II SA/Ol 839/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Szczepkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Z. o wyłączenie sędziów: sędzi NSA Janiny Kosowskiej, sędziów WSA w Olsztynie: Hanny Raszkowskiej i Tadeusza Lipińskiego od orzekania w sprawie ze skargi A.. Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia 5 lipca 2010 r., nr "[...]" w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w 2009 r. postanawia oddalić wniosek WSA/pos.1- sentencja postanowienia W dniu 16 sierpnia 2010 r. A.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia 5 lipca 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w 2009 r. Na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku skarżącego zawartego w piśmie z dnia 15 listopada 210 r., uznając że dla tej sprawy wnioskowane przez Skarżącego uzupełnienie dokumentów nie jest istotne. Po ogłoszeniu tego postanowienia Skarżący wniósł do protokołu wniosek o wyłączenie składu orzekającego rozpoznającego skargę w niniejszej sprawie "z uwagi na brak obiektywizmu". Wskazani we wniosku o wyłączenie sędziowie: sędzia NSA Janina Kosowska, sędzia WSA Hanna Raszkowska i sędzia WSA Tadeusz Lipiński złożyli do akt sprawy oświadczenia, w których wskazali, że nie zachodzi między nimi a żadną ze stron tego postępowania okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznaniu tej sprawy. Ponadto oświadczyli, że w niniejszej nie zachodzi żaden z powodów wyłączenia z mocy ustawy, wymienionych w art. 18 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Wniosek o wyłączenie sędziów jest nieuzasadniony. Należy zauważyć, że instytucja wyłączenia sędziego jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Z tych też względów wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy samego prawa w sytuacjach przewidzianych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa, ale także w sytuacji gdy istniejące okoliczności mogą wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 tej ustawy). W takim przypadku wyłączenie może nastąpić na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy zatem od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zaznaczyć należy, że strona zgłaszająca wniosek o wyłączenie sędziów od rozpoznania jej sprawy obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia. Wnioskodawca winien zatem wykazać istnienie okoliczności mogących skłaniać sędziego do kierowania się względami kwalifikowanymi jako stronnicze. W niniejszej sprawie A.Z. zgłaszając na rozprawie wniosek o wyłączenie sędzi NSA Janiny Kosowskiej, sędzi WSA Hanny Raszkowskiej i sędziego WSA Tadeusza Lipińskiego wskazał na brak obiektywizmu składu orzekającego. Wskazani sędziowie orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie złożyli oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia z orzekania w przedmiotowej sprawie wobec braku pomiędzy nimi a którąkolwiek ze stron tego postępowania tego rodzaju okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności z niniejszej sprawie. Skarżący nie wskazał żadnych przesłanek mogących podważyć prawdziwość złożonych oświadczeń. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie istnieją przyczyny obligatoryjnego wyłączenia wskazanych sędziów, wymienione enumeratywnie w art. 18 ustawy ppsa. Brak jest także okoliczności uzasadniającej zastosowanie art. 19 ustawy ppsa. Wyjaśnić należy, że użycie w tym przepisie pojęcia "uzasadniona wątpliwość" oznacza, że chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego, uzasadnioną obiektywnymi powodami, czyli takimi, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 82). Zatem, okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna a nie potencjalna. Nie jest więc wystarczające subiektywne przekonanie skarżącego o braku obiektywizmu składu orzekającego rozpoznającego jego skargę, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziego- sędziów. Podkreślenia natomiast wymaga, że zgłoszony we wniosku zarzut braku obiektywizmu nie został poparty jakimikolwiek dowodami. Nie jest natomiast dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziów orzekających w tej sprawie tylko z tego powodu, że nie uwzględnili wniosku dowodowego skarżącego. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia w tej materii nie stanowi bowiem podstawy do wyłączenia sędziów (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 października 2008 r. sygn. akt I OZ 665/08, niepublikowany). Wyłączenie sędziego w trybie art. 19 ustawy ppsa ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodać należy, że stosownie do art. 191 ustawy ppsa Naczelny Sąd Administracyjny, na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Zatem na tym etapie postępowania można skontrolować wydawane w toku postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym postanowienia, które nie podlegały wcześniej zaskarżeniu. Subiektywne przekonanie skarżącego, iż sędziowie orzekający na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. nie są obiektywni jest chybiony, gdyż podjęte przez nich rozstrzygnięcie będzie mogło być ocenione dopiero w toku kontroli instancyjnej. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, na mocy art. 19 w zw. z art. 22 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie jako nieuzasadniony.