II SA/Ol 902/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 maja 2009r. sygn. akt II SA/Ol 46/09 w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia postanawia 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania, 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 500 zł (słownie: pięćset złotych). WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 6 maja 2009r., sygn. akt II SA/Ol 46/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"r., nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. J. K. nie zaskarżył powyższego wyroku i stał się on prawomocny z dniem 7 lipca 2009r. W dniu 25 sierpnia 2014r. (data nadania pocztowego) J. K. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SA/Ol 46/09, na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej w dalszej części uzasadnienia: p.p.s.a. Wskazał, że wyrokiem z dnia 1 lipca 2014r., sygn. akt SK 6/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że: art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627, 628 i 842) przez to, że przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu, w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania sądowego, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Podstawy wznowienia postępowania zostały określone w art. 271 – 274 p.p.s.a. Skarżący jako podstawę prawną swego wniosku wskazał art. 272 § 1 p.p.s.a., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, ogłoszony w Dz. U. z dnia 14 lipca 2014r., stwierdzający niekonstytucyjność przepisów, na podstawie których wymierzona została mu w 2008r. kara za usunięcie drzew bez zezwolenia. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie w takiej sytuacji od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. W niniejszej sprawie termin do złożenia skargi został niewątpliwie zachowany. Jednak skarga o wznowienie nie mogła podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu z mocy art. 278 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żąda wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możliwości działania lub nie była należycie reprezentowana. Termin przewidziany w wyżej wymienionym przepisie jest terminem materialnym i nie podlega przywróceniu. Biegnie niezależnie od terminów wniesienia skargi o wznowienie postępowania przewidzianych w art. 272 § 2 i art. 277 p.p.s.a. W związku z tym literaturze przedmiotu, jak i judykaturze utrwalił się pogląd, że skarga o wznowienie postępowania wniesiona z zachowaniem terminów określonych w art. 272 § 2 p.p.s.a. lub 277 p.p.s.a., ale po upływie terminu przewidzianego w art. 278 p.p.s.a podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, bez konieczności badania merytorycznej zasadności wskazanych w niej podstaw (A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz LEX 2013) W rozpoznawanej sprawie pięcioletni okres, o jakim mowa w art. 278 p.p.s.a., upłynął w dniu 7 lipca 2014r. Przyjąć zatem należy, że skarżący wniósł skargę o wznowienie po upływie ww. terminu. Zaznaczyć należy, że z woli ustawodawcy, termin przewidziany w art. 278 p.p.s.a. nie obowiązuje, jeżeli podstawą wznowienia postępowania jest pozbawienie strony możności działania lub brak należytej reprezentacji. W niniejszej sprawie skarżący nie podnosił w ogóle takich okoliczności. Poza tym z akt sprawy wynika, że w postępowaniu przed WSA w Olsztynie strona nie była pozbawiona możności działania, albowiem była reprezentowana na rozprawie w dniu 6 maja 2009r. przez profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślić należy, że w treści art. 278 p.p.s.a. ustawodawca przewidział nieprzekraczalny termin, w którym można wystąpić o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Od tego terminu przewidział wyraźnie dwa wyjątki, które w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały. Niewątpliwie instytucja wznowienia postępowania ma na celu wzruszenie prawomocnego orzeczenia, dlatego przyczyny usprawiedliwiające jej zastosowanie muszą mieć charakter wyjątkowy. Zaznaczyć należy, że norma zawierająca wyjątek od zasady podlega ścisłej wykładni. Termin określony w art. 278 p.p.s.a. ma zatem charakter nieprzekraczalny i rozpoczyna bieg w chwili uprawomocnienia się orzeczenia, przeciwko któremu skierowana jest skarga o wznowienie postępowania. Zatem cezura czasowa 5 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądowego kończącego postępowanie, którego wznowienia strona żąda, wskazuje, że mamy do czynienia ze swoistą instytucją przedawnienia o charakterze prekluzyjnym. Przekroczenie tego terminu skutkowałby tym, że stan niepewności, co do możliwości podważenia prawomocnego orzeczenia mógłby trwać ad infinitum (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1864/14,Lex nr 1492885). Dodatkowo w wyroku z dnia 9 października 2014r., sygn. akt I OSK 1463/14 (publ. na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał w tym zakresie na konieczność zapewnienia w demokratycznym państwie prawnym pewności obrotu prawnego, wobec którego przepisy proceduralne spełniają rolę gwarancyjną. NSA stwierdził, że zasada ograniczonej w czasie kontroli w trybie nadzwyczajnym, prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, służy ochronie ogólnego porządku prawnego i chroni przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania sądowego odrzucił. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi o wznowienie postępowania orzeczono zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.