II SA/Ol 832/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora (spr.) Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i A.W. na uchwałę Rady Gminy z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie udzielenia bonifikaty przy bezprzetargowej sprzedaży lokali mieszkalnych postanawia odrzucić skargę Uchwałą Nr "[...]" z dnia "[...]" Rada Gminy udzieliła bonifikaty przy bezprzetargowej sprzedaży lokali mieszkalnych. W dniu 4 maja 2005 r. R. i K. K., A. i W. C. oraz J. i A. W., na podstawie art. 52 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym, wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa i wnieśli o uchylenie § 2 wskazanej wyżej uchwały. Postanowieniem z dnia 12 maja 2005 r., "[...]", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę R. K., K. K., A. C., W. C. oraz J. i A. W. na uchwałę Nr "[...]". R. i K. K., A. i W. C. oraz J. i A. W. pismem z dnia 24 maja 2007 r. ponownie wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie § 2 tej uchwały. Uchwałą Nr "[...]" z dnia "[...]" w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa Rada Gminy nie uwzględniła powyższego wezwania, gdyż nie stwierdziła naruszenia prawa w przedmiotowej uchwale. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze J. i A. W. zarzucili, że § 2 uchwały "[...]" z dnia "[...]", w którym nie przewidziano udzielenia bonifikaty w przypadku sprzedaży lokali znajdujących się w budynkach użyteczności publicznej, narusza art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez pogwałcenie zasady równości obywateli wobec prawa i wnieśli o stwierdzenie nieważności skarżonej uchwały w tej części. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie w całości oraz o dopuszczenie dowodu z akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie "[...]". W uzasadnieniu organ gminy podniósł, że jest to druga skarga tych skarżących w tej samej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 12 maja 2005 r., "[...]", odrzucił skargę J. i A. W. oraz A. i W. C., gdyż nie została ona opłacona, zaś skargę R. i K. K. Sąd odrzucił z powodu braku wcześniejszego wezwania gminy do usunięcia naruszenia prawa. Pierwsze wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wskazanych wyżej skarżących z dnia 4 maja 2005 r. zostało rozpatrzone przez Radę, która uchwałą Nr "[...]" z dnia "[...]" nie uwzględniła tego wezwania. Wezwanie strony skarżącej do usunięcia naruszenia prawa z dnia 28 maja 2007 r. jest drugim wezwaniem tych osób w tej samej sprawie. Zgodnie z postanowieniem składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2002 r., sygn. akt OSA 2/2002, wezwanie, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie. Kolejne wezwania pochodzące od tego podmiotu nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu. Wobec czego pismo z dnia 28 maja 2007 r. nie stanowi wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Organ gminy podniósł ponadto, iż zaskarżona uchwała nie narusza przepisów Konstytucji powołanych w skardze oraz innych przepisów. Wyjaśnił, że wyłączenie z bonifikaty od ceny sprzedaży lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach użyteczności publicznej podyktowane było tym, że na remonty tych budynków na terenie całej gminy przeznaczane są określone środki publiczne, w przeciwieństwie do innych komunalnych lokali mieszkalnych, które nie są remontowane. Zwrócił też uwagę, że budynki użyteczności publicznej położone są w większych miejscowościach gminy, z łatwiejszym dostępem do środków komunikacji i są w lepszym stanie technicznym. Nie można, w ocenie organu gminy, mówić w tej sytuacji o nierównym traktowaniu obywateli. Podkreślono ponadto, że skarżący nie wykazali, na czym polegało naruszenie ich interesu prawnego lub uprawnienia przez wydanie zaskarżonej uchwały. W piśmie procesowym, złożonym na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie w dniu 11 października 2007 r., pełnomocnik Gminy podniósł, iż skoro pierwsze wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w zaskarżonej uchwale strona skarżąca wniosła dnia 4 maja 2005 r., to zgodnie z art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, termin do wniesienia skargi upłyną w dniu 3 lipca 2005 r. Wobec czego skarga z dnia 23 lipca 2007 r. jest spóźniona. Ponadto pełnomocnik wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż gmina ma prawo w sposób dowolny ustalać moment i warunki wykupu mieszkań komunalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji tego Sądu jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości Sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. W pierwszej kolejności, przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało więc zbadać dopuszczalność skargi. Kontrola sądowa w tym zakresie wykazała, iż wniesiona skarga jest niedopuszczalna z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Podstawą prawną wniesienia skargi na uchwałę rady gminy jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.). Stanowi on, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w cytowanym przepisie, nie jest ograniczone terminem i może być skierowane w każdym czasie, jednakże musi mieć miejsce przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Natomiast termin do wniesienia do sądu administracyjnego skargi wnoszonej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przewidziany został w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), w myśl którego skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W uzasadnieniu uchwały 7 sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 (ONSAiWSA 2007/3/60) wyjaśniono, że w przypadku doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, termin 30 dni na wniesienie skargi zaczyna biec od dnia doręczenia odpowiedzi organu. Wobec powyższego zgodzić się należy ze stanowiskiem pełnomocnika organu gminy, że rozpatrywana skarga jest spóźniona, gdyż w niniejszej sprawie skarżący zwrócili się do Rady Gminy z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w dniu 4 maja 2005 r. Organ gminy nie uwzględnił tego wezwania, co wynika z treści uchwały Nr "[...]" z dnia "[...]". Termin do wniesienia skargi rozpoczął zatem swój bieg w dniu 25 lipca 2005 r. Przedmiotowa skarga została natomiast wniesiona z uchybieniem terminu do dokonania tej czynność procesowej, przewidzianemu w art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż dopiero dnia 23 lipca 2007 r. W tym miejscu należy również podzielić pogląd organu gminy odnośnie do braku skuteczności ponownego wniesienia przez skarżących w dniu 28 maja 2007 r. wezwania do usunięcia naruszenia prawa w zaskarżonej uchwale. Wyjaśnić należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest surogatem środków odwoławczych, co wynika z art. 52 § 3 i 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie budzi wątpliwości, że ilekroć ustawodawca mówi w przepisach prawa o środkach odwoławczych ma na myśli prawo strony do jednokrotnego wniesienia danego środka (np. odwołania, zażalenia) od określonego aktu administracyjnego (np. decyzji, postanowienia). Nie można instytucji wezwania traktować, jak czynności nie wywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń. Przyjęcie takiego poglądu pozbawiałoby to działanie znaczenia prawnego. Należy zatem podkreślić, że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, przewidziane w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie. Następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu i nie rodzą skutków prawnych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2002 r., sygn. akt OSA 2/02, ONSA 2003/1/2). Reasumując stwierdzić należy, że skarżący swoje prawo do wezwania Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa skonsumowali już w dniu 4 maja 2005 r., a powtórne wezwanie z dnia 24 maja 2007 r. nie wywołuje skutków prawnych. Wobec tego skarga wniesiona w następstwie powtórnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest spóźniona. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.