II SA/Ol 921/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant starszy referent Małgorzata Gaida po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że decyzją z [...] r. Starosta E. na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 5 ustawy z o kierujących pojazdami ( t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1268 – dalej: ustawa lub u.k.p. ) skierował J. B. ( dalej: skarżący ) na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. W uzasadnieniu wskazano, że do organu 12 lutego 2021 r. przesłano odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w E., z którego wynika, że skarżący kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości. Dlatego też organ był zobligowany do wydania przedmiotowej decyzji. Następnie decyzją z [...] r. Starosta E. na zasadzie art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. AM, B1, B numer druku [...]. Starosta wyjaśnił, że decyzja ta została wydana w związku z niedostarczeniem w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący reprezentowany przez pełnomocnika i zarzucił naruszenie przepisów: - praw materialnego tj. art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursów reedukacyjnych w zakresie problematyki przeciwalkoholowej z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, podczas gdy kwestia prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości objęta jest obecnie postępowaniem o wznowienie; - postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. w zw. z art. 11 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie, że wznowienie postępowania karnego determinuje treść rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym; - postępowania tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skarżącemu, "w sytuacji gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji bez uwzględnienia zagadnienia wstępnego". W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, przy czym jednocześnie zwrócił się o zawieszenie postępowania odwoławczego, do czasu rozpatrzenia zagadnienia wstępnego. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję. Organ odwoławczy opisał przebieg postępowania przed organem I instancji i przytoczył przepisy prawa materialnego, mające zastosowanie w sprawie. Stwierdził, że decyzja wydawana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami nie jest uznaniowa, lecz ma charakter związany. Nieprzedstawienie żądanego dokumentu w ustalonym terminie stanowi wystarczający warunek do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, natomiast skarżący nie przedstawił zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego. Nie jest zagadnieniem wstępnym złożenie przez pełnomocnika skarżącego wniosku o wznowienie postępowania karnego, gdyż rozpatrzenie sprawy administracyjnej jest możliwe i nie jest uzależnione od uprzedniego rozpoznania tego wniosku. Skargę na powyższą decyzję wywiódł pełnomocnik skarżącego zarzucając naruszenie: 1/ przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77, 80 i 84 k.p.a. polegające na: - niepodjęciu wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji starosty, pomimo niewłaściwego zastosowania i wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy, w sytuacji gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursów reedukacyjnych w zakresie problematyki przeciwalkoholowej z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, podczas gdy kwestia prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości objęta jest obecnie postępowaniem o sporządzenie i wniesienie kasacji przez podmiot kwalifikowany; - nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego, mimo, że w niniejszej sprawie wymagane były wiadomości specjalne, w szczególności wpływu cukrzycy na poziom alkoholu, który znajdował się w organizmie skarżącego; 2/ przepisów prawa materialnego tj.: - art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursów reedukacyjnych w zakresie problematyki przeciwalkoholowej z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, podczas gdy kwestia prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości objęta jest przedmiotem wniosków o sporządzenie kasacji zarówno przez Rzecznika Praw Obywatelskich, jak i przez Prokuratora Generalnego; - art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. . w zw. z art. 11 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie, że dalsze prowadzenie postępowania karnego determinuje treść rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym; - art. 81a § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia na korzyść skarżącego wątpliwości co do stanu faktycznego, które nie dały się usunąć, w szczególności pozostawania skarżącego pod wpływem alkoholu. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie decyzji wydanych przez organy obu instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że brak rozstrzygnięcia w kwestii prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości wyklucza zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. Samodzielne rozstrzygnięcie kwestii objętych zagadnieniem wstępnym dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy zawieszenie postępowania mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla interesu społecznego. Organ pominął to, że skarżący cierpi na cukrzycę, co mogło wpłynąć na badania alkomatem i dać nieprawidłowy obraz stanu faktycznego, dlatego też powinien dopuścić dowód z opinii biegłego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 145 ( Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."). Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium wydana w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, z uwagi na to, że nie odbył on kursu reedukacyjnego, na który został skierowany w związku ze skazaniem go za kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 102 ust.1 pkt 2, lit c) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 ), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem nie przedstawił w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursów reedukacyjnych, o których mowa w art. 98a ust. 1 pkt 2. Natomiast art. 98a ust. 1 pkt 2 u.k.p. stanowi, że kierowca który kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu jest obowiązany ukończyć kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. Stosownie zaś do treści art. 101 ust.1 u.k.p. osoba obowiązana do ukończenia kursu reedukacyjnego ma obowiązek do przedstawienia zaświadczenia o jego ukończeniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia informacji o tym obowiązku. Skarżący w terminie tym, ani późniejszym liczonym od 24 marca 2021 r., czyli od dnia doręczenia decyzji o obowiązku odbycia kursu, nie przedstawił decyzji o jego odbyciu. Dlatego też starosta miał obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, gdyż z treści art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.k.p. jednoznacznie wynika, iż przedmiotowe orzeczenie ma charakter związany. Samo rozstrzygnięcie oraz jego zakres nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracyjnego. Oznacza to, że w razie otrzymania zawiadomienia o skazaniu prawomocnym wyrokiem za kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości, starosta zobowiązany jest do skierowania takiej osoby do odbycia kursu reedukacyjnego, a w przypadku nie odbycia kursu do zatrzymania prawa jazdy. Organ, ani sąd administracyjny nie są uprawnione do weryfikowania przypisanego kierowcy przestępstwa pod względem merytorycznym, gdyż to uprawnienie należy wyłącznie do sądów powszechnych. Natomiast wyrok Sądu Rejonowego w E. z [...] r. w sprawie [...] skazujący J. B. za kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości jest prawomocny od 15 grudnia 2020 r., gdyż w tym właśnie dniu Sąd Okręgowy w S. w sprawie [...] nie uwzględnił apelacji obrońcy oskarżonego i wyrok sądu rejowego utrzymał w mocy. W tej sytuacji zarzutu o zaniechaniu powołaniu biegłego nie można uznać nie tylko jako zasadny, ale jako zrozumiały i racjonalny w świetle związania prawomocnym wyrokiem skazującym. Prawomocny wyrok skazujący sądu powszechnego nie przestaje być prawomocnym tylko dlatego, że obrońca oskarżonego ( pełnomocnik skarżącego ) czyni starania aby go podważyć w postępowaniu nadzwyczajnym. Nie mogło ujść uwadze sądu administracyjnego, że twierdzenia najpierw o wznowieniu postępowania karnego, a obecnie o wniesieniu skargi kasacyjnej, a zwłaszcza pewność, że postępowanie karne zostanie wznowione są pozbawione racjonalnych i przekonujących argumentów. Słuszności tego stwierdzenia dowodzi choćby to, że postępowanie karne nie zostało wznowione. Sąd w niniejszym postępowaniu nie rozstrzyga kwestii wpływu choroby u skarżącego na stwierdzony poziom stężenia alkoholu, ale jeżeli rzeczywiście jego pełnomocnik miałby rację co do tego, że stwierdzony stan nietrzeźwości nie jest wynikiem spożytego alkoholu, a choroby to należałoby rozważyć, czy skarżący kiedykolwiek powinien posiadać prawo jazdy. Wydaje się, że do prowadzenia pojazdem mechanicznym w ruchu lądowym nie powinna być dopuszczona osoba, która na skutek choroby ma we krwi takie stężenie alkoholu, które przekracza dopuszczalne normy i na powyższą okoliczność muszą zwrócić uwagę organy w przypadku gdyby skarżący ubiegał się o zwrot prawa jazdy. Raz jeszcze wskazać należy, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem sądu rejonowego za kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwości, jeżeli jego pełnomocnik uważa, że skazanie nie jest prawomocne, to nie jest to kwestia, którą może rozważać sąd administracyjny. Tym niemniej rzeczą pewną jest to, że nie było żadnych podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego, ponieważ w rozpoznawanej sprawienie nie występuje zagadnienie wstępne wymagające uprzedniego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych niepodważalny jest pogląd, że zagadnienie wstępne występuje wówczas, gdy brak uprzedniego rozstrzygnięcia danej kwestii wyklucza każde, to jest pozytywne jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania karnego. Tak więc zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Dlatego też błędny jest pogląd pełnomocnika skarżącego, który zagadnieniem wstępnym chciałby uczynić wniosek o skierowanie kasacji, po tym jak nie udało się jemu wznowić postępowania w skutek którego skarżący został prawomocnie skazany. Z obowiązku stwierdzić jedynie należy, że w sprawie nie zachodziły żadne wątpliwości co do stanu faktycznego, których nie dało się usunąć tym samym i zarzut naruszenia art. 81a § 1 k.p.a. bezpodstawny. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił, jako bezzasadną.