II SA/Ol 881/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę. II SA/01 881/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 11 sierpnia 2004r. Starosta G. odmówił E. M. przyznania świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu podano, iż w dniu 29 lipca 2004r. E. M. złożyła wniosek o przyznanie jej przedmiotowego świadczenia. Organ ustalił iż w dacie rejestracji w urzędzie pracy, tj. w dniu 23 maja 2003r. wnioskodawczyni posiadała udokumentowany okres uprawniający do emerytury w wymiarze 27 lat 11 miesięcy i 17 dni. Wskazano, iż w okresie od dnia l lipca 1991 r. do dnia 15 maja 2003r. E. M. prowadziła działalność gospodarczą, a w związku z tym nie spełnia wymogu, o którym mowa w art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, gdyż nie była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy w ramach stosunku pracy, jak również nie rozwiązano z nią stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Od decyzji tej odwołała się E. M., wnosząc o ponowne rozpatrzenie jej wniosku. Podała, iż utraciła pracę, gdyż budynek w którym prowadziła sklep został sprzedany. Wyjaśniła, iż zarejestrowała się jako osoba poszukująca pracy i dlatego udokumentowała staż pracy jedynie z tytułu pracy pozarolniczej. Jednakże w związku z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedemerytalnego chciała uzupełnić tę dokumentację o staż pracy w gospodarstwie rolnym wynoszący 2 lat 6 miesięcy i 18 dni, lecz w urzędzie pracy poinformowano ją, iż nie jest to konieczne. W ocenie skarżącej organ nieprawidłowo zinterpretował przepisy. Wymóg przepracowania 6 miesięcy w ramach stosunku pracy lub stosunku służbowego nie miał na celu dyskryminacji osób zatrudnionych na innych zasadach, lecz został wprowadzony aby wyeliminować patologię polegającą na świadomym przechodzeniu do zakładów pracy, którym groziła upadłość lub likwidacja, po to aby uzyskać prawo do świadczenia przedemerytalnego. W związku z tym powoływany przez organ przepis nie ma do niej zastosowania i spełnia ona wszystkie wymogi niezbędne do uzyskania świadczenia. Decyzją z dnia 30 września 2004r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, iż w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Stwierdzono, iż w świetle art. 37k tej ustawy strona nie spełnia warunków koniecznych do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, ponieważ prowadząc działalność gospodarczą nie pozostawała w stosunku pracy, a tym samym nie mogło nastąpić rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wskazano, iż osoba prowadząca działalność gospodarczą przed rejestracją w urzędzie pracy mogłaby uzyskać prawo do świadczenia przedemerytalnego tylko w sytuacji gdy osiągnie wiek 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna pod warunkiem posiadania okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Strona nie spełniła jednak warunku osiągnięcia wymaganego wieku. Na tę decyzję skargę wniosła E. M., wnosząc o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego. Podała, iż zarejestrowała się w urzędzie pracy, gdyż budynek w którym mieścił się należący do niej sklep został sprzedany, a jej nie udało się go nabyć. Nie zdołała także przenieść sklepu do innego lokalu ze względu na wysokie koszty dzierżawy. Poszukiwanie pracy także nie przyniosło rezultatu. W związku z tym w dniu 29 lipca 2004r. złożyła wniosek o przyznanie je świadczenia przedemerytalnego, aby zdążyć przed wejściem w życie nowych przepisów. W ocenie skarżącej spełniła wszystkie wymogi niezbędne do uzyskania świadczenia, gdyż ukończyła 50 rok życia, zarejestrowała się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku, posiada staż pracy, który łącznie z pracą w gospodarstwie rolnym wynosi 30 lat i 6 miesięcy, a ponadto pracę utraciła z przyczyn ekonomicznych, związanych ze sprzedażą budynku, w którym pracowała. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśniono, iż skarżąca prowadząc działalność gospodarczą nie pozostawała w stosunku pracy, ponieważ nie wykonywała pracy pod kierunkiem pracodawcy, na jego rzecz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, jak stanowią przepisy Kodeksu pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie jej wydania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń. Podnieść należy, iż z mocy art. 30 ust. l ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120 póz. 1252) w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58 póz. 514 ze zm.). Przesłanki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego określa art. 37k ust. l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, iż decyzja w przedmiocie nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nie ma charakteru uznaniowego, a w związku z tym świadczenie to może być przyznane jedynie w przypadku łącznego spełnienia wymogów, o których mowa w tym przepisie. Słuszne jest stanowisko organów administracji, iż skarżąca nie spełnia wszystkich ustawowych przesłanek do przyznania świadczenia. W odniesieniu do skarżącej nie ma zastosowania art. 37k ust. l pkt 5, gdyż nie była skierowana do wykonywania prac interwencyjnych. Biorąc zaś pod uwagę okoliczność, iż bezpośrednio przed rejestracją w urzędzie pracy skarżąca prowadziła działalność gospodarczą stwierdzić należy nie spełnia przesłanek, o których mowa w art. 37k ust. l pkt 2-4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W każdym z tych punktów bowiem jednym z warunków nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego jest rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (pkt 2, 3) lub z powodu niewypłacalności pracodawcy (pkt 4). Pojęcie stosunku pracy określają przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998r. Nr 21 póz. 94 ze zm.). Rozumie się przez to wyłącznie pracę wykonywaną na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem w zamian za wynagrodzenie. W żadnym razie zatem nie można uznać, iż prowadzenie działalności gospodarczej wypełnia te znamiona. Poza tym w pkt 2 i 3 powołanego art. 37k ust. l ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu określony jest dodatkowy wymóg dotyczący okresu zatrudnienia w zakładzie pracy, w którym rozwiązano stosunek pracy wynoszący niemniej niż 6 miesięcy. Zgadnie zaś z art. 2 ust. l pkt 25 powołanej ustawy zatrudnienie oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz urnowy o pracę nakładczą. Zatem okres prowadzenia działalności gospodarczej nie może być traktowany na równi z okresem zatrudnienia. Nie można przy tym podzielić stanowiska skarżącej, iż wymóg dotyczący zatrudnienia odnosi się jedynie do osób, które podejmują pracę w zakładzie zagrożonym upadłością tylko w celu uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Jak wskazano bowiem wyżej uzyskanie przedmiotowego świadczenia uzależnione jest od łącznego spełnienia przesłanek, o których mowa w przepisie. Warunkiem zatem nabycia przedmiotowego prawa jest nie tylko konieczność wykazania zatrudnienia przez określony czas, ale w ogóle pozostawania w stosunku pracy lub stosunku służbowym w okresie bezpośrednio poprzedzającym rejestrację w urzędzie pracy. Natomiast warunek zatrudnienia nie jest wymagany w przypadku, o którym mowa w art. 37k ust. l pkt l powołanej ustawy. Jednakże w tym wypadku skarżąca nie spełnia przesłanki odnośnie wieku, gdyż musiałaby mieć ukończone 58 lat życia. W tym stanie rzeczy organy administracji nie naruszyły przepisów prawa odmawiając skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Przy czym podnieść należy, iż wobec niespełnienia wyżej wskazanych przesłanek nawet udokumentowanie dodatkowego stażu pracy w gospodarstwie rolnym nie miałoby wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wobec powyższego skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 póz. 1270).