II SA/Ol 840/14
WyrokWSA w Olsztynie2014-11-04
Skład orzekający: Adam Matuszak, Hanna Raszkowska, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej jest zobowiązany do przyznania zasiłku celowego w pełnej wnioskowanej kwocie na zakup leków, czy też może odmówić jego przyznania lub przyznać go w części, biorąc pod uwagę ograniczone środki finansowe i potrzeby innych osób?Ratio decidendi
Świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a nie obligatoryjny. Organ ma obowiązek uwzględnić zarówno sytuację materialną wnioskodawcy, jak i możliwości finansowe ośrodka oraz potrzeby innych osób. Spełnienie kryteriów do przyznania pomocy nie oznacza automatycznego przyznania świadczenia w oczekiwanej przez wnioskodawcę wysokości. Organ może odmówić przyznania zasiłku lub przyznać go w części, jeśli uzna to za uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżący D.P. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków. Organ I instancji przyznał częściową kwotę, odmawiając reszty z powodu ograniczonych środków finansowych i dużej liczby wniosków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter zasiłku. Skarżący odwołał się do WSA, argumentując, że Konstytucja RP gwarantuje mu środki na leki i że gmina nie zapewniła mu lokalu zamiennego. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano adwokatowi z urzędu wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną oraz zwrot kosztów dojazdu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy ze skargi D.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego 1) oddala skargę; 2) przyznaje adwokatowi od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) netto, powiększoną o należny podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oraz kwotę 117 zł (sto siedemnaście złotych), tytułem zwrotu kosztów dojazdu WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" działający z upoważnienia Burmistrza "[...]" przyznał D. P. zasiłek celowy w kwocie 150 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków oraz odmówił przyznania zasiłku celowego w kwocie 330 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków. W uzasadnieniu podano, że w dniu 17 marca 2014r. D. P. złożył podanie o przyznanie zasiłku celowego na wykupienie leków w kwietniu 2014 r., podając że jest po zawale mięśnia sercowego, ma nadciśnienie tętnicze i inne przewlekłe choroby, co powoduje, że musi systematycznie przyjmować lekarstwa. Podano, że w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy ustalono, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności do dnia "[...]" i z tego tytułu otrzymuje zasiłek stały w kwocie 529 zł miesięcznie. Zajmuje mieszkanie jednoizbowe o powierzchni użytkowej "[...]". Lokal jest zajmowany bez tytułu prawnego, gdyż wnioskodawca odmówił podpisania umowy najmu z zarządcą, przez co naliczane jest odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu. Podano ponadto, że w lokalu brak jest energii elektrycznej z uwagi na brak umowy z zakładem energetycznym. Wyjaśniono, że wnioskodawca odmówił podpisania kwestionariusza wywiadu środowiskowego, stwierdzając że podpisze go dopiero o określonej godzinie w związku z koniecznością sprawdzenia przez pracowników socjalnych stopnia nagrzania pomieszczenia. Podano, że wnioskodawca spełnia przesłanki przyznania zasiłku celowego, które zostały określone w art. 7 pkt 5 i 6 ustawy o pomocy społecznej, gdyż jest osobą niepełnosprawną, a jego dochód nie przekracza kryterium dochodowego określonego w przepisach powołanej ustawy. Wskazano jednakże, że organ nie jest w stanie przyznać wsparcia w pełnej wnioskowanej kwocie z powodu ograniczonych środków finansowych, jakimi dysponuje - ze względu na mniejszą ilość środków przekazanych z budżetu miasta - oraz z uwagi na stale zwiększającą się liczbę osób i rodzin ubiegających się o przyznanie pomocy. Podano, że od początku 2014 r. do dnia wydania decyzji w niniejszej sprawie, do organu pomocy wpłynęło już "[...]" podań o przyznanie zasiłków celowych oraz "[...]" wniosków o przyznanie zasiłków okresowych. Z uwagi na ograniczone środki finansowe oraz niezbędne wydatki takie jak: pokrycie kosztów utrzymania mieszkańców miasta "[...]" w DPS, pokrycie części kosztów utrzymania dzieci z terenu miasta "[...]" w placówkach opiekuńczych, przewidywany koszt zapewnienia niezbędnego schronienia osobom tego pozbawionym, konieczność pokrycia kosztów posiłków dla dzieci i uczniów w szkołach, organ posiada coraz mniejsze środki na wsparcie celowe. Podniesiono, że świadczeniobiorca stale zwiększa swoje żądania, skupia się na dokumentowaniu własnych potrzeb i oczekuje wypłaty wymaganych świadczeń w określonych terminach. Próbuje przerzucić tym samym na państwo i samorząd koszt własnego utrzymania i zaspokojenia wszelkich potrzeb, co nie jest zgodne z zasadą pomocniczości. Wyjaśniono, że wnioskodawca otrzymał w 2013 r. wsparcie w postaci zasiłków w łącznej kwocie "[...]", co średnio miesięcznie stanowi kwotę "[...]", zaś wysokość wsparcia udzielonego stronie w styczniu 2014 r. wyniosła "[...]", a w lutym 2014r. – "[...]". Wskazano, że zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym. Zatem organ nie jest zobowiązany do udzielenia pomocy w całkowitym zakresie, lecz może przyznać świadczenie częściowo lub odmówić jego przyznania po przeanalizowaniu faktycznie uzasadnionych potrzeb wnioskodawcy oraz możliwości finansowych Ośrodka. Przyznanie wszelkiej wnioskowanej pomocy, jakiej domaga się strona, skutkowałoby zmniejszeniem rozmiaru wsparcia dla osób znajdujących się w trudniejszej od niego sytuacji. Wskazano, że zasady konstytucyjne, na które powołuje się wnioskodawca nie stanowią przepisu materialno-technicznego do udzielenia świadczeń z pomocy społecznej Zasady udzielania tej pomocy określone są bowiem w ustawie o pomocy społecznej.
W odwołaniu od powyższej decyzji D. P. wniósł o jej zmianę i przyznanie zasiłku celowego na wykupienie niezbędnych leków lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i wyjaśnienia, dlaczego nie przyznano zasiłku celowego na zakup leków przepisanych przez lekarzy, skoro zasiłek stały wnosi 529 zł miesięcznie, co nie wystarcza na utrzymanie, a także wskazania, jakie tańsze lekarstwa obniżą koszt leczenia i poinformowanie o tym wnioskodawcę w trakcie wywiadu środowiskowego poprzez zestawienie nazw leków zamiennych. Powołując się na przepisy Konstytucji RP wyjaśnił, że wprawdzie otrzymał częściową pomoc, to jednak nie ma środków na wykupienie pozostałych niezbędnych leków ratujących życie i zdrowie. Podał, że jedynym źródłem jego dochodu jest zasiłek stały w kwocie 529 zł przyznawany na zaspokojenie elementarnych potrzeb życiowych. O tym, że zasiłek stały jest niewystarczający świadczy fakt, że jest przyznawany zasiłek celowy na dożywianie w kwocie 90 zł miesięcznie. Wyraził pogląd, że podopieczny winien mieć zawsze zaspokojoną w całości potrzebę na niezbędne lekarstwa. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie podał, że organ nie zebrał całego materiału dowodowego i arbitralnie ocenił, że przyznana kwota jest wystarczająca na niezbędne leki ratujące życie i zdrowie. Wyjaśnił, że od 2010 r. skończyły się mu oszczędności i dlatego organ pomocy winien mu pomagać finansowo znacznie więcej. Wskazał przy tym, że powodem korzystania przez odwołującego się ze świadczeń z opieki społecznej jest nieprzyznanie mu przez gminę "[...]" lokalu zamiennego od 1990 r.
Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy zarówno w zakresie przyznania świadczenia, jak też w części odnoszącej
się do jego wysokości. Oznacza to, że nawet jeśli niezbędna potrzeba bytowa wymagająca zaspokojenia występuje i znajdzie to potwierdzenie w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, to zasiłek celowy w formie pieniężnej może, ale nie musi być przyznany. Prawo decydowania o przyznaniu lub odmowie przyznania pomocy pieniężnej w tej formie, a także o wysokości udzielonej pomocy przysługuje wyłącznie organowi pomocy. Podniesiono, że istotnym jest w sprawie, iż rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, zaś potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ustawy o pomocy społecznej). Podniesiono, że organ pierwszej instancji wykazał wysokość środków jakimi dysponuje, sposób ich dysponowania oraz uzasadnił odmowę sfinansowania całości potrzeby zgłaszanej przez odwołującego. W szczególności organ podał, iż przeciętna wysokość zasiłków celowych na leki wyniosła w marcu 2014 r. 126 zł, a wiec jest to kwota mniejsza od pomocy na ten cel przyznanej odwołującemu. Nadto wnioskodawca objęty jest systematyczna pomocą organu. Dodatkowo wskazano, że odwołujący wykupił konieczne lekarstwa, mimo otrzymania pomocy mniejszej niż oczekiwana, co poświadczają załączone do odwołania faktury za zakup lekarstw, na których widnieje adnotacja "zapłacono gotówką". W tej sytuacji ustalenie organu, że żądanie wnioskodawcy nie mieściło się w możliwościach pomocy społecznej należy uznać za wiarygodne.
Skargę na powyższą decyzję wniósł D. P. żądając jej uchylenia w całości z powodu naruszenia prawa materialnego do uzyskania środków niezbędnych na wykupienie leków. Wskazał, że skarga jest słuszna z uwagi na przepis art. 68 i 67 Konstytucji RP, gdyż organ musi zapewnić mu środki na zakup leków w całości. Podniósł, że organy orzekające w sprawie wiedzą, że gmina "[...]" nie dostarczyła mu lokalu zamiennego od 1990 r., czym przysporzyła mu wielkie trudności. Uniemożliwiono mu w ten sposób możliwość zarobkowania poza miejscem zamieszkania, gdyż skarżący musi przebywać w lokalu, aby prowadzić swoje sprawy dotyczące przyznania mu lokalu zamiennego. Ponadto skarżący podał, że zaskarżona decyzja została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2012r., w którym Sąd nakazał przeprowadzenie dokładnego postępowania wyjaśniającego. Zarzucił, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, które z leków są niezbędne, a które nie mają znaczenia. Podniósł także, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego, gdyż przerzuciły koszt zakupu leków na zasiłek stały, przyznany na zaspokojenie elementarnych potrzeb. Wskazał, że wydatki na leki są w hierarchii potrzeb na pierwszym miejscu łącznie z wyżywieniem. Mają o wiele większe znaczenie niż wydatki na odzież, buty, garnki czy remonty w mieszkaniu. W ocenie skarżącego Sąd musi rozstrzygnąć czy osoba na zasiłku stałym powinna mieć przyznany zasiłek celowy na wykupienie niezbędnych leków ratujących życie i zdrowie w całości, co odpowiada – zdaniem skarżącego – art. 68 ust. 1 Konstytucji RP. Wskazał, że nieprzyznanie mu środków na zakup leków uniemożliwia mu stosowanie się do zaleceń lekarskich, a leki przepisywane przez lekarzy są potrzebne w celu niedopuszczenia do pogorszenia stanu zdrowia, także w celu ratowania życia i zdrowia skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 31 października 2014 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik D. P. podniósł m.in., że skarżący spełnia wszystkie wymogi warunkujące mu przyznanie zasiłku celowego. Wniosek skarżącego dotyczył jedynie niezbędnych leków. W przypadku gdyby decyzja odmawiała sfinansowania zakupu tychże przedmiotów w pełnej wysokości, powinna ona być uzasadniona nie jedynie ilością środków , która dysponuje Ośrodek oraz liczbą osób potrzebujących, czy wysokością pomocy materialnej, z której skarżący skorzystał uprzednio ale również głębszym uzasadnieniem, które leki w ocenie organu przyznającego zasiłek wymagają wykupienia z przyznanego świadczenia, a które nie i dlaczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2013 r., poz. 182 ze zm., dalej jako: u.p.s.) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jej celem nie jest jednak wyręczanie strony w zaspokajaniu jej wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc ta udzielana jest na podstawie przepisów wskazanej ustawy, między innymi w postaci zasiłku celowego. Wynika to z treści art. 39 ust. 1 u.p.s. stanowiącego, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu zasiłek celowy może być przyznawany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Podkreślenia wymaga, że świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz uznaniowy, co wynika z zawartego w art. 39 ust. 1 u.p.s. sformułowania "może być przyznany". Orzekając w przedmiocie przyznania takiego świadczenia organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom mieszczącym się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Nie można zapominać, że przyznawanie i wypłata zasiłków celowych należy do zadań własnych gmin o charakterze obowiązkowym, stąd też gminy muszą gospodarować ograniczonymi środkami finansowymi w taki sposób, aby zachować zdolność wywiązania się z ustawowo nałożonych obowiązków przez okres całego roku.
Wydanie decyzji w sprawie przyznania zasiłku celowego powinno być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, zaś przy wydawaniu rozstrzygnięcia organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, zaś motywy podjętego orzeczenia powinny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Należy podkreślić, że uznaniowy charakter decyzji nie pozwala organowi na dowolność w podjęciu rozstrzygnięcia w sprawie, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2000r., sygn. I SA 945/00, dostępny w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec czego spełnienie ustawowych kryteriów do przyznania pomocy społecznej nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia w wysokości odpowiadającej jej oczekiwaniom. Organ - rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego - musi bowiem mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interes innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2008r., sygn. I OSK 624/07, dostępny w CBOSA).
Analiza zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie powyższe wymogi zostały zachowane. Organ pomocy społecznej I instancji sporządził wywiad środowiskowy w toku którego ustalono, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pieniężnego w ramach pomocy społecznej, gdyż ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności na okres do dnia "[...]", natomiast jego dochód nie przekracza kryterium dochodowego, określonego ustawą o pomocy społecznej. Biorąc zatem pod uwagę, zarówno sytuację materialną skarżącego, jak również uwzględniając własne możliwości finansowe oraz konieczność zaspokojenia potrzeb także innych osób i rodzin występujących o przyznanie pomocy, organ udzielił skarżącemu wsparcia w postaci przyznania zasiłku celowego w kwocie 150 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków oraz odmówił przyznania zasiłku celowego w kwocie 330 zł na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków.
Niewątpliwie sytuacja finansowa i życiowa skarżącego jest dość trudna, jednakże decyzja o przyznaniu skarżącemu świadczenia w postaci zasiłku celowego znajduje oparcie w przepisach prawa. Skarżący kwestionuje wysokość przyznanego zasiłku, wskazując że udzielona pomoc jest zbyt mała. Należy jednak wyjaśnić, że nie jest to jedyna pomoc którą otrzymuje z organu pomocy społecznej. Z przekazanych akt administracyjnych sprawy wynika, że strona skarżąca otrzymał w 2013 r. wsparcie w postaci zasiłków w łącznej kwocie "[...]", co średnio miesięcznie stanowiło kwotę "[...]". Ponadto wysokość wsparcia udzielonego w styczniu 2014 r. wyniosła "[...]", a w lutym 2014r. – "[...]". Oprócz zasiłku stałego w wysokości 529 zł miesięcznie, skarżący otrzymywał zasiłki celowe, między innymi na zakup odzieży, bielizny, butli gazowych do przygotowywania posiłków, na dożywianie, częściowe pokrycie kosztów zakupu leków. Nie można jednak oczekiwać, iż świadczenia z pomocy społecznej staną się stałą i systematyczną formą wspomagania zainteresowanego w wysokości świadczeń przez niego oczekiwanych, gdyż pomoc społeczna realizowana w formie zasiłku celowego ma za zadanie jedynie wspomóc osoby potrzebujące wsparcia, a nie stanowić źródło regularnego dochodu.
Należy również zwrócić uwagę na okoliczność, że organ pomocy wykazał, iż przyznał skarżącemu takie świadczenie, jakie był w stanie udzielić z uwagi na środki którymi dysponował. Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że od początku 2014 r. do dnia wydania decyzji przez organ I instancji do organu wpłynęło "[...]" podań o przyznanie zasiłków celowych oraz "[...]" wniosków o przyznanie zasiłków okresowych. Natomiast w budżecie na rok 2014 ponownie zmniejszono pulę środków finansowych przeznaczonych na przyznawanie i wypłacanie przez gminę zasiłków celowych i specjalnych zasiłków celowych. W tej sytuacji organ nie był w stanie przyznać wsparcia w całej wnioskowanej kwocie z uwagi na ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje i z uwagi na stale zwiększającą się liczbę osób i rodzin ubiegających się o przyznanie pomocy. Jeśli zatem organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby skarżącego, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania stronie zasiłku celowego w większym rozmiarze, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określi. Zainteresowany musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania mu tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, którą określił w złożonym wniosku. Jak już wskazano wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są bowiem od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących wsparcia i zamieszkujących na terenie danej gminy. Ponadto organ, oceniając sytuację materialną danej osoby może wybrać sposób i formę pomocy najbardziej adekwatną, zważając na ograniczone możliwości pomocy społecznej jako instytucji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2012r., sygn. II SA/Po 393/12, dostępny CBOSA). Jednocześnie organ musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna była najtrudniejsza.
Należy również wskazać, że osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do przezwyciężania we własnym zakresie swoich problemów, a dopiero gdy nie jest w stanie tego dokonać pomoc społeczna może być przyznana (wyrok NSA z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. I OSK 1910/07, wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. I OSK 840/07, dostępne CBOSA). Tymczasem jak wynika z akt sprawy skarżący regularnie otrzymuje pomoc w postaci świadczeń pieniężnych w różnych wysokościach na różne cele. Nie może jednak oczekiwać, iż organ pomocy społecznej będzie zaspokajać wszystkie jego potrzeby w pełnym zakresie.
Wyjaśnić ponadto należy, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 września 2012 r. (sygn. akt II SA/Ol 338/12), na który powołuje się skarżący. Orzeczenie to zapadło w zupełnie innej sprawie, a zatem Sąd nie jest związany tym wyrokiem. Zdaniem składu orzekającego pogląd tam wyrażony ma charakter jednostkowy i nie można go odnieść do stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie. Sąd nie podziela także stanowiska skarżącego, że przepisy Konstytucji RP gwarantują mu prawo do przyznawania świadczeń na zakup leków w pełnej, żądanej przez niego wysokości. Powoływane przez skarżącego przepisy Konstytucji określają jedynie ogólnie prawa obywateli do zabezpieczenia społecznego i ochrony zdrowia. Jednak konkretyzacja zasad, trybu i sposobu przyznawania świadczeń z pomocy społecznej jest określona w ustawie o pomocy społecznej. Jak wskazano zaś wyżej zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami tej ustawy.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło