II SA/Ol 867/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant referent Natalia Stemplewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Decyzją z 5 sierpnia 2024 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta O. przez Dyrektora Miejskiego Urzędu Pracy w O., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 78 ust. 4 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2024 r. poz. 475 ze zm., dalej jako: u.o.p.z.), orzeczono o pozbawieniu E. J. (dalej jako: strona lub skarżąca) statusu osoby bezrobotnej od 4 czerwca 2024 r. do 30 listopada 2024 r. oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 4 czerwca 2024 r. do 30 listopada 2024 r. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że strona złożyła wniosek o dokonanie rejestracji jako osoba bezrobotna w dniu 4 czerwca 2024 r. Z tym samym dniem przyznano jej status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych od 4 czerwca 2024 r. do 30 listopada 2024 r. Następnie ustalono, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. (dalej jako: ZUS) przyznał stronie prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od 30 marca 2024 r. do 30 listopada 2024 r. Zgodnie zaś z art. 78 ust. 4 u.o.p.z. osoba bezrobotna w okresie, w którym miała przyznane prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, nie może posiadać statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jednocześnie wskazano, że przepisy u.o.p.z. nie przewidują możliwości przesunięcia okresu zasiłkowego, a jedynie wykluczają możliwość równoczesnego pobierania dwóch świadczeń. W tej sytuacji organ pierwszej instancji orzekł o pozbawieniu strony statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 4 czerwca 2024 r. do 30 listopada 2024 r. podnosząc, że po tym okresie strona dalej jest osobą bezrobotną. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu strona podniosła, że organ pierwszej instancji był przez nią informowany o tym, że ubiega się o rentę, ale samo złożenie wniosku nie oznacza przyznania renty. Podała, że spełniała wymogi do otrzymania statusu osoby bezrobotnej, jak i zasiłku, mając świadomość tego, że w przypadku otrzymania renty rejestracja oraz prawo do zasiłku zostaną cofnięte. Zaznaczyła, że nie otrzymała jakiejkolwiek wypłaty pieniędzy z tytułu zasiłku dla bezrobotnych, gdyż w miesiącu lipcu uzyskała już rentę. Podniosła, że od pracowników organu otrzymała zapewnienie, że w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie renty przez ZUS zostanie jedynie wydana decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej w sposób naturalny, a nie karny, zaś kwestia zasiłku nie była poruszana. Wyjaśniła, że zarejestrowała się jako osoba bezrobotna, chcąc skorzystać z możliwości otrzymania zasiłku, natomiast przez wprowadzenie w błąd przez pracowników organu, znalazła się w bardzo przykrej sytuacji i ma ponieść krzywdzące konsekwencje. Wniosła o niestosowanie wobec niej tak surowej sankcji, gdyby bowiem została poinformowana o tym, jakie wynikają konsekwencje, gdy zarejestruje się jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku i otrzyma rentę, zrezygnowałaby, oczekując w pierwszej kolejności na decyzję ZUS. Decyzją z 25 września 2024 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że przepis art. 78 ust. 4 u.o.p.z. jednoznacznie stanowi, że osoba bezrobotna w okresie, w którym miała przyznane prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, nie może posiadać statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W przedmiotowej sprawie strona nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy na okres wsteczny, przy czym przyznane stronie świadczenie nakłada się na okres posiadania przez nią statusu osoby bezrobotnej. Zasadne zatem było pozbawienie statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 4 czerwca 2024 r. do 30 listopada 2024 r., tj. w okresie przysługiwania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wojewoda zaznaczył, że skarżąca została prawidłowo poinformowana o prawach i obowiązkach osób bezrobotnych i potwierdziła własnoręcznym podpisem odbiór stosownego pouczenia, gdyż w dniu rejestracji przedłożyła własnoręcznie podpisane oświadczenie, że została pouczona o treści art. 78 ust. 4 u.o.p.z. Organ odwoławczy podkreślił, że zasiłek dla bezrobotnych jest świadczeniem przysługującym osobie bezrobotnej, a zatem niemożliwe jest posiadanie prawa do zasiłku za okres, za który nie jest się osobą bezrobotną w sensie prawnym. W skardze na powyższą decyzję skarżąca podniosła, że nie została poinformowana o możliwości utraty okresu zasiłkowego, jeśli czas pobierania renty, której w dniu rejestracji nie posiadała i nie była pewna, czy ją otrzyma, pokrywa się z okresem zasiłkowym. Potwierdziła, że w dniu rejestracji została zobowiązana do podpisania oświadczenia, że pobrany zasiłek będzie musiała oddać, jeśli zostanie przyznana jej renta, ale nie została poinformowana, że zostanie pozbawiona statusu osoby bezrobotnej i zasiłku, jeśli okresy te będą się pokrywały. Podała, że czuje się pokrzywdzona, gdyż nie wiedziała, że może być jej zabrany zasiłek i nie będzie on przesunięty w terminie. Zaznaczyła, że nie pobrała ani jednego zasiłku w okresie oczekiwania na decyzję z ZUS. Jednocześnie przyznała, że nie można być w tym samym czasie zarejestrowanym jako osoba bezrobotna i pobierać rentę z ZUS, ale podała, że nie rozumie, jak można pozbawić ją prawa do zasiłku, którego nigdy nie pobrała. W związku z tym wniosła o nieodbieranie jej okresu zasiłkowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o umorzenie sprawy, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed tutejszym Sądem w dniu 9 stycznia 2025 r. skarżąca podtrzymała skargę i wyjaśniła, że gdyby wiedziała, że zostanie pozbawiona prawa do zasiłku dla bezrobotnych, nie ubiegałaby się o rejestrację w urzędzie pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na nabycie przez nią prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 78 ust. 4 u.o.p.z. w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, rentę szkoleniową, rentę socjalną, zasiłek macierzyński, zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub rentę rodzinną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Z treści powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że ma on zastosowanie do sytuacji, gdy dana osoba nabyła status bezrobotnego, a następnie osobie tej przyznano prawo do renty, przy czym przepis ten stosuje się również wówczas, gdy renta zostanie przyznana za okres wsteczny, nawet sięgający okresu z chwili nabycia statusu bezrobotnego (por. wyrok NSA z 12 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 3012/14, dostępny w CBOSA). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 78 ust. 4 u.o.p.z. jest normą bezwzględnie obowiązującą, niepozostawiającą organom administracji żadnego luzu decyzyjnego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 3 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Go 373/14 dostępny w CBOSA). W przypadku spełnienia przesłanek w nich zawartych organ obowiązany jest wydać decyzję pozbawiającą stronę statusu bezrobotnego i zasiłku za okres, który pokrywał się z przyznanym świadczeniem rentowym. Przy czym, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 stycznia 2018 r. (sygn. akt I OSK 2126/17, dostępny w CBOSA), przepis art. 78 ust. 4 u.o.p.z. stanowi podstawę do pozbawienia statusu bezrobotnego, jedynie za okres, za który przyznano osobie wymienione w tym przepisie świadczenia. Celem rozwiązania przyjętego w powołanym przepisie jest umożliwienie bezrobotnemu przywrócenia przysługującego mu statusu bez konieczności ponownej rejestracji, w razie przyznania mu na okres oznaczony, z mocą wsteczną, świadczeń gwarantujących uprawnienia z zakresu zabezpieczenia społecznego, a wykluczających status osoby bezrobotnej. Należy mieć na uwadze, że regulacja ta ma szczególne znaczenie dla zachowania ciągłości uprawnień z ubezpieczenia społecznego w stosunku do osób, które uzyskały czasowe świadczenie wykluczające możliwość korzystania ze statusu osoby bezrobotnej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko w zakresie wykładni art. 78 ust. 4 u.o.p.z., zgodnie z którym status osoby bezrobotnej przysługuje od momentu upływu okresu pobierania renty bez konieczności wydawania kolejnej decyzji administracyjnej. Natomiast podkreślić należy, że prawo do pobierania zasiłku dla osób bezrobotnych jest ściśle związane z posiadaniem statusu osoby bezrobotnej, co wynika z art. 71 ust. 1 u.o.p.z., który stanowi, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu przy spełnieniu dodatkowych, określonych w tym przepisie warunków. W niniejszej sprawie bezspornie wypełniły się przesłanki określone w art. 78 ust. 4 u.o.p.z., co obligowało organ do pozbawienia skarżącej statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres, za który przyznano jej rentę. Jak wynika bowiem z akt sprawy 4 czerwca 2024 r. skarżąca zarejestrowała się w urzędzie pracy i organ pierwszej instancji orzekł o uznaniu jej za osobę bezrobotną od 4 czerwca 2024 r. oraz przyznał jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres od 4 czerwca 2024 r. do 30 listopada 2024 r. W dniu rejestracji skarżąca złożyła własnoręcznie podpisane oświadczenie, w którym oświadczyła miedzy innymi, że została poinformowana, że w przypadku przyznania renty zasiłek podlega zwrotowi. Niesporna jest także okoliczność, że decyzją z 4 lipca 2024 r. ZUS przyznał skarżącej rentę z tytułu niezdolności do pracy od 30 marca 2024 r. do 30 listopada 2024 r. Przyznane świadczenie rentowe obejmowało zatem okres, w którym skarżąca została uznana za osobę bezrobotną i przyznano jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Okoliczności tej nie kwestionuje sama skarżąca. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 78 ust. 4 u.o.p.z. nie jest możliwe równoczesne korzystanie z prawa do renty i uprawnień wynikających ze statusu bezrobotnego. W przypadku zbiegu takich uprawnień - jak miało to miejsce w stanie faktycznym niniejszej sprawy - organ pozbawia stronę statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres, za który przyznano rentę z tytułu niezdolności do pracy i orzeczenie to, w świetle powołanego przepisu art. 78 ust. 4 u.o.p.z., ma charakter obligatoryjny. Zatem organ prawidłowo zastosował powołany przepis prawa. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów co do niewłaściwych informacji przekazanych skarżącej przez pracowników organu wskazać należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Z podpisanego przez skarżącą oświadczenia z 4 czerwca 2024 r. wynika bowiem, że została ona prawidłowo pouczona o przysługujących jej prawach i obowiązkach, w szczególności o sytuacjach skutkujących utratą statusu bezrobotnego i tym samym zasiłku dla bezrobotnych, a także o konieczności zwrotu otrzymanego zasiłku w przypadku przyznania renty. Przy czym skarżącej należy wyjaśnić, że nie ma żadnego znaczenia okoliczność, że z uwagi na datę wydania decyzji przez ZUS w rzeczywistości nie otrzymała ona żadnego zasiłku dla bezrobotnych, gdyż nawet gdyby taki zasiłek otrzymała, to podlegałby on zwrotowi poprzez odpowiednie zaliczenie na poczet przyznanego świadczenia rentowego, o czym stanowi art. 78 ust. 1 u.o.p.z. Zatem niewypłacenie skarżącej żadnej kwoty zasiłku dla bezrobotnych ma tylko ten skutek, że żadna kwota nie podlega zaliczeniu na poczet świadczenia rentowego. Nie skutkuje to jednak możliwością "odzyskania" niewypłaconego zasiłku dla bezrobotnych, gdyż - jak słusznie podniosły organy orzekające w przedmiotowej sprawie - nie ma możliwości przesunięcia okresu zasiłkowego, tak aby rozpoczął on swój bieg dopiero po zakończeniu okresu pobierania świadczenia rentowego. Skoro bowiem powołany przepis art. 78 ust. 4 u.o.p.z. nakazuje organowi pozbawienie bezrobotnego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku za okres, za który przyznano prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, to nie ma możliwości późniejszej wypłaty takiego zasiłku. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bowiem tylko w takim zakresie, w jakim nie pokrywa się z przyznanym świadczeniem rentowym. Z kolei odnosząc się do podniesionego przez skarżącą na rozprawie przez tut. Sądem zarzutu, że nie dokonałaby rejestracji w urzędzie pracy, gdyby wiedziała, że zostanie pozbawiona prawa do zasiłku dla bezrobotnych wyjaśnić należy, że kwestia ta pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bowiem wyłącznie decyzja o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a nie decyzja o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną. W świetle powyższych rozważań należy uznać, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.