II SA/Ol 919/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "U." spółka z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zbierania i odzysku zużytego ścierniwa pomiedziowego postanawia 1/ umorzyć postępowanie sądowe, 2/ oddalić wniosek o zwrot wpisu sądowego. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]" wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości zaskarżoną przez J.J. decyzję Starosty z dnia "[...]" , którą umorzono postępowanie w sprawie cofnięcia "U." spółka z o.o. zezwolenia na zbieranie i odzysk zużytego ścierniwa pomiedziowego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, uznając że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż art. 30 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251) wprowadza sankcje o charakterze administracyjnym, związane z naruszeniami postanowień określonych decyzji administracyjnych bądź naruszeniami ogólnych wymagań ochronnych. Ustala okoliczności w jakich może dojść do podjęcia środków sankcyjnych, organy właściwe w tych sprawach oraz tryb podejmowania odpowiednich działań. Przyczyną cofnięcia zezwolenia na podstawie wskazanego przepisu może być naruszenie postanowień ustawy lub zezwolenia. Użycie spójnika "lub" wskazuje, że możliwa jest sytuacja, w której posiadacz odpadów narusza tylko przepisy ustawy. Zatem kontrola działalności posiadacza musi być prowadzona w sposób szerszy, niż w odniesieniu tylko do przestrzegania zezwolenia. Kontynuując tę myśl organ odwoławczy wskazał, iż pod pojęciem "naruszenia przepisów ustaw" należy rozumieć przepisy całej ustawy, nie tylko dotyczące wydawania zgody na gospodarowanie odpadami. Wskazany przepis nie ustala gradacji ważności stwierdzonych naruszeń, wobec czego nie jest konieczna tego rodzaju ocena, zastosowanie sankcji jest możliwe przy każdego rodzaju naruszeniu. Organ musi jednak to naruszenie wskazać, bowiem przepis zawarty w ust. 2 przewiduje określony tryb postępowania zmierzającego do wydania decyzji cofającej zezwolenie. Po przytoczeniu treści art. 75 § 1 kpa Kolegium podniosło, iż strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Zachowanie wymagań art. 79 kpa niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji państwowej. Naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, mającym wpływ na wynik sprawy. Strona powinna mieć pełną jasność co do tego jakiego rodzaju dowód ma być w istocie przeprowadzony, gdyż to determinuje odpowiednie przygotowanie się do przewidywanej czynności procesowej. Nawiązując do argumentacji odwołującego się, iż sposób składowania, odległość od miejsca zamieszkania (kilkanaście metrów od jego domu), pył unoszący się nad hałdami i emisje wydzielane przez odpady w sposób oczywisty zagrażają życiu i zdrowiu wielu ludziom, a w szczególności skarżącemu i jego rodzinie, Kolegium wskazało na konieczność zbadanie wpływu emisji pyłów i innych substancji wydobywających się z odpadów, na zdrowie i życie zamieszkującej w sąsiedztwie rodziny skarżącego. Zaznaczono jednocześnie, że strona winna przedstawić dowody, iż emisja pyłów i innych substancji wydobywających się z odpadów ma wpływ na jej życie i zdrowie oraz rodziny. Kolegium dodało nadto, iż przedstawione wpisy w historii choroby Pana J. i Jego córki nie dają podstaw do stwierdzenia, iż emisja pyłów i innych substancji wydobywających się z odpadów (o ile takowe występują, co nie zostało potwierdzone) mają wpływ na życie i zdrowie lub dla środowiska. Organ II instancji wskazał, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji winien uwzględnić to, że w całym (długotrwałym) postępowaniu skarżący sam oraz przez swojego pełnomocnika składał szereg wyjaśnień i zarzutów oraz formułował wnioski dowodowe, które winny podlegać ocenie w kontekście przepisów art. 75 - 81 kpa, mających istotne znaczenie dla zakresu w jakim winno być prowadzone postępowanie dowodowe. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosła "U." spółka z o.o. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1/ naruszenie art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach przez uchylenie decyzji organu I instancji, mimo iż Starosta wydając zarówno decyzję z dnia "[...]" jak i decyzję z dnia "[...]". w pełni zrealizował wszystkie warunki ustawowe przewidziane w tym przepisie, naruszenie, 2/ naruszenie art. 29 ust. 1 ustawy o odpadach - przez uchylenie zaskarżonej decyzji, mimo iż J.J. w toku trwającego ponad dwa lata stępowania nie przedstawił żadnego dowodu wskazującego, iż działalność spółki U. związana z gospodarowaniem odpadami może powodować zagrożenie dla życia, zdrowia ludzi czy środowiska, 3/ naruszenie art. 30 ustawy o odpadach przez uchylenie zaskarżonej decyzji, mimo że w trakcie postępowania nie wykazano żadnym dowodem, iż działalność spółki jest niezgodna z wydanym zezwoleniem lub narusza przepisy ustawy, 4/ błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie iż J.J. zamieszkuje w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca prowadzonej przez stronę skarżącą działalności, mimo że z materiału dowodowego bezspornie wynika, iż budynek nie posiada urzędowego odbioru upoważniającego do zamieszkiwania go przez ludzi, a J.J. i jego rodzina nie są w nim zameldowani. W konsekwencji powyższych zarzutów strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji przez nieuwzględnienie odwołania J.J. od decyzji Starosty z dnia "[...]", a także wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania od J.J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując prezentowane dotychczas stanowisko w sprawie. Ustosunkowując się do zarzutu skargi dotyczącego nielegalnego użytkowania przez J.J. budynku mieszkalnego, Kolegium wskazało, iż decyzją Starosty z dnia "[...]" udzielono G. i J.J. pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń mieszkalnych w budynku jednorodzinnym z usługą na parterze na działce nr 6 w miejscowości N. Decyzją z dnia "[...]" zmieniającą decyzję z dnia "[...]" określono inwestorowi termin wykonania robót wykończeniowych. Nadto podano, iż J.J. a wraz z członkami rodziny zameldowani są od 19 kwietnia 2001 r. pod adresem: N. Uznając zarzut naruszenia art. 26 ust. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach za chybiony Kolegium podniosło, iż "U." sp. z o.o. prowadzi działalność zbierania i odzysku zużytego ścierniwa pomiedziowego na działce Nr 5/2 obręb Nowina na podstawie decyzji Starosty z dnia "[...]", decyzja ta nie została uchylona przez organ I instancji, nie odmówiono skarżącym wydania zezwolenia, w żaden sposób działalność nie została ograniczona. Kolegium odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 30 ustawy o odpadach podkreśliło, iż prowadzone postępowanie musi bezwzględnie wykluczyć naruszenie postanowień określonych w decyzji bądź ogólnych wymagań ochronnych. Wskazano nadto, iż wniosek o powołanie biegłego na okoliczność sporządzenia opinii w zakresie ustalenia kwalifikacji odpadów magazynowanych przez U. został przez stronę wycofany. Ponadto zdaniem Kolegium m.in. należy ustalić, czy działalność strony skarżącej powoduje zagrożenie dla życia, zdrowia Pana J.J. i jego rodziny. W piśmie procesowym z dnia 27 września 2007 r. strona skarżąca ustosunkowała się do zawartej w odpowiedzi na skargę argumentacji, podnosząc, iż pismo to całkowicie pomija wszystkie zarzuty zawarte w skardze i koncentruje się na fakcie zameldowania J.J. w budynku sąsiadującym z nieruchomością należącą do Spółki A. W dniu 6 listopada 2007 r. odbyła się rozprawa w niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odroczył termin ogłoszenia orzeczenia, wyznaczając go na dzień 16 listopada 2007 r. W dniu 13 listopada 2007 r. wpłynęło do tut. Sądu pismo procesowe strony skarżącej zawierające oświadczenie dwóch członków zarządu spółki "U.", iż strona skarżąca cofa skargę złożoną na przedmiotową decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i wnosi o umorzenie postępowania oraz zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W związku z cofnięciem przez stronę skarżącą skargi Sąd na posiedzeniu w dniu 16 listopada 2007 r. postanowił zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo i odroczyć rozprawę. Natomiast zarządzeniem z dnia 22 listopada 2007 r. sprawę skierowano na posiedzenie niejawne w przedmiocie rozpatrzenia kwestii umorzenia postępowania na skutek cofnięcia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s..a.) skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie wniesionej do sądu skargi oznacza rezygnację strony z kontynuowania postępowania sądowoadminstracyjnego i stanowi ono urzeczywistnienie zasady dyspozycyjności, umożliwiającej stronie rozporządzanie przedmiotem tego postępowania w ramach przysługujących jej na mocy obowiązujących przepisów uprawnień procesowych (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Nizegódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, s. 159). Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W niniejszej sprawie, wszczętej na skutek skargi "U." spółka z o.o. na wydaną trybie art. 138 § 2 Kpa kasatoryjną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Sąd nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 60 p.p.s.a., a tym samym związany cofnięciem skargi, postępowanie sądowe postanowił umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W związku z tym, iż cofając skargę strona skarżąca wniosła o zwrot uiszczonego w niniejszej sprawie wpisu sądowego kwestia ta wymaga wyjaśnienia. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w myśl art. 220 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W przypadku skargi, przewodniczący wzywa wnoszącego, aby pod rygorem odrzucenia skargi uiścił wpis w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W niniejszej sprawie strona skarżąca uiściła wpis w kwocie 200 zł. Wpis sądowy zgodnie z art. 230 p.p.s.a. jest opłatą sądową, pobieraną przy wszczęciu postępowania. W świetle art. 230 § 1 p.p.s.a. wpis sądowy stanowi swego rodzaju ekwiwalent za przeprowadzenie postępowania. Zasadą jest, że opłata ta nie podlega zwrotowi. Wyjątki od tej zasady zostały wyliczone w art. 232 p.p.s.a. Kwestia zwrotu z urzędu uiszczonego wpisu od pisma cofniętego została uregulowana przez przepisy art. 232 § 1 p.p.s.a. Warunkiem zwrotu całego wpisu jest, aby odrzucenie lub cofnięcie pisma nastąpiło przed wysłaniem odpisu skargi organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, a także odpisu środka odwoławczego albo skargi o wznowienie postępowania innym stronom (art. 232 § 1 pkt 1 lit. a). Zwrot połowy wpisu następuje natomiast w przypadku skutecznego cofnięcia pisma przed rozpoczęciem posiedzenia, na które sprawa została skierowana (art. 232 § 1 pkt 2). Analiza treści art. 232 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy przepis ten nie miał zastosowania. Z jego treści wynika bowiem, że zwrot wpisu przysługuje przed rozpoczęciem posiedzenia, na które sprawa została skierowana. A contrario cofnięcie pisma po wywołaniu rozprawy nie daje podstaw do orzekania o zwrocie wpisu. Przy czym rozważając kwestię zwrotu połowy wpisu uznać należy, iż zwrot kosztów na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.s.a. przysługiwałby stronie skarżącej, gdyby cofnęła skargę przed pierwszym z nich. Stanowisko takie zostało przedstawione w wyroku NSA z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt I FZ 26/06 (niepubl.), a Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni je podziela. Naczelny Sąd Administracyjny poniósł w przywołanym wyroku, iż za przyjęciem takiego poglądu przemawia ratio legis omawianej regulacji, która niejako "premiuje" skarżących, których spraw Sąd nie musiał rozpoznawać. Zgodnie bowiem z art. 199 p.p.s.a. zasadą jest ponoszenie kosztów związanych udziałem w postępowaniu sądowoadministarcyjnym. Strony same zatem finansują proces opłacając czynności Sądu, tak kancelaryjne jak i związane z merytorycznym rozpoznaniem sprawy. NSA podkreślił także, iż nie ma znaczenia czy rozprawa została zamknięta, a następnie na nowo otwarta (jak to miało w mniejszej sprawie), skoro przedmiotem i zamiarem każdego rozpoczętego posiedzenia jest merytoryczne rozpatrzenie zawisłej przed Sądem sprawy. Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, iż pismo spółki "U." cofające skargę zostało złożone już po pierwszym posiedzeniu Sądu, które miało miejsce w dniu 6 listopada 2007 r., stąd też nie powstał obowiązek Sądu do orzekania o zwrocie wpisu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit a i pkt 2 powołanej ustawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 232 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji