II SA/Ol 939/10

WyrokWSA w Olsztynie2011-02-10

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Hanna Raszkowska, Beata Jezielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. do likwidacji skutków samowoli budowlanej, która mogła rozpocząć się przed wejściem w życie tej ustawy, oraz czy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i krąg stron postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nadzoru budowlanego nie ustalił jednoznacznie wszystkich okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, w tym daty powstania samowoli budowlanej i aktualnego stanu obiektu. Brak precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego oraz nieprawidłowe określenie kręgu stron postępowania stanowiło naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rozbiórki wiaty i dobudowanego pomieszczenia sanitarnego wybudowanych przez K.M. na działce nr x. Postępowanie administracyjne trwało od 2008 roku, przechodząc przez kilka instancji i wielokrotne uchylenia decyzji. Skarżący M.D. zarzucił organowi nadzoru budowlanego opieszałość i nieudolność w prowadzeniu postępowania. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który ponownie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant sekretarz sądowy Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki obiektu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. D. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia 24 stycznia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał K.M. rozebrać wiatę wybudowaną na działce "[...]", posadowioną między rozbudowywanym budynkiem gospodarczym a granicą działki nr x przy ul. W. Po rozpatrzeniu odwołania inwestora, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., decyzją z dnia 11 marca 2008 r., uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zarzucił brak postępowania wyjaśniającego i zaniechanie ustalenia czy przedmiotowy obiekt budowlany wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia właściwemu organowi, co miało wpływ na zastosowanie odpowiedniej procedury naprawczej przewidzianej w Prawie budowlanym. Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia 7 stycznia 2009 r. nakazał K.M. rozebrać dobudowane pomieszczenie sanitarne i częściowo obudowaną wiatę oraz uporządkować teren rozbiórki w terminie do dnia 30 czerwca 2009 r. W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego podał, że inwestor nie wypełnił obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 30 lipca 2008 r., polegających na przedłożeniu zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., decyzją z 19 lutego 2009 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania inwestora od decyzji organu pierwszej instancji, uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu zarzucił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł co do istoty sprawy bez wszczęcia postępowania w sprawie budowy pomieszczeń sanitarnych. Ponadto podniósł, że postępowanie wszczęte w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie zostało zakończone, wobec czego brak było podstawy prawnej do wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 48 tej ustawy. Organ odwoławczy wskazał, że Starosta S. wydał decyzję w sprawie rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego, a inwestor nie zgłosił zakończenia tej budowy wobec powyższego, organ pierwszej instancji zobowiązany jest do ustalenia czy w sprawie doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, czy też do samowoli budowlanej. Ponadto organ odwoławczy nakazał ustosunkować się do kwestii pozwolenia na budowę budynku gospodarczego z dnia 26 sierpnia 1992 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia 9 lutego 2010 r. nakazał K.M. rozebrać częściowo obudowaną wiatę, dobudowaną do budynku gospodarczego i uporządkować teren rozbiórki w terminie do dnia 30 czerwca 2009 r. W uzasadnieniu podał, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi. Przedmiotowa wiata jest konstrukcji drewnianej, częściowo obudowana skrzydłami okiennymi i deskami, o wymiarach zewnętrznych 2,55 x 9,00 x 2,00 x 2, 10 m, wybudowana została w odległości ok. 80 cm od granicy działki nr 308 i ok. 30 cm od granicy działki nr y. Organ dodał, że inwestor był w trakcie budowy budynku gospodarczego, który zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia 27 sierpnia 1992 r., wydanym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w S., powinien posiadać wymiary 3,75 x 8,00 m. Inwestor rozbudowywał ten budynek o obiekt o wymiarach 2,85 x 4,35 m, na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 6 kwietnia 2001 r., wydanego przez Starostę S. Budowa nie została zgłoszona do użytkowania. Organ stwierdził, że dobudowa wiaty nie wchodziła w zakres powyższych pozwoleń na budowę, a inwestor powinien był uzyskać uprzednio pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł ponadto, że Starosta S. decyzją z dnia 24 sierpnia 2004 r. wniósł sprzeciw w sprawie budowy wiaty konstrukcji drewnianej na działce nr x, stwierdzając obiekt ten mógłby być wzniesiony wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ pierwszej instancji stwierdził ponadto, że inwestor mimo przedłużenia terminu, nie wykonał nałożonego postanowieniem z dnia 13 maja 2009 r., obowiązku umożliwiającego legalizację budowy, co uzasadniało wydanie nakazu rozbiórki. Po rozpoznaniu odwołania inwestora, decyzją z dnia 17 marca 2010 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 13 maja 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ustalił stanu faktycznego sprawy, gdyż wydając zaskarżoną decyzję oparł się na protokołach kontroli przeprowadzonych w dniach 3 czerwca 2008 r. i 15 lipca 2008 r., czyli 1,5 roku przed wydaniem decyzji. Natomiast jak wynikało z protokołów kontroli i pisma M.D. z dnia 9 października 2009 r., obiekt będący przedmiotem postępowania ulegał przekształceniom pomiędzy tymi kontrolami. Wobec tego organ pierwszej instancji powinien ustalić aktualny stan przedmiotowego obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi M.D. od powyższej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., wyrokiem z dnia 25 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 313/10, uchylił zaskarżoną decyzję, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził na rzecz skarżącego kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W ocenie Sądu organ odwoławczy uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę temu organowi administracji do ponownego rozpoznania, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Działanie organu odwoławczego nie ma bowiem charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu orzekającego w pierwszej instancji. Sąd wyjaśnił, że art. 138 § 2 K.p.a. zezwala na wydanie decyzji kasacyjnej wyłącznie przy spełnieniu określonych w tym przepisie warunków, które jednak w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały. Zdaniem Sądu, skoro Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy nie był wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, to powinien był we własnym zakresie uzupełnić materiał dowodowy w trybie art. 136 K.p.a., a po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego rozstrzygnąć sprawę decyzją merytoryczną, o treści zależnej od wyników tego postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia 30 sierpnia 2010 r. ponownie uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 13 maja 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wskazał w uzasadnieniu, że związany zaleceniami Sądu zlecił uzupełnienie materiału dowodowego organowi pierwszej instancji, a ponadto w dniu 23 sierpnia 2010 r. przeprowadził dowód z oględzin obudowanej wiaty, dobudowanej do budynku gospodarczego na działce nr x w S. Z zebranego w toku dodatkowego postępowania wyjaśniającego materiału dowodowego wynikło, że ustalenia organu odwoławczego różnią się od ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Inwestor podał bowiem do protokołu, że w trakcie wykonywania robót budowlanych przy budynku gospodarczym, realizowanym w oparciu o decyzję z dnia 27 sierpnia 1992 r. odstąpił od projektu i decyzji, dobudowując konstrukcję drewnianą o wymiarach: 7,4 m x 3,2 m x 2,3 m x 1,2 m x 3,0 m x 1,2 m x 2,1 m x 3,2 m. Budowę tę realizował w 1992 r. Ponadto w trakcie budowy do budynku murowanego dostawił dobudówkę drewnianą o wymiarach 6,45 m x 2,9 m i 13,1 m x 2,1 m. Po kilku latach dobudówkę tę ocieplił i wstawił skrzydła okienne. Powyższych ustaleń nie zakwestionował obecny przy oględzinach M.D. Organ odwoławczy podkreślił, że likwidacja skutków samowoli budowlanej powinna być prowadzona w oparciu przepisy prawa obowiązujące w dacie jej popełnienia, natomiast organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie administracyjne w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych, nie znanych organowi pierwszej instancji, wyklucza możliwość rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w postępowaniu odwoławczym, gdyż strony pozbawione byłby prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Organ odwoławczy nakazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego ponownie przeanalizować całość dokumentów i podjąć rozstrzygnięcie w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie popełnienia samowoli budowlanej. Ponadto wskazał, że brak było podstawy prawnej do określenia terminu wykonania nakazu rozbiórki oraz zwrócił uwagę na konieczność ustalenia wszystkich stron postępowania, tj. właścicieli działek sąsiednich, do których zbliżona jest przedmiotowa samowola budowlana. W złożonej skardze M.D. zarzucił, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wniósł we właściwym terminie skargi kasacyjnej od wyroku WSA, co zdaniem skarżącego, dowodzi opieszałości i nieudolności tego organu w załatwieniu sprawy. Podał, że urzędnicy dawali mu do zrozumienia, że jest winny zaniedbań i nakazali mu likwidację kilkudziesięcioletnich zabudowań, na co wyraził zgodę. Natomiast jego sąsiad K.M. podczas kontroli przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego posesji skarżącego demontuje okna, a po jej zakończeniu montuje inne okna. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że postępowanie dotyczyło zabudowań na działce K.M., a nie kilkudziesięcioletnich zabudowań posadowionych na działce skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Przedmiotem kontrolowanego postępowania jest doprowadzenie obiektu budowlanego posadowionego na działce nr x do stanu zgodnego z prawem. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że data powstania samowoli budowlanej decyduje o tym, w oparciu o przepisy której ustawy powinna być prowadzone postępowanie naprawcze. Stosownie bowiem do art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ustępu 2, który przewiduje, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Z treści cytowanych przepisów wynika, że regułą jest stosowanie nowej ustawy. Obejmuje ona nie tylko sprawy, w których postępowanie jest wszczynane po wejściu jej w życie (niezależnie od tego czy dotyczy zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), ale także sprawy będące w toku w dniu 1 stycznia 1995 r. Wyjątek o tej zasady został przewidziany w art. 103 ust. 2 i dotyczy on wyłączenia stosowania Prawa budowlanego z 1994 r. po dniu 1 stycznia 1995 r. tylko w odniesieniu do przepisu art. 48 tej ustawy i wyłącznie wówczas, gdy przed dniem 1 stycznia 1995 r. budowa została zakończona. Dodać należy, że zakończenie budowy obiektu budowlanego w rozumieniu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego polega na doprowadzeniu budowy do stanu, w którym - chociażby nawet częściowo - jest możliwe przystąpienie do użytkowania takiego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. O uznaniu budowy za zakończoną nie powinien przeszkadzać częściowy brak wykonania robót wykończeniowych, wyposażeniowych lub innych o podobnym charakterze, które można prowadzić już podczas użytkowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. VII SA/Wa 1843/08, LEX nr 569243). W przypadku ustalenia, że tylko część obiektu budowlanego wybudowana została w warunkach określonych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., organ nadzoru budowlanego do likwidacji tej samowoli budowlanej powinien zastosować przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Powyższe nie wyklucza równoczesnego prowadzenia postępowania w sprawie likwidacji skutków samowoli budowlanej, polegającej na dobudowaniu obiektu budowlanego z naruszeniem art. 28 ust. 1 lub art. 30 Prawa budowlanego z 1994 r., na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Zarówno bowiem treść art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. oraz art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., wskazują na możliwość prowadzenia postępowania naprawczego co do części obiektu budowlanego. Przy czym, do samowoli budowlanych popełnionych przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718, ze zm.), tj. przed dniem 11 lipca 2003 r., zastosowanie mają przepisy art. 48 Praw budowlanego w pierwotnym brzmieniu. Dodać też należy, że z treści art. 48 ust. 1, art. 49b ust. 1, art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że tryb postępowania organu nadzoru budowlanego uzależniony jest od stopnia naruszenia obowiązującego w toku procesu budowlanego prawa. Dopiero zatem jednoznaczne ustalenie, jakie roboty budowlane, które naruszają przepisy Prawa budowlanego, zostały wykonane i w jakim terminie pozwala na zastosowanie właściwych przepisów prawa do likwidacji skutków stwierdzonej samowoli budowlanej. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy obiekt budowlany powstawał w wyniku dobudowywania do pierwotnego budynku gospodarczego kolejnych obiektów budowlanych. K.M. rozpoczął bowiem budowę pierwszego budynku gospodarczego na podstawie wydanego przez Kierownika Urzędu Rejonowego w S. w dniu 27 sierpnia 1992 r. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego parterowego, nie podpiwniczonego, z poddaszem nieużytkowym, bez otworów okiennych od strony działki sąsiedniej, o wymiarach 8,00 x 3,75 m. Ponadto, na podstawie decyzji Starosty S. z dnia 6 kwietnia 2001 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie na budowę budynku gospodarczego od strony północnej o wymiarach 2,85 x 4,35 m, inwestor dobudował drugi budynek gospodarczy. W aktach sprawy znajduje się też ostateczna decyzja Starosty S. z dnia 24 sierpnia 2004 r., którą organ ten wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszonej w dniu 26 lipca 2004 r., dobudowy na działce inwestora wiaty o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 3,0 x 4,0 m², wywodząc, że obiekt ten wymaga wydania pozwolenia na budowę. Z protokołu oględzin z dnia 11 września 2007 r. sporządzonego przez organ pierwszej instancji wynika jednakże, że legalnie wybudowaną wiatę inwestor od 4 lat nielegalnie obudowywał od strony działek nr y i nr z. Obudowa ta jest z desek i okien. W protokole z dnia 23 stycznia 2008 r. podano zaś, że inwestor wybudował (do granicy z działką nr y) wiatę, pomimo wniesienia sprzeciwu przez Starostę S. decyzją z dnia 24 sierpnia 2004 r. Z rysunku załączonego do protokołu z oględzin z dnia 3 czerwca 2008 r. wynika ponadto, że obudowa wiaty ma wymiary: 2,55 x 2,55 x 9,00 x 5,55 x 2,1 m i znajduje się tam kominek z cegły ceramicznej, zaś odległość wiaty od granicy z działką nr y wynosi 0,3 m. W protokole z dnia 15 lipca 2008 r. podano natomiast, że do wybudowanego i rozbudowanego na podstawie pozwoleń na budowę budynku gospodarczego dobudowano nielegalnie murowane pomieszczenie sanitarne (o wymiarach 2,66 x 1,84 m) i drewnianą wiatę ze skrzydłami okiennymi. Obiekty te, jak wynika z rysunku załączonego do tego protokołu, zostały posadowione w odległości 0,8 m od granicy z działką nr z. Z protokołu z dnia 27 lipca 2010 r., sporządzonego przez organ pierwszej instancji na zlecenie organu odwoławczego, wynika z kolei, że do budynku gospodarczego dobudowano drewniany parterowy budynek z częściowo obudowaną wiatą, posadowiony w odległości 0,30 m i 0,53 m od granic z sąsiednimi nieruchomościami. Z załączonego szkicu wynika, że cała zabudowa ma wymiary 6,45 x 16,00 x 9,00 x 2,55 x 2,55 x 13,45 m i składa się z rozbudowanego budynku gospodarczego i dobudowanych nielegalnie budynków gospodarczych. Natomiast w protokole sporządzonym przez organ odwoławczy w dniu 23 sierpnia 2010 r. podano, że inwestor oświadczył, że w trakcie wykonywania robót budowlanych przy budynku gospodarczym realizowanym w oparciu o decyzję z dnia 27 sierpnia 1992 r. odstąpił od projektu i decyzji wykonując dobudowę konstrukcji drewnianej o wymiarach po obwodzie: 7,4 m x 3,2 m x 2,3 m x 1,2 m x 3,0 m x 1,2 m x 2,1 m x 3,2 m. Budowę tę realizował w 1992 r. Ponadto w trakcie budowy do budynku murowanego dostawił dobudówkę drewnianą o wymiarach 6,45 m x 2,9 m i 13,1 m x 2,1 m. Po kilku latach dobudówkę tę ocieplił i wstawił skrzydła okienne. Ze sporządzonego w trakcie oględzin szkicu wynika, że obiekt gospodarczy na działce inwestora jest nieregularnego kształtu, o wymiarach: 3,0 x 1,2 x 2,1 x 3,2 x 3,2 x 5,85 x 16,00 x 9,00 x 2,55 x 3,2 x 2, 85 x 3,2 x 2,3 x 1,2 m. Dodać należy, że M.D. w piśmie z dnia 6 września 2007 r. podał, że stopniowo, od roku, inwestor buduje budynek w odległości 0,5 m od granicy z jego działką. Ponadto inwestor w odwołaniu z dnia 31 stycznia 2008 r. oświadczył, że wiata, odnośnie do budowy której Starosta S. wniósł sprzeciw, "stoi od jesieni 2004 r." Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pomimo kilkukrotnego przeprowadzania dowodu z oględzin, nie wynika zatem jednoznacznie czy nielegalnie wzniesione na działce K.M. obiekty budowlane stanowią jedną całość, czy też są to odrębne obiekty oraz kiedy została zakończona budowa poszczególnych dobudówek. Analiza sporządzonych w toku postępowania szkiców z oględzin nie pozwala na bezsporne przesądzenie powyższych faktów. Dodać należy, że wymiary poszczególnych dobudówek nie są jednakowe we wszystkich protokołach. Z akt sprawy można jedynie wywieść, że inwestor dobudował do pierwotnego budynku gospodarczego, według swojego oświadczenia w 1992 r., drewnianą budowlę od strony własnej posesji. Zaznaczyć należy, że dobudowa ta została naniesiona wyłącznie na szkic sporządzony w dniu 23 sierpnia 2010 r., na rysunku sporządzonym w toku oględzin w dniu 27 lipca 2010 r., w których również uczestniczył inwestor, nie umieszczono jej. Następnie do wzniesionego pierwotnie budynku gospodarczego inwestor dobudował budynek gospodarczy, który zgodnie z wydanym w 2001 r. pozwoleniem na budowę powinien mieć wymiary 2,85 x 4,35 m (z protokołów wynika, że obiekt ten ma wymiary wg WINB: 2,85 x 3,75 m, lub wg PINB 2,85 – 3,21 x 4,35 m). Ponadto, pomimo sprzeciwu organu administracji architektoniczno – budowlanej z dnia 24 sierpnia 2004 r. inwestor dostawił (prawdopodobnie w 2004 r.) wiatę od strony działki nr y. W dalszej kolejności, na co wskazuje treść pisma M.D. z dnia 6 września 2007 r., inwestor obudował budynki gospodarcze od strony działek nr y i nr z, wznosząc m.in. murowany kominek i pomieszczenie sanitarne, a następnie obudował legalnie wzniesiony budynek gospodarczy od strony działki nr q, co sugeruje treść protokołów sporządzonych w 2010 r. Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ nie ustalił zatem jednoznacznie wszystkich okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, do czego na podstawie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej jako K.p.a.) był zobligowany. Przypomnieć bowiem należy, że zgodnie z art. 7 i art. 77 K.p.a., na organie administracji ciąży obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. W tym celu organ ma prawo, i jednocześnie obowiązek, dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, a także na wniosek strony- jej oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania lub zeznanie strony (art. 75 § 1 i art. 86 K.p.a.). Organ administracji powinien też przeprowadzić rozprawę, o ile jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków (art. 89 § 2 K.p.a.). Ponadto należy wskazać, że co do zasady krąg podmiotów legitymowanych do udziału w postępowaniach administracyjnych uregulowanych w Prawie budowlanym wyznacza się zgodnie z art. 28 K.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wyjątki są wskazane wprost w Prawie budowlanym i jako lex specialis muszą być interpretowane ściśle. Nie można zatem tych reguł stosować do ustalenia kręgu osób będących stronami w innych postępowaniach w sprawach budowlanych, w tym w sprawie likwidacji skutków samowoli budowlanej. Z ogólnych zasad postępowania, zawartych w art. 7, art. 8 i art. 10 § 1 K.p.a. wynika, że obowiązkiem organu administracji jest prawidłowe ustalenie kręgu podmiotów mających przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Organ powinien więc rozważyć czy toczące się postępowanie administracyjne dotyczy wyłącznie interesu prawnego inwestora i M.D., czy również innych właścicieli nieruchomości graniczących z działką nr x. W zależności od wyniku tych rozważań organ, stosownie do art. 61 § 4 K.p.a., zawiadomi wszystkie osoby będące stronami w sprawie o wszczęciu z urzędu postępowania, określając prawidłowo jego przedmiot. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe rozważania Sądu i przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w kierunku wskazanym przez Sąd, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a., wskazując fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśni podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 152 tej ustawy. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło