II SA/Ol 877/09

Dnia 10 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2009 roku sprawy ze skargi A. K. i L. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy – uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących A. K. i L. D. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia 22 grudnia 2008 r. Wójt Gminy D. odmówił L.D. ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce "[...]", gdyż w wyniku analizy urbanistycznej ustalono, że nie są spełnione łącznie warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 1- 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W złożonym odwołaniu L.D. i A.K. zarzucili, że analiza urbanistyczna, która była podstawą wydania powyższej decyzji, była nieprawidłowa. Wywiedli, że stan faktyczny sprawy umożliwia wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2009 r., wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, z późn. zm., dalej zwanej K.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu podało, że decyzję organu pierwszej instancji doręczono stronie w dniu 6 stycznia 2009 r. Prawidłowo pouczono w niej o trybie i terminie wniesienia odwołania. Odwołanie od tej decyzji zostało jednak wniesione z uchybieniem terminu w dniu 21 stycznia 2009 r. Z wyjaśnień organu pierwszej instancji wynika, że odwołanie to nie zostało wniesione za pośrednictwem poczty. Odwołujący nie wyjaśnili również, w jaki sposób złożyli odwołanie. Tym samym nie zakwestionowali wyjaśnień organu pierwszej instancji. Odwołujący się nie złożyli ponadto prośby o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania, w której uprawdopodobniliby, że uchybienie nastąpiło bez ich winy. Powyższe uniemożliwiło rozpoznanie odwołania. W złożonej skardze A.K. i L.D. wyjaśnili, że w dniu 29 lipca 2008 r. złożyli wnioski o wydanie warunków zabudowy dla działek o numerach: x, xx i xxx"[...]". Decyzję o odmowie wydania warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr x wydano w dniu 22 grudnia 2008 r., natomiast decyzje o odmowie wydania warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działkach nr xx i nr xxx wydano dnia 31 grudnia 2008 r. Wszystkie decyzje doręczono skarżącym w dniu 6 stycznia 2009 r. Odwołania od tych decyzji zostały złożone tego samego dnia, tj. 19 stycznia 2009 r. osobiście w Urzędzie Gminy Dywity. Skarżący zarzucili, że organ pierwszej instancji nie odnotował osobistego złożenia przez strony przedmiotowego odwołania, a zarejestrował tylko wpływ odwołań od decyzji w sprawie działek o nr xx i nr xxx. Podnieśli ponadto, że wszystkie decyzje o odmowie wydania warunków zabudowy były tej samej treści, wobec czego argumenty podnoszone w odwołaniach od tych decyzji również były takie same. Zdaniem skarżących, powyższe dowodzi, że odwołanie od decyzji z dnia 22 grudnia 2008 r., zostało wniesione w terminie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Stwierdziło, że na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie było podstaw do przyjęcia, że odwołanie zostało złożone w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżona decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Usunięcie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego może nastąpić, między innymi w przypadku gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisu tego wynika, że Sąd obowiązany jest uchylić zaskarżone postanowienie w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga w tym przypadku, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, Kabat,M. Niezgódka - Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 337). Zatem, Sąd może zastosować ten przepis w przypadku jednoznacznego stwierdzenia, że organ dopuścił się "innego naruszenia przepisów postępowania" i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie istnieją podstawy do stwierdzenia takiego naruszenia, co nie pozwoliło Sądowi na pozostawienie zaskarżonego postanowienia w obrocie prawnym. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest okoliczność czy w ustawowym terminie skarżący wnieśli odwołanie od decyzji z dnia 22 grudnia 2008 r. Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Uchybienie temu terminowi powoduje, że organ odwoławczy na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W sprawie bezsporne jest, że powyższą decyzję doręczono skarżącym w dniu 6 stycznia 2009 r., zatem termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 20 stycznia 2009 r. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie została dostatecznie wyjaśniona przez organ odwoławczy kwestia terminu wniesienia odwołania, pomimo to organ ten przesądził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zaznaczyć należy, że rozstrzygając sprawę organ administracji na uwadze powinien mieć przewidzianą w art. 7 K.p.a. zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz działanie pogłębiające zaufanie obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a.). Musi też przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), której realizacja wymaga dopuszczenia jako dowód w sprawie wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 K.p.a.). Ponadto, zobowiązany jest do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. Kolegium podjęło wprawdzie czynności w celu ustalenia sposobu wniesienia odwołania przez skarżących od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 22 grudnia 2008 r. Pismem z dnia 9 lutego 2009 r. Kolegium zwróciło się do Wójta Gminy D. o wyjaśnienie, czy odwołania skarżących od decyzji z dnia 8 września 2008 r. w sprawie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo-handlowego, z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i dwóch decyzji z dnia 31 grudnia 2008 r. w sprawie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych, zostały złożone przez strony osobiście w siedzibie organu pierwszej instancji, czy też przesłano je za pośrednictwem poczty oraz o ewentualne nadesłanie koperty, w której je nadano. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 17 lutego 2009 r., organ pierwszej instancji wyjaśnił że z prowadzonego w Urzędzie Gminy dziennika korespondencji wynika, że odwołania nie zostały wysłane listem poleconym, ponadto brak jest kopert, które wskazywałyby, że odwołania wniesiono za pośrednictwem poczty. Następnie, organ odwoławczy, pismami z dnia 6 marca 2009 r. i 9 kwietnia 2009 r. zwrócił się do skarżących o wyjaśnienie, czy odwołanie złożyli drogą pocztową, czy też osobiście w Urzędzie Gminy oraz o nadesłanie ewentualnego potwierdzenia nadania. Zakreślono stronom termin 7 dni od daty otrzymania pisma, lecz w tym terminie nie udzielili oni odpowiedzi. Na marginesie należy zaznaczyć, że tylko w piśmie z dnia 9 kwietnia 2009 r. zastrzeżono, że nieudzielanie odpowiedzi w podanym terminie spowoduje rozpoznanie sprawy na podstawie posiadanych przez organ informacji. Jednakże to pismo doręczono w trybie art. 44 K.p.a., co stwarza jedynie domniemanie doręczenia pisma. Skarżący natomiast w skardze wyjaśnili, że odwołanie wnieśli osobiście w dniu 19 stycznia 2009 r., jednocześnie z odwołaniami od dwóch decyzji organu pierwszej instancji z dnia 31 grudnia 2008 r., wydanych w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy. Zdaniem Sądu, zebrany materiał dowodowy nie wskazuje jednoznacznie, że odwołanie zostało wniesione dopiero dnia 21 stycznia 2009 r. Faktem jest, że na przedmiotowym odwołaniu znajduje się prezentata organu pierwszej instancji z datą 21 stycznia 2009 r. i liczbą porządkową wpływu dziennika korespondencji. Organ pierwszej instancji nie zaznaczył jednak na tym podaniu sposobu, w jaki zostało ono wniesione. Natomiast z treści pisma z dnia 17 lutego 2009 r. wnioskować można, że odwołania skarżących od wskazanych w tym piśmie decyzji organu pierwszej instancji, w tym przedmiotowe odwołanie, zostały wniesione osobiście. Organ odwoławczy nie wystąpił też do organu pierwszej instancji o wyjaśnienie czy z informacji posiadanych przez ten organ wynika, że zarejestrowane pod numerem 904 dziennika korespondencji odwołanie rzeczywiście wpłynęło w dacie wskazanej na prezentacie, czy też zarejestrowano je później. Ponadto, organ odwoławczy, dysponując aktami spraw z odwołań od decyzji o odmowie wydania warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działkach nr xx i nr xxx z dnia 31 grudnia 2008 r., powinien był zbadać czy przedmiotowe odwołanie zostało złożone jednocześnie z odwołaniami od tych decyzji, czy też wniesiono je później. W tym celu możliwe było np. porównanie dat doręczenia powyższych decyzji organu pierwszej instancji i porównanie dat sporządzonych na odwołaniach adnotacji pracowników organu pierwszej instancji. Sąd podziela podgląd, że wszelkie wątpliwości związane z kwestią terminowości wniesienia odwołania należy dokładnie wyjaśnić lub zinterpretować na korzyść strony (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 826/07, LEX nr 355325 i z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 515/07, LEX nr 423995). Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy przeprowadzi zatem postępowanie wyjaśniające w oparciu m.in. o dowód z dziennika korespondencji organu pierwszej instancji i z wyjaśnień skarżących oraz ewentualnie dowodów z przesłuchania pracowników organu pierwszej instancji, w celu bezspornego ustalenia sposobu i terminu wniesienia przez skarżących odwołania. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 152 tej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. O kosztach Sąd orzekł zgodnie z art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.