stan faktyczny
K.B. zgłosił zakończenie przebudowy i zmiany sposobu użytkowania lokalu oraz budowy wejścia i schodów zewnętrznych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zgłosił sprzeciw, wskazując na istotne naruszenie warunków pozwolenia na budowę i przepisów, w tym na prowadzenie robót po wstrzymaniu ich przez Wojewodę oraz po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Podkreślono również zmiany w projekcie stolarki okiennej w budynku wpisanym do rejestru zabytków bez uzgodnienia z konserwatorem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję PINB w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując zasadność sprzeciwu i stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zgłoszenia do użytkowania przebudowy i zmiany sposobu użytkowania lokalu oraz budowy nowego wejścia i schodów zewnętrznych do lokalu oddala skargę.
W dniu 23 czerwca 2008r. (data nadania przesyłki) K.B. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej zwanego: PINB) o zakończeniu robót budowlano-montażowych w lokalu nr 2 przy ul. M. 25 załączając wymienioną w zgłoszeniu dokumentację. Zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta z 8 listopada 2007r. nr "[...]" o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania lokalu, prace budowlane miały polegać na przebudowie w celu zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal handlowo-usługowy, budowie nowego wejścia i schodów zewnętrznych do ww. lokalu.
Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na art. 54 i 57 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgłosił sprzeciw oraz odmówił przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu przebudowy i zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal handlowo-usługowy oraz budowy nowego wejścia i schodów zewnętrznych do ww. lokalu na działce nr 7/10.
W uzasadnieniu podano, że roboty budowlane prowadzone były w sposób istotnie naruszający warunki pozwolenia na budowę oraz przepisy ustawy Prawo budowlane, jak również na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która została wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek stwierdzenia jej nieważności. Organ wskazał, iż roboty budowlane były prowadzone zarówno po wydaniu przez Wojewodę postanowienia z 19 marca 2008r. nr "[...]" wstrzymującego z urzędu wykonanie decyzji Prezydenta Miasta z dnia 8 listopada 2007r., jak też po wstrzymaniu robót budowlanych przez upoważnionego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz dokonaniu wpisu do dziennika budowy w dniu 1 kwietnia 2008r. Uznano, że roboty budowlane prowadzone były niezgodnie z projektem budowlanym, gdyż jak wynika z zapisów w dzienniku budowy w trakcie robót budowlanych zmieniono projekt schodów zewnętrznych i balustrady - projektant dokonał wpisu w tym zakresie w dzienniku budowy w dniu 5 marca 2008r., oraz wymieniono stolarkę okienną od podwórza (wpis projektanta z dnia 11 marca 2008r.). Ponieważ roboty budowlane prowadzone były w budynku wpisanym do rejestru zabytków, stąd wszelkie zmiany wprowadzane w trakcie robót budowlanych podlegały uzgodnieniu z właściwym miejscowo konserwatorem zabytków. Stwierdzono, że postępowanie inwestora narusza art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, skoro nie uzyskał on decyzji o zmianie pozwolenia na budowę w podanym zakresie. Nadto wskazano, iż wentylacja łazienki w lokalu jest niesprawna, co wynika z załączonego protokołu kominiarskiego.
Od decyzji tej K.B. złożył odwołanie. Wniósł o uchylenie decyzji w całości i zobowiązanie PINB do przyjęcia i rozpatrzenia dokumentów dot. zgłoszenia lokalu do użytkowania. Zarzucił, iż sprzeciw wniesiono niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym oraz, że oparto go na błędnych przesłankach. Wskazał, że lokal został przekształcony z funkcji mieszkalnej na komercyjną zgodnie z prawomocną i obowiązującą decyzją o pozwoleniu na budowę, przy czym PINB w sposób nieuprawniony uznał, że Wojewoda stwierdził nieważność tej decyzji, skoro orzeczenie wydane w tym zakresie nie jest jeszcze prawomocne i nie obowiązuje. Podkreślono, że wszystkie roboty zostały zakończone w dniu 1 kwietnia 2008r., wykonano je zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i decyzją o pozwoleniu na budowę. Odnośnie wentylacji łazienki wyjaśnił, że jest ona wystarczająca, zaś brak kanału wentylacyjnego spowodowany jest nieuprawnionym podłączeniem się do niego osoby trzeciej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia "[...]" nr "[...]", powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach uzasadnienia przytoczono treść art. 54 Prawa budowlanego wyjaśniając, że zgłoszenie sprzeciwu jest możliwe w szczególności, gdy organ stwierdzi, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę i w konsekwencji wiąże się z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Przy czym wyjaśniono, że po zgłoszeniu sprzeciwu powinny być podjęte czynności, o których mowa wart. 51 tej ustawy. Podano, iż do dnia wydania niniejszej decyzji nie zakończyły się postępowania prowadzone przez PINB w sprawie robót budowlanych wykonanych w lokalu bez zgody właściwego organu oraz przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w sprawie kontroli przestrzegania i stosowania przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Uznano, iż zebrany materiał dowodowy wskazuje na odstępstwo przez inwestora od projektu budowlanego, bowiem stosownie do art. 36a ust. 5 pkt 7 Prawa budowlanego prace budowlane dotyczyły budynku wpisanego do rejestru zabytków co skutkuje tym, iż nawet najmniejsza zmiana w projekcie budowlanym bez wymaganych prawem uzgodnień z konserwatorem stanowi istotne odstępstwo. Inwestor wprowadzając zmiany w projekcie bez wymaganego uzgodnienia nie spełnił warunków przystąpienia od użytkowania obiektu budowlanego. Zwrócono uwagę, iż decyzja o odmowie przyjęcia zgłoszenia nie pozbawia inwestora możliwości uzyskania pozwolenia na użytkowanie w postępowaniu naprawczym. Podniesiono, iż inwestor zawiadamiając o zakończeniu budowy winien wziąć pod uwagę fakt, iż PINB prowadzi postępowanie dotyczące przedmiotowych robót budowlanych, wobec których istnieją zastrzeżenia co do ich legalności. Odnośnie zarzutu podniesionego w odwołaniu wyjaśniono, że nie jest konieczne w tym postępowaniu udowodnienie, kiedy roboty zostały faktycznie zakończone oraz czy wykonywane były mimo unieważnienia decyzji o pozwoleniu na budowę. Wystarczające jest bowiem samo stwierdzenie, iż stan faktyczny ustalony w oparciu o zebrane materiały dowodowe potwierdza odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego.
W skardze złożonej na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie K.B. wniósł o jej uchylenie jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa oraz uchylenie decyzji poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Podniósł, że podstawą negatywnego rozpoznania sprawy było stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę podczas, gdy nieważność ta nie nastąpiła do dnia sporządzenia skargi. Roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę oraz w sposób prawidłowy dokonano zawiadomienia o zakończeniu robót, załączając wymaganą dokumentację. Dotyczy to także schodów zewnętrznych wykonanych według zatwierdzonego projektu. Podniósł, iż organy nie wykazały, które czynności i w jakim zakresie wykonano niezgodnie z dokumentacją projektową. Nie wprowadzono żadnych zmian w projekcie budowlanym, zaś PINB takich zmian nie wykazał. Zarzucił, iż wpisu do dziennika budowy o wstrzymaniu robót dokonał nieuprawniony pracownik PINB, wstrzymanie następuje bowiem na podstawie decyzji administracyjnej właściwego organu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji.
W wykonaniu zarządzenia Sądu z 18 listopada 2008r. wzywającego organ odwoławczy do uzupełnienia akt sprawy poprzez nadesłanie dokumentów, na które powołał się organ I instancji w wydanej decyzji oraz przedstawienie informacji dotyczącej postępowania wszczętego w dniu 25 lutego 2008r. przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w sprawie kontroli i przestrzegania stosowania przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w budynku przy ul. M. 25, Wojewódzki Inspektor uzupełnił akta sprawy oraz przedstawił pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia 26 listopada 2008r., w który organ ten wyjaśnił, iż postępowanie kontrolne nie zostało jeszcze zakończone, natomiast wydana została decyzja z 7 kwietnia 2008r. nr "[...]", którą B. i K. B. jako właściciele lokalu nr 2 w budynku przy ul. M. 25 zostali zobowiązani do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu poprzez zdemontowanie trzech okien z PCV, zamontowanych bez pozwolenia i wykonanie w lokalu nowej stolarki okiennej od strony podwórza. Od decyzji tej odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego złożył K.B., środek zaskarżenia wniósł jednak z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Wyjaśniono, że do dnia sporządzenia pisma nie wpłynęło rozstrzygnięcie organu odwoławczego w tej sprawie. Poinformowano ponadto, iż w związku z równolegle prowadzonym przez Wojewodę postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z 8 listopada 2007r. udzielającej pozwolenia na budowę konserwator zabytków nie wydawał jeszcze decyzji w sprawie wykonania wejścia oraz schodów zewnętrznych w elewacji frontowej przedmiotowego budynku.
Pełnomocnik skarżącego przy piśmie procesowym z 8 stycznia 2009r. przedłożyła następujące dokumenty:
– postanowienie WINB z dnia 29 maja 2008r. nr "[...]" uchylające postanowienie PINB z 8 kwietnia 2008r. nr "[...]" o wstrzymaniu robót budowlanych w spornym lokalu,
– decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 grudnia 2008r. nr "[...]" odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z 11 lipca 2007r. nr "[...]" w sprawie ustalenia na wniosek K.B. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr 2 na handlowo - usługowy w budynku przy ul. M. 25 na działce nr 7-9 oraz budowie nowego wejścia i schodów zewnętrznych do w/w lokalu na działce nr 7-10, oraz
– skargę K.B. z dnia 27 listopada 2008r na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 16 października 2008r. nr "[...]" utrzymującą w mocy decyzję Wojewody z 18 kwietnia 2008r. nr "[...]", którą stwierdzono nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia 8 listopada 2007r. nr "[...]".
Na rozprawie w dniu 13 stycznia 2009r. pełnomocnik skarżącego wskazała, iż pod datą 5 marca 2008r. w dzienniku budowy dokonano jedynie zapisu o dostarczeniu rysunku zamiennego schodów zewnętrznych i balustrady o konstrukcji stalowej, co nie jest równoznaczne ze zmianą projektu schodów. Wyjaśniła, że zmieniono jedynie materiał wypełnienia schodów z betonowych na konstrukcję stalową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone akty pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa.
Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że akt ten narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy ppsa).
Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze.
Podkreślić należy również, iż stosownie do art. 133 § 1 ustawy ppsa. Sąd nie dokonuje własnych ustaleń w sprawie, bowiem stan faktyczny sprawy ocenia na podstawie przekazanych mu akt sprawy administracyjnej. Jedynie w oparciu o art. 106 § 3 ustawy ppsa. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzać dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził wyżej wskazanych naruszeń prawa, jak również wniesiona skarga nie zawiera zarzutów, które w świetle przepisów prawa i zgromadzonego materiału dowodowego zasługiwałyby na uwzględnienie, wobec czego skargę oddalił.
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: WINB) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia "[...]" w przedmiocie wniesienia sprzeciwu oraz odmowie przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu przebudowy i zmianie sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal handlowo-usługowy, a także budowy nowego wejścia i schodów zewnętrznych do lokalu nr 2 przy ul. M. 25 na działce nr 7/10.
Na wstępie podnieść należy, iż stosownie do art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Art. 55 tej ustawy określa sytuacje, kiedy należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego, zaś art. 57 określa dokumenty, jakie inwestor jest obowiązany uzupełnić, czy też dołączyć do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu w razie zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis. W takim przypadku oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeżeli został ustanowiony.
Zgodnie natomiast z art. 39 ust. 1 tej ustawy prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Koresponduje z tą regulacją treść art. 36 ust. 1 pkt 1 i 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162, poz. 1568, ze zm,), zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, jak również podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru.
Z przekazanych Sądowi akt administracyjnych tej sprawy wynika, że PINB dochował wymogu formalnego określonego w art. 54 Prawa budowlanego wydając skarżoną decyzję z dnia "[...]", gdyż zachowany został przez organ 21 dniowy termin do złożenia sprzeciwu od doręczenia zawiadomienia. Zawiadomienie inwestora wpłynęło do organu w dniu 24 czerwca 2008r., natomiast decyzję z dnia "[...]" organ nadał w urzędzie pocztowym w dniu 30 czerwca 2008r.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi w pierwszej kolejności należy wskazać na treść art. 54 Prawa budowlanego, w którym ustawodawca nie zawarł przesłanek uprawniających do wniesienia sprzeciwu od zawiadomienia o zakończeniu budowy, a jedynie określił prawną formę sprzeciwu organu od tego zawiadomienia, który przybiera postać decyzji administracyjnej. Nie do zaakceptowania byłby jednak w związku z taką regulacją pogląd, iż przesłanki które mogą spowodować wniesienie przez organ sprzeciwu są nieograniczone żadnymi kryteriami. W takim bowiem przypadku sprzeciw organu przybierałby postać oceny dowolnej, która nie znajduje uzasadnienia na gruncie tak przepisów ustawy Prawo budowlane, jak i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, iż takich przesłanek do wniesienia sprzeciwu od dokonanego zawiadomienia o zakończeniu budowy należy poszukiwać na gruncie przepisów rozdziału 5 - budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych - ustawy Prawo budowlane. Ugruntowany jest już pogląd, tak w orzecznictwie jak i doktrynie, iż zawiadomienie, o którym mowa w art. 54 ustawy Prawo budowlane dotyczy budowy prowadzonej legalnie, a więc na podstawie pozwolenia na budowę. Oznacza to, iż prawnie skuteczne jest zawiadomienie o zakończeniu budowy tylko w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę lub ze zmianami nieodstępującymi w sposób istotny od tych warunków (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2003r. sygn. akt IV SA 2176/01, niepublikowany, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 października 2006r. sygn. akt VII SA/Wa 1264/06, niepublikowany, wyrok NSA z dnia 16 września 2008r. sygn. akt II OSK 1082/07, niepublikowany, a także Z. Niewiadomski (w) "Prawo Budowlane. Komentarz", Warszawa C.H. Beck 2006, s. 594). Powyższe oznacza, iż w świetle cytowanej regulacji przystąpienie do użytkowania obiektu będzie niemożliwe, gdy przed zakończeniem przez inwestora procesu inwestycyjnego, a więc przed wniesieniem wyżej wspomnianego zawiadomienia, decyzja o pozwoleniu na budowę, na podstawie której wykonano roboty budowlane, utraci moc prawną. Brak w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę tegoż obiektu powoduje konieczność przeprowadzenia przez nadzór budowlany postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 51 ustawy Prawo budowlane (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 4 czerwca 2008r. sygn. akt II SA/Bd 222/08, niepublikowany).
W rozpoznawanej sprawie organy orzekające stwierdziły wystąpienie zarówno okoliczności dotyczącej istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę, jak również przypadku, gdy przed dokonaniem zgłoszenia do użytkowania lokalu ze zmienioną funkcją usługowo-handlową Wojewoda decyzją z dnia 18 kwietnia 2008r. Nr "[...]" stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia 8 listopada 2007r. udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę tejże inwestycji oraz zatwierdzającej projekt budowlany.
W tym miejscu należy wyjaśnić inwestorowi, iż nie do przyjęcia jest jego pogląd, iż decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Wprawdzie decyzja ta jako pierwszoinstancyjna nie korzysta jeszcze z przymiotu ostateczności i prawomocności, co nie oznacza, iż organ właściwy w tym zakresie nie zakwestionował legalności pozwolenia na budowę. Chociaż okoliczność powyższa nie ma już znaczenia dla rozpoznania w tej sprawie, to decyzja Wojewody o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę dla inwestora została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 16 października 2008r. Nr "[...]".
Przechodząc do drugiej z przesłanek uzasadniających w tej sprawie wniesienie sprzeciwu wskazać pozostaje, iż ustawa Prawo budowlane nie definiuje pojęcia istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Na podstawie art. 36a ust. 1 tej ustawy istotne odstąpienie jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Natomiast zgodnie z ust. 5 tego przepisu nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy szeregu sytuacji tam wymienionych oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi. Taka regulacja pozwala stwierdzić, iż nawet drobna zmiana w projekcie budowlanym bez wymaganych prawem uzgodnień lub pozwoleń jest istotnym odstępstwem.
W rzeczonej sprawie Sąd podzielił stanowisko organu II instancji, iż inwestor nie mógł dokonać wymiany stolarki okiennej w budynku wpisanym do rejestru zabytków bez pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków, którego uzyskanie jest wymagane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego. W przypadku zaś, gdy taka potrzeba, jak w tej sprawie pojawiła się w trakcie wykonywanych przez inwestora prac budowlanych wymagane było uzyskanie uzgodnienia w tym zakresie z konserwatorem zabytków.
Poza sporem pozostaje okoliczność, iż nieruchomość objęta zgłoszeniem jest wpisana do rejestru zabytków. Nie sporna jest także okoliczność, iż stolarka okienna wymieniona została niezgodnie z przepisami – art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż inwestor nie uzyskał w tym zakresie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Co więcej działający w tej sprawie na mocy porozumienia Miejski Konserwator Zabytków wydał decyzję z dnia 7 kwietnia 2008r. nr "[...]" o przywróceniu w tym zakresie zabytku do stanu poprzedniego - właściciele nieruchomości zostali zobowiązani do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu poprzez zdemontowanie trzech okien z PCV, zamontowanych bez pozwolenia i wykonanie w lokalu nowej stolarki okiennej od strony podwórza. Pomimo, że od decyzji tej wniesione zostało odwołanie, to do inwestora należało wykazanie zgodności wykonanego zamierzenia budowlanego z projektem, a w tym zakresie takiej zgodności inwestor nie mógł wykazać, skoro projekt budowlany nie zawiera postanowień w tym przedmiocie.
Zasadne jest zatem twierdzenie WINB, że wykonane w zakresie stolarki okiennej prace odbiegały od zatwierdzonego projektu budowlanego w sposób istotny. Na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, jak już wskazano wyżej takie istotne odstąpienie od projektu jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie inwestor nie występował o wydanie takiej decyzji. W pozwoleniu na budowę nie wskazano obowiązku uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Już tylko ta okoliczność była wystarczająca do wystąpienia organu ze sprzeciwem, bez względu na zmiany w wykonaniu innych elementów, np. zewnętrznych schodów wejściowych. Stąd zasadnie organ I instancji wydał decyzję o sprzeciwie od zawiadomienia o zakończeniu budowy zrealizowanej z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę po stwierdzeniu, iż podczas prac budowlanych naruszono wymóg uzyskania stosownego pozwolenia w budynku wpisanym do rejestru zabytków. Skoro zmiana projektu w zakresie stolarki okiennej stanowi odstępstwo o istotnym charakterze, to nie ma zastosowania art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego, który pozwala na konwalidację odstępstw jedynie o charakterze nieistotnym.
Reasumując decyzję organu I instancji o sprzeciwie od zawiadomienia o zakończeniu budowy zrealizowanej z istotnymi odstępstwami, a także utrzymującej ją w mocy decyzję WINB należy uznać za wydane zgodnie z przepisami prawa.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi należy jeszcze raz wyjaśnić, iż w dacie dokonania zgłoszenia nie podlegała wykonaniu decyzja Prezydenta Miasta z 8 listopada 2007r. nr "[...]" o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania w/w lokalu, gdyż Wojewoda decyzją z 18 kwietnia 2008r. nr "[...]" stwierdził jej nieważność, zaś wcześniej postanowieniem z dnia 19 marca 2008r. nr "[...]" wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji Prezydenta Miasta z dnia 8 listopada 2007r. na podstawie art. 159 § 1 Kpa. Twierdzenie strony skarżącej, iż zakwestionowanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta nie eliminuje jej z obrotu prawnego nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Jak bowiem wynika z treści art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nieważność decyzji istnieje już w dacie orzekania o niej, a nie dopiero od daty uprawomocnienia się tej decyzji. Stwierdzając nieważność decyzji organ wskazuje na ciężką wadliwość decyzji, obarczającą ją od dnia wydania, czyli ze skutkiem ex tunc (por. A. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2005, Wydanie 7, str. 714). Na tym tle należy także uznać, że dokumenty przedłożone przez pełnomocnika skarżącego przy piśmie procesowym z dnia 8 stycznia 2009r. nie mogą odnieść oczekiwanego wpływu na postępowanie w przedmiocie wniesienia sprzeciwu od zawiadomienia o zakończeniu budowy.
Nadto podłączenie się do przewodu kominowego użytkownika sąsiedniego lokalu odnosi się do stosunków własnościowych, a rozstrzyganie w tym zakresie nie jest domeną postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego, lecz cywilnego, zatem nie może być przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie. Inwestor ma obowiązek zapewnić odpowiednie warunki wentylacyjne i gołosłowne pozostaje twierdzenie strony skarżącej, że wentylacja pomieszczenia łazienki w lokalu jest wystarczająca, skoro co innego wynika z ustaleń organów na podstawie przedłożonego protokołu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd administracyjny uznał, że skarga nie jest uzasadniona i nie podlega uwzględnieniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło