II SA/Ol 913/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Irena Szczepkowska Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. sprawy ze skargi R. D. na niewykonanie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia "[...]", sygn. akt II SA/Ol 743/05 w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie zawieszenia postępowania w sprawie realizacji robót budowlanych - oddala skargę. Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2005r., Sygn. akt II SA/Ol 743/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi R. D., uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]", w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie zawieszenia postępowania w sprawie realizacji robót budowlanych. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, że w niniejszej sprawie postępowanie przed organami obu instancji prowadzone było bez udziału jednej ze stron postępowania – tj. B. D., co skutkuje naruszeniem zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu i stanowi podstawę do wznowienia postępowania, wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Konsekwencją zaś stwierdzonego przez Sąd uchybienia jest konieczność uchylenia, z przyczyn formalnych, wydanych w sprawie postanowień organów nadzoru budowlanego obu instancji. Wyrokiem z dnia 6 marca 2007r., Sygn. akt II OSK 366/06, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wskazanego powyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Postanowieniem z dnia 10 września 2007r., Sygn. akt II SA/Ol 743/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił zaś wykładni wyroku z dnia 15 grudnia 2005r., Sygn. akt II SA/Ol 743/05. Pismem z dnia 19 czerwca 2007r. R. D. wezwał Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2005r., Sygn. akt II SA/Ol 743/05, poprzez załatwienie sprawy zgodnie z oceną Sądu w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego z udziałem wszystkich stron postępowania, w tym strony dotychczas pominiętej, tj. B. D.. Powyższe wezwanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, który pismem z dnia 14 września 2007r., nr "[...]", poinformował R. D. o przyjęciu zawiadomienia inwestora o zakończeniu budowy oraz umorzeniu przez organ II instancji postępowania w sprawie prowadzenia przedmiotowych robót budowlanych. Organ wskazał, że obecnie nie prowadzi w tej sprawie postępowania, co wyklucza wydanie nowego rozstrzygnięcia w przedmiocie jego zawieszenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na niewykonanie prawomocnego wyroku tego Sądu z dnia 15 grudnia 2005r., Sygn. akt II SA/Ol 743/05, R. D. wniósł o wymierzenie grzywny Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, względnie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego (albo obydwu tym organom) oraz zasądzenie kosztów postępowania. Przedmiotowa skarga została wniesiona przez R. D. bezpośrednio do Sądu w związku z uprzednim jej zwrotem stronie i pouczeniem o takim trybie jej wnoszenia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – przedstawiając stan faktyczny sprawy - wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, R. D. wskazał na pominięcie przez organ istoty sprawy i nie wyjaśnienie powodów bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku. W ocenie skarżącego, nie stanowi przeszkody w kontynuowaniu postępowania dokonanie przez inwestora czynności faktycznej, polegającej na zawiadomieniu o zakończeniu budowy. Przedmiotowe zawiadomienie nie mogło, w ocenie strony, odnieść skutku prawnego, gdyż w ciągu 21 dni od jego dokonania, toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie wstrzymania robót budowlanych i zawieszenia postępowania dotyczącego realizacji robót budowlanych. Ponadto, skarżący – powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 grudnia 2005r., Sygn. akt II SA/Ol 738/05 – wskazał, że utrata ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i umorzenie z tej przyczyny postępowania w sprawie realizacji robót budowlanych nie pozbawia organu nadzoru budowlanego uprawnienia do ponownego wstrzymania ich prowadzenia. W świetle przytoczonych argumentów, zdaniem skarżącego, nie ma zatem żadnych przeszkód prawnych do kontynuowania postępowania w sprawie stwierdzonych przez organ nadzoru budowlanego nieprawidłowości przy budowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Przez niewykonanie wyroku należy zatem rozumieć pozostawanie organu administracji publicznej w bezczynności w podjęciu lub kontynuowaniu postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 30.05.2001, II SA 2015/00, niepublikowany). Nie zawsze jednak w rezultacie wyroku uwzględniającego skargę i uchylającego zaskarżony akt konieczne będzie wydanie przez organ administracji publicznej nowego rozstrzygnięcia w sprawie. Rozbieżność ta wynika z istoty postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Na skutek wniesienia skargi, sąd administracyjny dokonuje bowiem kontroli zaskarżonego aktu co do zasady w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu jego podjęcia. Natomiast organ administracji publicznej, przystępując do realizacji wyroku sądu administracyjnego i ponownego rozpatrzenia sprawy po uchyleniu rozstrzygnięcia, bierze pod uwagę bieżący stan faktyczny i prawny sprawy. Stąd też, w sytuacji, gdy w sprawie - na zastanym przez organ administracji publicznej etapie postępowania - nie zachodzi konieczność wydania rozstrzygnięć tożsamych pod względem przedmiotowym z uchylonymi przez sąd, a sąd administracyjny w uzasadnieniu wyroku wyraźnie nie wskazywał na konieczność ich podjęcia, nie można skutecznie zarzucić organowi administracji publicznej bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 16.10.1997r., I SA/Po 263/97, LEX nr 30884; wyrok SN z 25.02.1998r., III RN 130/97, OSNP 1999, nr 1, poz. 2; wyrok NSA z 29.07.1999r., IV SA 1177/97, LEX nr 47301; wyrok NSA z 26.06.2000r., I SA/Ka 2408/98, LEX nr 44392; wyrok NSA z 08.12.2000r., IV SA 2295/98, LEX nr 53401; wyrok NSA z 06.09.2001r., III SA 3377/00, LEX nr 54000; wyrok NSA z 01.10.2001r., SA/Rz 434/00, Palestra 2002, Nr 9-10, s. 199). W niniejszej sprawie, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2005r., Sygn. akt II SA/Ol 743/05, nie zawierał żadnych wytycznych dla organu administracji publicznej, które winien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Uchylenie zaś zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji nastąpiło wyłącznie z przyczyn formalnych, w związku ze stwierdzeniem przez sąd istnienia podstawy do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, które obligowało Sąd w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wydania takiego orzeczenia. Mając zatem na uwadze wskazany powyżej zakres kontroli sądu administracyjnego oraz treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2005r., Sygn. akt II SA/Ol 743/05, przyjąć należy, że wyrok ten nie nakładał na organ obowiązku wydania nowego postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego realizacji robót budowlanych. Tym samym, kontynuowanie postępowania w przedmiotowej sprawie pozostawione zostało do wyłącznej oceny organu administracji publicznej. Zgodność z prawem wydanych w tej sprawie nowych rozstrzygnięć lub bezczynność organu w ich wydaniu może być natomiast przedmiotem odrębnej skargi, o której mowa w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem postępowania wszczętego przed sądem administracyjnym na skutek skargi na niewykonanie wyroku jest bowiem wyłącznie ocena wykonania konkretnego wyroku przez organ administracji publicznej – w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2005r., Sygn. akt II SA/Ol 743/05. Stąd też, dla poprawności realizacji tego wyroku przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie ma znaczenia kwestionowana przez skarżącego skuteczność czynności zawiadomienia o zakończeniu budowy oraz ocena prawna, zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 grudnia 2005r., Sygn. akt II SA/Ol 738/05. Na marginesie wskazać należy stronie, że wyrokiem z dnia 15 grudnia 2005r., Sygn. akt II SA/Ol 743/05, Wojewódzki Sąd Administracyjne w Olsztynie uchylił rozstrzygnięcia organów obu instancji, stąd właściwym do podjęcia ewentualnych czynności procesowych po wskazanym wyroku Sądu jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego . Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego należy zaś zwrócić uwagę, że skargę na niewykonanie wyroku wnosi się zgodnie z ogólnymi regułami, określonymi w art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc za pośrednictwem organu, którego bezczynność po wydaniu wyroku przez sąd administracyjny jest przedmiotem skargi (zob. T. Woś, (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 482). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.