II SA/Ol 84/25
WyrokWSA w Olsztynie2025-04-03
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Ewa Osipuk, Grzegorz Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania dodatku węglowego z powodu braku wystarczających dowodów na zamieszkiwanie i prowadzenie gospodarstwa domowego pod wskazanym we wniosku adresem?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, który nie potwierdził zamieszkiwania skarżącego pod wskazanym adresem. Brak dostarczenia przez skarżącego wymaganych dokumentów, mimo wezwań, oraz ustalenia organów wskazujące na niezamieszkały charakter lokalu, uzasadniają odmowę przyznania dodatku węglowego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego, wskazując konkretny adres zamieszkania. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, stwierdzając na podstawie wywiadu środowiskowego i innych dowodów, że skarżący nie zamieszkuje pod wskazanym adresem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji, organy ponownie odmówiły przyznania dodatku, powołując się na brak współpracy skarżącego i dalsze braki dowodowe. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego oddala skargę.
B. C. (dalej jako: "strona", "skarżący"), 1 września 2022 r. złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego, wskazując jako adres miejsca zamieszkania: [...](1).
Decyzją z [...] r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. (dalej jako: "organ pierwszej instancji", "MOPS"), odmówił stronie przyznania wnioskowanego dodatku węglowego.
W uzasadnieniu organ podał obowiązujące w sprawie przepisy i wskazał, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż skarżący nie zamieszkuje w lokalu pod adresem [...](1). Podniósł, że deklaracja o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami została złożona dopiero 5 grudnia 2022 r. Natomiast z informacji z KRUS jak i rejestru PESEL wynika, że miejscem zameldowania strony jest [...](2). Organ wyjaśnił także, iż przeprowadzony wywiad wykazał, że lokal w T. jest niezamieszkały i znajduje się w remoncie; budynek ma świeżo położone tynki, w pomieszczeniu przeznaczonym na łazienkę nie ma żadnych urządzeń sanitarnych, jedno pomieszczenie jest puste, w innym składowane są materiały budowlane.
W budynku nie stwierdzono żadnych rzeczy świadczących o zamieszkiwaniu, takich jak miejsce do spania, urządzenia i naczynia do przygotowywania posiłków. Nie stwierdzono rzeczy osobistych skarżącego.
Po rozpatrzeniu odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji w całości.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zasady i tryb przyznawania, wypłacania oraz wysokości dodatku węglowego oraz właściwość organów w tych sprawach reguluje ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U.
z 2023 r. poz. 141 z późn. zm., dalej jako: "u.d.w."). Podniosło, że z poczynionych przez organ pierwszej instancji ustaleń wynika, że stan faktyczny dotyczący miejsca zamieszkania jest niezgodny ze złożonymi pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń danymi we wniosku. O stałym zamieszkiwaniu nie decyduje tylko i wyłącznie złożenie stosownego oświadczenia zainteresowanej osoby, lecz konieczne jest stałe (fizyczne) przebywanie w tym lokalu
i gospodarowanie. Obecność podczas przeprowadzania wywiadu nie świadczy
o stałym przebywaniu w lokalu, jeżeli stan budynku nie pozwala na uznanie, że nadaje się on do zamieszkania. Dodało, że wbrew stanowisku odwołującego, sam fakt posiadania lokalu opalanego węglem nie oznacza spełnienia warunków do otrzymania dodatku, w sytuacji niezamieszkiwania w lokalu. Z ustaleń organu wynika zaś, że na dzień składania wniosku gospodarstwo domowe skarżącego nie było prowadzone pod podanym adresem miejsca zamieszkania.
Na skutek kontroli sądowoadministracyjnej, wyrokiem z 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 395/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Kolegium oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, że skarżący w budynku nie zamieszkuje. W sprawie nie ustalono ponadto, czy skarżący posiada umowy na dostarczanie innych mediów i czy z nich korzysta; skupiono się bowiem na deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożonej dopiero
5 grudnia 2022 r.
Decyzją z [...] r., organ pierwszej instancji ponownie odmówił B. C. świadczenia w formie dodatku węglowego.
W uzasadnieniu decyzji MOPS opisał przebieg postępowania i wyjaśnił, że skarżący w piśmie z 10 października 2023 r. zakwestionował zasadność żądania przez organ dokumentów - faktur za pobraną energię do września 2022 r., potwierdzenie zarejestrowania pod adresem [...](1) odbiornika radiowo-telewizyjnego oraz potwierdzenie opłaty abonamentowej w okresie do września
2022 r., dokumenty potwierdzające zakup opału za 2022 r. oraz umowę z dostawcą na usługi telekomunikacyjne i telewizyjne do września 2022 r. Wyjaśnił, że żądanie to wynikało wprost ze wskazań zawartych w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Organ powołał się na notatkę służbową pracownika socjalnego z 31 października 2023 r., z której wynika, że budynek pod wskazanym adresem od lat był niezamieszkały; pracownik, który bywał służbowo w pobliżu posesji (ok. 150 m) nigdy nie widział na niej żadnych osób.
Ostatecznie MOPS podał, że skarżący winien być świadomy konieczności współpracy z organem, który ma obowiązek całościowego i wnikliwego prowadzenia postępowania; bierna postawa skarżącego, jego brak współpracy z organem (niedostarczenie żądanych dokumentów) oraz wywiad środowiskowy z 1 grudnia 2022 r. jednoznacznie wskazują, że strona nie zamieszkuje pod wskazanym we wniosku adresem i nie prowadzi tam gospodarstwa domowego. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 u.d.w., dodatek węglowy nie może być przyznany
m.in. wnioskodawcy, który nie zamieszkuje w dniu złożenia wniosku pod wskazanym adresem i nie prowadzi pod tym adresem gospodarstwa domowego.
Od ww. decyzji odwołał się skarżący, zarzucając wydanie decyzji
z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wyjaśnił, że MOPS nadal nie odpowiedział na jego pismo z 14 października 2023 r., w którym poprosił o sprecyzowanie niezrozumiałego dla niego terminu ("do wrzesień") i nie wyjaśnił na jakiej podstawie prawnej wymaga od niego dokumentów niewskazanych przepisami prawa. Zarzucił, że w ocenie materiału dowodowego organ pomija wszystko, co wskazuje na jego zamieszkiwanie pod adresem [...](1). Podniósł, że organ błędnie twierdzi, że ponosi on tylko opłatę abonamentową za wodę; niepodawanie stanu licznika wody nie świadczy o fakcie niezamieszkiwania. Jeżeli licznik zostanie odczytany przez pracowników ZGKiM tak jak to robią raz do roku, to wtedy zamierza on uiścić całą należność.
Skarżący podniósł, że organ pomija fakt, iż w czasie wywiadu środowiskowego 1 grudnia 2022 r. był w domu, a każde kolejne wywiady środowiskowe były prowadzone techniką podglądania, prawdopodobnie dlatego, że na podwórku stało jego auto, co wskazywało na fakt, że jest on w domu, więc pracownicy MOPS musieliby umieścić ten fakt w notatce służbowej. Podał, że wszelkie umowy na dostawę mediów są wyłącznie wskazówkami i nie mówią jednoznacznie o fakcie zamieszkiwania i prawie do dodatku węglowego. Organ w razie wątpliwości może przeprowadzić wywiad środowiskowy, ale w lokalu, a nie na posesji, a dokonanie oględzin posesji jest ewidentnym niedopełnieniem obowiązków służbowych przez pracowników socjalnych.
Ostatecznie podał, że bezpodstawny jest zarzut niewspółpracowania z MOPS, ponieważ to MOPS nie odpowiedział na jego pismo o sprecyzowanie terminu dokumentów, których dostarczenia wymagał, a wszystkie wymagane prawnie dokumenty i załączniki zostały przez niego dostarczone; wymaganie od niego co raz to nowych dokumentów jest nadużyciem, bo ustawa o dodatku węglowym nie określa czy trzeba posiadać radio, telewizor itp., wystarczy ogrzewanie domu kotłem na paliwo stałe i zamieszkiwanie w nim, tak jak w jego przypadku.
Decyzją z [...]( r., Kolegium ponownie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy w całości. W uzasadnieniu opisało stan faktyczny sprawy i podsumowało ustalenia organu pierwszej instancji. Uznało, że materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, iż strona zamieszkiwała pod wskazanym adresem w 2022 r., tj. w roku, na który był wnioskowany dodatek. Wskazało, że deklaracja za gospodarowanie odpadami została złożona dopiero 5 grudnia 2022 r., w rejestrze PESEL widnieje inny adres zameldowania strony, podobnie jak w rejestrze KRUS, a z notatki służbowej z 2 grudnia 2022 r. wynika, że budynek był w tamtym czasie w remoncie – miał świeżo położone tynki, a w łazience brak było podłączonych urządzeń sanitarnych. Kolegium podkreśliło również, że w toku ponownego rozpatrywania sprawy zwrócono się do strony o przedstawienie dodatkowych dokumentów, jednak strona z obowiązku tego się nie wywiązała, wyjaśniając, że "dokumenty potwierdzające korzystanie z mediów są mało istotne" i są "wymysłem Kierownika MOPS".
Ostatecznie organ odwoławczy podał, że kwestia zamieszkiwania często powoduje trudności w procesie orzekania przez organy administracyjne i mogą pojawiać się wątpliwości dotyczące stanu faktycznego i jego oceny prawnej. Jednak w niniejszej sprawie uznano, że materiał okoliczności zamieszkiwania przez stronę
w 2022 r. pod adresem [...](1) nie potwierdził.
W skardze wniesionej na ww. decyzję Kolegium, skarżący nie zgodził się
z przedmiotową decyzją. Podniósł, że wszelkie twierdzenia Kolegium nie mają związku z prawem do dodatku węglowego, a on spełnia wszelkie warunki do przyznania świadczenia.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana
z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).
Badając zaskarżoną decyzję pod względem wskazanych wyżej kryteriów, tutejszy Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana
w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy
do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, wniosek taki został złożony przez organ
w odpowiedzi na skargę, a skarżący nie sprzeciwił się temu w przepisanym terminie.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.d.w., a w szczególności art. 2 ust. 1 u.d.w., zgodnie z którym dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy
z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz
o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Zgodnie zaś z art. 2 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 u.d.w., przez gospodarstwo domowe,
o którym mowa w ust. 1, rozumie się: osobę fizyczną samotnie zamieszkującą
i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe). Z przepisu tego wynika, że aby dodatek węglowy mógł zostać przyznany, strona musi zamieszkiwać oraz gospodarować w budynku, którego dotyczy wniosek.
Mając jednocześnie na uwadze okoliczność, że niniejsza sprawa stanowiła już przedmiot rozstrzygnięcia tutejszego Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 395/23, odwołać należy się również do treści art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Przepisy ustawy o dodatku węglowym nie precyzują, jak rozumieć pojęcie "zamieszkiwania", więc oceniając stan faktyczny i prawny w tym zakresie należy mieć na względzie poglądy doktryny i judykatury wypracowane na gruncie prawa cywilnego. "W tym zakresie należy więc uwzględnić treść art. 25 k.c., zgodnie
z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu jego przesłanek świadczą dwie okoliczności - zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli, ale też możliwości skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym danej osoby, tj. miejscem gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe" (wyrok WSA w Olsztynie z 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 395/23 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA). Pojęcie miejsca zamieszkania, przyjęte w art. 25 Kodeksu cywilnego, jest więc konstrukcją prawną, na którą składają się dwa elementy: fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus). Oba te elementy muszą występować łącznie (zob. np. A. Lutkiewicz-Rucińska [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. II, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, Warszawa 2024, LEX/el.).
Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest okoliczność zamieszkiwania skarżącego pod adresem [...](1). W toku ponownie przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji zwrócił się do strony o przedłożenie następujących dokumentów: faktury za pobraną energię elektryczną za okres do września 2022 r., potwierdzenie zarejestrowania pod ww. adresem odbiornika radiowego lub telewizyjnego i potwierdzenie opłaty abonamentowej do września 2022 r., dokumenty potwierdzające zakup opału za 2022 r. oraz umowę z dostawcą na usługi telekomunikacyjne do września 2022 r. Na niniejsze wezwanie skarżący odpowiedział pismem, w którym wskazał, że "niewiele mu mówi termin do września 2022 r.". i zażądał podania podstawy prawnej i sprecyzowania terminu. W piśmie tym stwierdził również, że przedstawienie dowodu zakupu opału za rok 2022 r. jest wymysłem Kierownik MOPS w B., a dokumenty potwierdzające korzystanie
z mediów są mało istotne, a zgodnie z u.d.w. znaczenie ma wyłącznie fakt zamieszkiwania.
W miejscu tym należy skarżącemu wyjaśnić, że pismo organu
z 11 października 2023 r. wskazało jako podstawę prawną art. 3 u.d.w. w zw.
z art. 24 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz powołało się na zapadły
w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Skarżący do odpowiedzi na to wezwanie nie dołączył żądanych dokumentów, ani żadnych innych, z których wynikałaby okoliczność zamieszkiwania przez niego pod wskazanym we wniosku adresem. Dodać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 2 ust. 15a u.d.w. (dodanym do u.d.w. na mocy art. art. 50 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku
z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967) dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:
1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia
13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 399);
2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:
a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.
o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323 i 858),
b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia
11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 421 i 858),
c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia
17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 953),
d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia
21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1335);
3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców,
o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736 i 854).
Użyty przez ustawodawcę w powołanym przepisie zwrot "w szczególności" oznacza, że jest to katalog otwarty i organ ma prawo weryfikować wniosek o dodatek węglowy nie tylko na podstawie ww. dokumentów, ale także innych, które uzna za przydatne dla ustalenia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (por. wyrok NSA
z 23 stycznia 2025 r., sygn. akt I OSK 4/24, LEX nr 3838852). W kontrolowanym postępowaniu organ wystąpił do skarżącego o dokumenty, które uprawdopodobniłyby fakt zamieszkiwania przez stronę pod wskazanym adresem. Skarżący nie przedstawił jednak zarówno na wezwanie organu pierwszej instancji, jak i w toku całego postępowania żadnego dodatkowego dokumentu, który wskazywałby na zamieszkiwanie i gospodarowanie w budynku pod adresem [...](1). Co więcej, w aktach sprawy znajduje się informacja z Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w B., iż od 25 lipca 2022 r. do 31 października 2023 r. w przedmiotowym budynku nie ma zużycia wody, a strona ponosi jedynie opłatę abonamentową. Kolegium nie mogło więc uwzględnić zarzutu odwołania, że pracownicy ZGKiM odczytają licznik raz do roku i wówczas skarżący uiści należną opłatę. W ocenie tutejszego Sądu okoliczność ta – podobnie jak przeprowadzony w sprawie wywiad środowiskowy z 2 grudnia 2022 r. – wskazują na brak zamieszkiwania strony pod wskazanym adresem.
Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny, że "aby można było mówić o »zamieszkiwaniu« w danym miejscu (nieruchomości) - na dzień złożenia wniosku - nieruchomość ta musi stanowić dla wnioskodawcy rzeczywiste miejsce jej stałego pobytu (w sposób dostrzegalny na zewnątrz dla innych osób) i być wykorzystywana w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Podkreślenia przy tym wymaga, że miejscem stałego pobytu osoby fizycznej, mającej zdolność do czynności prawnych jest miejsce,
w którym koncentrują się jej czynności życiowe, bez względu na adres zameldowania. Tak rozumiane pojęcie »miejsca zamieszkania« wyklucza możliwość uznania nieruchomości, jako miejsca pobytu w sytuacji, gdy przebywanie tam nie ma charakteru stałego, a jedynie doraźny, przemijający, okazjonalny, czy epizodyczny" (wyrok NSA z 24 lutego 2025 r., sygn. akt I OSK 1138/24, LEX nr 3851270). Tutejszy Sąd podziela również stanowisko prezentowane w orzecznictwie – i przyjmuje jako własne – że zamieszkiwanie, w rozumieniu art. 2 ust. 1 i 2 u.d.w. oznacza rodzaj pobytu osoby w danym miejscu, cechujący się zaspokajaniem codziennych potrzeb życiowych tej osoby w mieszkaniu faktycznie zajmowanym, stanowiącym jej centrum życia domowego w danym okresie, a w szczególności nocowania, przyrządzania
i spożywania posiłków i wypoczynku (zob. wyrok WSA w Lublinie z 30 stycznia
2025 r., sygn. akt II SA/Lu 840/24, LEX nr 3834084). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organy obydwu instancji prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, który nie dawał podstaw do uznania, że strona w rzeczywistości zamieszkuje pod adresem wskazanym we wniosku. Wynika to zresztą pośrednio z wypowiedzi matki skarżącego zamieszkującej
w [...](2), utrwalonej w wywiadzie środowiskowym z 2 grudnia 2022 r.
Postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, uregulowanymi w przepisach ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "k.p.a."), w szczególności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Skarżącemu wskazać w tym miejscu należy, że chociaż co do zasady to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek wszechstronnego
i rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, to nie oznacza to jednak, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony. Z treści przepisów k.p.a. nie wynika, że organy zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, kiedy ona sama środków takich nie przedstawia. Podkreślenia wymaga, że nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku; dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy brak udowodnienia określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (zob. wyrok NSA z 23 stycznia 2025 r., sygn. akt I OSK 1171/23, LEX nr 3836548).
W toku całego postępowania skarżący nie wykazywał woli współpracy z organem pierwszej instancji – nie przedstawił dokumentów, które pozwoliłyby potwierdzić zamieszkiwanie i gospodarowanie w budynku [...](1). Na początkowym etapie postępowania skarżący twierdził, że dokumenty te przechowuje rzekomo
w budynku pod adresem [...](2), gdzie znajduje się prowadzone przez niego gospodarstwo rolne i gdzie mieszkają rodzice strony. Jednakże na dalszym etapie postępowania w sposób lekceważący odnosił się do prób ustalenia przez organy stanu faktycznego sprawy i ostatecznie nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających jego informacje.
Ostatecznie wskazać należy, że stosownie do art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, nie tylko z urzędu ale także na wniosek strony. Oznacza to, że strona powinna się wykazać aktywnością w postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie strona z własnej inicjatywy nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających zamieszkiwanie pod wskazanym we wniosku adresem. Nie przedłożyła ich także na żądanie organu – choć wbrew twierdzeniu skarżącego – wezwanie w tym przedmiocie było jasne
i zrozumiałe. Z tego względu organy uprawnione były do wydania rozstrzygnięcia na podstawie posiadanych dokumentów, a ocena zebranego materiału dowodowego nie nosi znamion dowolności. Samo bowiem wyposażenie mieszkania w źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, jakim jest kocioł na paliwo stałe, nie daje podstawy do przyznania spornego świadczenia w sytuacji, gdy mieszkanie to pozostaje niezamieszkałe.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło