II SA/Ol 89/13

Dnia 7 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2013 roku sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia o sprostowaniu omyłki pisarskiej oddala skargę. Z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi w Olsztynie akt administracyjnych wynika, że Wójt Gminy decyzją z dnia "[...]" r. znak: "[...]", po rozpatrzeniu wniosku spółki, ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej planowanej na działkach o oznaczonych numerach ewidencyjnych, położonych w obrębach geodezyjnych B., Ś. oraz B. Postanowieniem z dnia "[...]" r., z powołaniem sie na art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, dalej jako: "K.p.a."), Sekretarz Gminy działając z upoważnienia Wójta Gminy sprostował oczywistą omyłkę w wymienionej decyzji w ten sposób, iż zamiast nieprawidłowej nazwy strony "[...]"" powinno być "[...]". W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wymienieni przedsiębiorcy złożyli wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki. Przytoczono treść art. 113 § 1 K.p.a. oraz stwierdzono, że z uwagi na zaistnienie oczywistej omyłki, postanowiono jak w sentencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu ‘[...]" r. z urzędu wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionego postanowienia. Postanowieniem z dnia ‘[...]" r. organ ten, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157§ 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 126 K.p.a., stwierdził nieważność postanowienia Wójta Gminy z dnia "[...]" r. w przedmiocie sprostowania omyłki. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że spółka prawa cywilnego, działająca na zasadach określonych w art. 860 – 875 K.c., nie mieści się w żadnej z kategorii podmiotów, wymienionych w art. 29 K.p.a. Wadliwe oznaczenie strony w decyzji, polegające na niewłaściwym określeniu kto jest faktycznie stroną i zarazem adresatem decyzji, nie podlega sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 K.p.a., skoro tego rodzaju uchybienie zostało wyszczególnione w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., jako przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji. Wydając postanowienie o sprostowaniu omyłki organ wyszedł poza granice określone przepisem art. 113 § 1 K.p.a. Na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia "[...]" r. utrzymało w mocy swoje poprzednie postanowienie z dnia "[...]". W uzasadnieniu organ, z powołaniem się na art. 29 i art. 30 K.p.a. stwierdził, że spółka cywilna nie może być uznana za stronę postępowania administracyjnego. Wskazanie takiej spółki jako adresata decyzji stanowi kwalifikowaną wadę określoną w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a, która może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji a nie sprostowania decyzji w trybie art. 113 § 1 K.p.a. Skargę na to postanowienie złożyła spółka B, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 113 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia stwierdzającego nieważność postanowienia Wójta Gminy z dnia "[...]"r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej z uwagi na stwierdzenie rażącego naruszenia prawa oparte na błędnym domniemaniu kwalifikowanej wadliwości decyzji będącej przedmiotem korekty dokonanej unieważnionym postanowieniem, w sytuacji gdy decyzji można zarzucić co najwyżej niekwalifikowaną wadę polegającą na nieprecyzyjnym oznaczeniu strony postępowania. Zarzucono także naruszenie art. 7, art. 8 w zw. z art. 113 § 2 K.p.a., polegające na pominięciu wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach będącej przedmiotem korekty. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia z dnia "[...]" r. W uzasadnieniu podniesiono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się, sprzecznej z zasadą trwałości decyzji administracyjnej, rozszerzającej wykładni art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., uznając, iż znajduje on zastosowanie w niniejszej sprawie. Z powołaniem się na orzeczenia sądów administracyjnych, skarżąca wywodziła, że nie było podstaw do uznania, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji jest obarczona wadą z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.. W ocenie strony skarżącej należało przyjąć, że decyzję tę skierowano nie do spółki jako takiej, ale do wspólników tej spółki, wymienionych z imienia i nazwiska, tuż po oznaczeniu "[...]". Podkreślono także, iż postanowieniem wydanym na podstawie art. 113 § 2 kp.a. wyjaśniono treść decyzji, wskazując, że niezależnie od mogących budzić wątpliwości zastosowanych oznaczeń stron, za wnioskodawców, strony postępowania, a w końcu adresatów decyzji uznać należy w/w wspólników. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności rozważenia wymagała w rozpoznawanej sprawie kwestia legitymacji skargowej spółki B. Z akt administracyjnych przedstawionych tutejszemu Sądowi wynikało bowiem, że spółka ta nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, zakończonym wydaniem przez Wójta Gminy decyzji z dnia "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Z akt tych wynika, że postępowanie to zostało zainicjowane wnioskiem złożonym przez spółkę A, która była adresatem wymienionej decyzji i na rzecz której zostały następnie ustalone warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego, polegającego na budowie siłowni wiatrowych. Ta ostatnia decyzja została przeniesiona na spółkę B w trybie art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a wymieniona spółka przyjęła wszystkie warunki zawarte w tej decyzji. Ta okoliczność uprawnia ją do wniesienia skargi w niniejszej sprawie albowiem skutki stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie sprostowania omyłki w decyzji z dnia "[...]" r. mogą dotyczyć jej interesu prawnego. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do oceny, czy uprawnione było podjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności postanowienia w przedmiocie sprostowania omyłki w decyzji administracyjnej w zakresie oznaczenia strony, do której decyzja ta została skierowana. Rozważenia wymaga zatem, czy błąd organu polegający na niewłaściwym oznaczeniu strony postępowania można było zakwalifikować jako nieznaczne naruszenie art. 107 § 1 K.p.a., podlegające sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 tej ustawy. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Uregulowana w tym przepisie instytucja sprostowania zawartych w decyzjach oczywistych omyłek służy przywróceniu rzeczywistej woli organu, ilekroć zachodzi oczywista niezgodność między rzeczywistą wolą tego organu a jej wyrażeniem na piśmie. Sprostowanie daje bowiem możliwość usunięcia tylko jej nieistotnych wad. Przez błędy pisarskie lub oczywiste omyłki należy rozumieć widoczne, niezamierzone błędne użycie wyrazu lub zwrotu, mylną pisownię, opuszczenie jakiegoś wyrazu lub liter w wyrazie, użyte przez organ wbrew jego zamierzeniu. Chodzi zatem o drobne błędy, nie mające wpływu na merytoryczną treść rozstrzygnięcia. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2011 r. I OSK 1451/10 oraz przywołane tam orzecznictwo i piśmiennictwo). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, błąd w zakresie prawidłowego określenia strony postępowania może zostać naprawiony w trybie powołanego wyżej art. 113 § 1 K.p.a., jednak tylko wtedy, gdy polega on przykładowo na oczywistej omyłce pisarskiej, przeoczeniu jakiegoś słowa w oznaczeniu strony lub nieprecyzyjnym określeniu podmiotu, który rzeczywiście, jako strona, brał udział postępowaniu administracyjnym. Stan faktyczny niniejszej sprawy niewątpliwie wskazuje, że decyzja Wójta Gminy z dnia "[...]" r. została wydana po rozpatrzeniu wniosku spółki cywilnej. Jak wynika z akt sprawy, wniosek inicjujący postępowanie został złożony przez "[...]" i podpisany przez jednego ze wspólników oraz opatrzony pieczęcią spółki. Wszystkie pisma w sprawie kierowane były nie do poszczególnych wspólników, ale do spółki, tak jakby to ona posiadała podmiotowość prawną i była stroną postępowania. Świadczą o tym jednoznacznie dokumenty znajdujące się na kartach 168, 186, 190-191, 197 204, 220-221, 233, 235 i 251 akt administracyjnych. Tym samym nie sposób przyjąć, że organ dopuścił się tylko omyłki w zakresie prawidłowego określenia strony postępowania, która to omyłka podlega sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 K.p.a. Tym bardziej, że przepis ten zezwala na prostowanie tylko oczywistych omyłek. W sprawie natomiast sporne było, czy stroną postępowania była spółka, czy jej wspólnicy. Spółka cywilna, jest umownym stosunkiem cywilnoprawnym, na mocy którego wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów, o czym stanowi art. 860 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Stanowi ona zatem organizację wspólników, związanych wspólnością celu gospodarczego. Spółka cywilna nie jest zatem z pewnością ani osobą fizyczną, ani osobą prawną, jak też państwową czy samorządową jednostką organizacyjną, czy organizacją społeczną. Nie może zatem być stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 29 K.p.a. Co do zasady zatem spółka cywilna nie może być podmiotem praw i obowiązków, chyba że przepis szczególny tak stanowi. Podmiotami takimi w stosunkach, w których spółka ta występuje są natomiast jej wspólnicy i to im może przysługiwać status strony określonego postępowania. Błędne oznaczenie strony w decyzji z dnia "[...]" r. nie mogło zatem zostać usunięte w trybie sprostowania. Istotną cechą błędu lub innej omyłki, pozwalającą na zastosowanie trybu przewidzianego w art. 113 § 1 k.p.a., jest jego oczywistość. Przesłanka oczywistości w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, skoro należało dokonywać oceny merytorycznej w zakresie, czy stroną postępowania powinna być spółka cywilna czy wspólnicy tej spółki. Merytoryczny błąd rozstrzygnięcia nie może być prostowany jako oczywista omyłka, a zmiana merytorycznej treści decyzji poprzez sprostowanie oczywistej omyłki stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zasadnie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność postanowienia znak: "[...]", wydanego przez Wójta Gminy w dniu "[...]"r. Zauważyć dodatkowo należy, że z akt administracyjnych wynika, że postanowienie to było drugim postanowieniem wydanym w tym samym przedmiocie w tej samej sprawie. Na karcie 699 akt administracyjnych znajduje się bowiem postanowienie Wójta Gminy z dnia "[...]" r. znak: "[...]" prostujące omyłkę w tej samej decyzji tego organu z dnia "[...]" r. w zakresie oznaczenia strony postępowania i w ten sam sposób, co w postanowieniu z dnia "[...]" r. Wskazać należy, że zgodnie z art. 126 K.p.a. do postanowień, od których przysługuje zażalenie stosuje się odpowiednio art. 156-159 K.p.a. Skoro na postanowienie w przedmiocie sprostowania omyłki przysługuje zażalenie (art. 113 § 3 K.p.a.), to do instytucji sprostowania ma zastosowanie reguła wyrażona w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., co oznacza, że organ nie mógł po raz drugi wydać postanowienia o sprostowaniu omyłki w tym samym przedmiocie i w tym samym zakresie. Zaskarżone postanowienie zatem nie narusza prawa i wobec tego brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)