II SA/Ol 877/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Ł. S. na postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1. Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. 2. Zasądza od Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych na rzecz skarżącego Ł. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3. Orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Wnioskiem z dnia 14 czerwca 2010 r. Ł.S. zwrócił się do Nadleśniczego Nadleśnictwa O. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej protokołu przejęcia przez Nadleśnictwo O. lasów "[...]", a przejętego na cele reformy rolnej na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. Wnioskodawca wniósł o przesłanie poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii protokołu, ewentualnie o udzielenie informacji, gdzie może znajdować się ten dokument. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2010 r. Nadleśniczy Nadleśnictwa O. przekazał powyższy wniosek Staroście O. W uzasadnieniu wywiódł, że przedmiotowych protokół przejęcia lasów stanowi dokument objęty operatem ewidencyjnym ewidencji gruntów i aktami ksiąg wieczystych. W tej sytuacji organ uznał, że nie jest właściwy w sprawie, co uzasadniało przekazanie wniosku staroście właściwemu według miejsca położenia nieruchomości. Wyjaśnił, że starosta prowadzi ewidencję gruntów i budynków, zawierającą dane o podstawach nabycia prawa własności nieruchomości, a udostępnianie żądanej informacji regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), natomiast dostęp do ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów prowadzonych przez sądy jest swobodny. W złożonym zażaleniu Ł.S. zarzucił naruszenie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm.), dalej zwanej K.p.a., polegające na przekazaniu wniosku Staroście O., w sytuacji gdy Nadleśniczy Nadleśnictwa O. był właściwy w sprawie rozpatrzenia tego wniosku. Stwierdził też, że organ ten naruszył art. 22 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nieprawidłowo przyjmując, że dane objęte wnioskiem funkcjonują w obiegu publicznym, a wnioskodawca może uzyskać je na podstawie przepisów tej ustawy. Zarzucił, że organ wyraźnie nie stwierdził, iż nie posiada przedmiotowego protokołu, a ponadto nie wyjaśnił, dlaczego protokół ten jest objęty operatem ewidencyjnym ewidencji gruntów i aktami ksiąg wieczystych. Żalący się wskazał ponadto, że protokoły przejęcia nieruchomości leśnych przez jednostki organizacyjne Lasów Państwowych znajdują się w archiwach tych jednostek, np. nadleśnictw. W tej sytuacji Nadleśniczy Nadleśnictwa O. był organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Wobec tego powinien był sprawdzić czy posiada przedmiotowy protokół i udzielić wnioskodawcy stosowniej informacji. Postanowieniem z dnia 29 lipca 2010 r. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wywiódł z art. 19 K.p.a., że organ administracji publicznej obowiązany jest oceniać pismo strony również pod kątem swojej właściwości w sprawie będącej przedmiotem żądania. Organ odwoławczy uznał, że pomimo wskazania we wniosku jako podstawy prawnej przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198), wniosek ten jest indywidualną prośbą o wydanie poświadczonego za zgodność dokumentu ze zbioru danych, nie zaś wnioskiem skierowanym w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tej sytuacji podstawą udostępnienia informacji, której dotyczy wniosek, może być art. 73 K.p.a. lub przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Z art. 24 tej ustawy wynika zaś, że organem właściwym dla rozpatrzenia podania z dnia 14 czerwca 2010 r. jest Starosta O. W złożonej skardze Ł.S. zaprzeczył, aby jego wniosek był prośbą o wydanie poświadczonego za zgodność dokumentu ze zbioru danych. Podkreślił, że z treści żądania wniosku wynika, iż jest to wniosek o udzielenie przez Nadleśniczego informacji publicznej, której gromadzenie mieści się w zakresie jego działania jako organu kierującego jednostką organizacyjną Lasów Państwowych. Wywiódł, że informacje i dokumenty objęte wnioskiem mieszczą się w pojęciu informacji publicznej, gdyż dotyczą majątku Skarbu Państwa administrowanego przez Lasy Państwowe. Stosownie do art. 4 ust. 3 ustawy o lasach, jednostki organizacyjne Lasów Państwowych są obowiązane do prowadzenia ewidencji majątku Skarbu Państwa. Wskazał, iż protokoły (oryginały lub kopie) przejęcia nieruchomości leśnych przez jednostki organizacyjne Lasów Państwowych znajdują się w archiwach tych jednostek. Nadleśniczy jest natomiast organem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, wskazanym w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej W tej sytuacji skarżący zarzucił, że z naruszeniem art. 65 § 1 K.p.a. przekazano jego wniosek Staroście O., gdyż Nadleśniczy Nadleśnictwa O. był organem właściwym do rozpoznania tego wniosku. Podniósł, że wbrew stanowisku organu odwoławczego, protokół przekazania, o którym mowa we wniosku, nie jest w posiadaniu Starosty O. Na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu - pisma Starosty z dnia 7 lipca 2010 r. na okoliczność nieposiadania przez Starostę O. protokołu, którego dotyczył wniosek strony z dnia 14 czerwca 2010 r. Podkreślił ponadto, że w sytuacji, gdy objęte wnioskiem dane mające status informacji publicznej znajdują się w zasobach kilku organów, niedopuszczalne jest odsyłanie strony do innego organu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej daje możliwość wyboru pomiędzy Nadleśniczym, a innymi organami, u których mogą znajdować się żądane informacje. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdził, że treść wniosku wskazuje, że należy go traktować jako indywidualną prośbę o wydanie poświadczonego za zgodność dokumentu ze zbioru danych, nie zaś jako wniosek złożony w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wniosek skarżącego zawiera prośbę o udzielenie informacji o protokole przejęcia nieruchomości, a ta informacja, zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego, znajduje się w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez starostów. Zdaniem organu odwoławczego, art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach nie przesądza o właściwości w sprawie Nadleśniczego Nadleśnictwa O. Wyjaśnił ponadto, że podstawę wpisów w księgach wieczystych i w operacie ewidencyjnym stanowią oryginały dokumentów, załączane następnie do papierowych wersji tych ewidencji. Tym samym, uzyskanie numerów ksiąg wieczystych przez zainteresowanego, umożliwi mu wystąpienie do Sądów Rejonowych Wydziałów Ksiąg Wieczystych w celu przejrzenia tzw. papierowych akt ksiąg wieczystych zawierających dokumenty stanowiące podstawę wpisu do ksiąg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Z akt sprawy wynika, że skarżący zwrócił się do Nadleśniczego Nadleśnictwa O. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej protokołu przejęcia przez Nadleśnictwo O. lasów "[...]" przejętego na cele reformy rolnej na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. Skarżący powołał się w swoim wniosku na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 10 ust. 1 i art. 14 ust. 1. Organy obu instancji uznały, że skarżący nie żąda udzielenia informacji publicznej, lecz domaga się wydania poświadczonego za zgodność dokumentu ze zbioru danych, tj. z ewidencji gruntów i budynków lub ksiąg wieczystych, przy czym takiej interpretacji żądania zawartego we wniosku dokonano bez udziału skarżącego. Nie może budzić wątpliwości, że o charakterze pisma decyduje wyłącznie jego autor, a organ administracji w razie powzięcia wątpliwości w tym zakresie, ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę wnoszącego podanie. Ustalenia te są konieczne ponieważ treść żądania wyznacza właściwą normę prawa materialnego lub procesowego, co z kolei ma istotne znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu administracji jest zatem dokładne ustalenie treści żądania strony gdyż organ nie może dowolnie, w oderwaniu od rzeczywistej woli autora tego podania, rozpoznać sprawy. Zasadnie organ odwoławczy uznał, że do podstawowych obowiązków organów administracji publicznej należy ustalanie swojej właściwości (rzeczowej, miejscowej, instancyjnej) w każdej sprawie, w jakiej wpłynęło podanie. Podkreślić jednak trzeba, że przekazanie podania do innego organu w trybie art. 65 § 1 K.p.a., może nastąpić jedynie w sytuacji gdy przepisy prawa umożliwiają zastosowanie tej normy prawnej i "dopiero po wykluczeniu przez organ, do którego wpłynęło podanie, swojej właściwości i po jednoznacznym, opartym na przepisach prawa ustaleniu, że organem właściwym jest organ, do którego przekazuje się sprawę" (zob. postanowienie NSA z dnia 9 maja 2008r., sygn. II OW 7/08, Lex 505822). Zarówno zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu I instancji wydane zostały w oparciu o art. 65 § 1 K.p.a. Podkreślić jednak należy, że w postępowaniu dotyczącym udostępnienia informacji publicznej przepisy K.p.a. mają zastosowanie tylko w wyraźnie wskazanych tą ustawą sytuacjach. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji. Przepisów tych nie stosuje się jedynie wówczas, gdy wniosek dotyczy tzw. informacji prostej, tj. takiej, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1002/09, Lex 544497). Z powyższego wynika, że organy nie miały możliwości zastosowania art. 65 § 1 K.p.a a więc wniosek Ł.S. musiały rozpatrzyć. W przedmiotowej sprawie nie budził wątpliwości fakt, że Ł.S. wnosił o udostępnienie informacji publicznej co wynikało nie tylko z tytułu wniosku ale też z jego treści. Należało zatem rozpoznać ten wniosek zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej (uwzględniając m.in. czy informacja, o które wnosi Ł.S. jest informacją publiczną, czy Nadleśniczy jest organem zobowiązanym na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia żądanej informacji) i wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych tą ustawą. Ustawa o dostępie do informacji publicznej daje stronie możliwość wyboru organu, do którego zwraca się o udzielenie konkretnej informacji, ale to właśnie do wnioskodawcy należy ten wybór, a organ, do którego skierowano wniosek obowiązany jest do jego rozpatrzenia bez względu na to czy wnioskodawca może kierować taki wniosek do jeszcze innego organu czy nie. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni powyższe rozważania Sądu. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 152 wskazanej wyżej ustawy.