II SA/Ol 939/15

WyrokWSA w Olsztynie2015-12-10

Skład orzekający: Ewa Osipuk, Hanna Raszkowska, Beata Jezielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa części budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę, w sytuacji braku przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej, uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki tej części obiektu?
Ratio decidendi
Rozbudowa części budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną. W przypadku, gdy inwestor nie przedłoży wymaganych dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany, na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, wydać decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej części obiektu. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalnego, wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestorzy nie przedłożyli dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej pomimo wielokrotnych wezwań i postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestorów, uznając, że organy prawidłowo ustaliły fakt rozbudowy i zastosowały właściwe przepisy prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 roku sprawy ze skargi J. i D. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki części budynku oddala skargę. Decyzją dnia 21 marca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w "[...]"nakazał "[...]"rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego położonego na działce nr "[...]". Organ nadzoru budowlanego ustalił, że budynek mieszkalny wraz z niewielką przybudówką został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę. Przybudówka ta została następnie w latach 1996-1997 przebudowana i rozbudowana bez pozwolenia na budowę. Inwestorzy nie wypełnili nałożonych na nich obowiązków dostarczenia dokumentów niezbędnych do legalizacji stwierdzonej samowoli, co uzasadniało wydanie nakazu rozbiórki. Po rozpoznaniu odwołania inwestorów, "[...]"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 16 maja 2011 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy zarzucił, że nie ustalono czy w stanie faktycznym sprawy doszło do samowoli budowlanej, kiedy ewentualnie została ona popełniona i jakie są parametry obiektu, z uwzględnieniem stanu przed rozbudową. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją dnia 1 lutego 2012 r. ponownie nakazał inwestorom rozbiórkę rozbudowanej części przedmiotowego budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu podał, że z operatu technicznego podziału działki nr "[...]"wynikało bezspornie, że w 1994 r. nie było rozbudowanej części tego budynku. Powyższe ustalenie potwierdziły zeznania świadków - uprawnionego geodety, który dokonał podziału tej działki oraz sąsiadów inwestorów. Zaznaczył też, że inwestorzy nie przedłożyli niezbędnych do legalizacji dokumentów. "[...]"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 26 marca 2012 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. WINB stwierdził, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynikał jednoznacznie zakres zrealizowanej rozbudowy. Organ odwoławczy wskazał na konieczność porównania aktualnego stanu obiektu budowlanego z pierwotnym projektem budowlanym lub ze stanem obiektu istniejącym w momencie sporządzenia znajdującego się w aktach operatu technicznego. Zasugerował możliwość skorzystania z dokumentacji fotograficznej stanowiącej zasób Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie. W ocenie organu odwoławczego wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę rozbudowanej części obiektu budowlanego w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane bez zbadania i umożliwienia stronie legalizacji naruszało przepisy prawa materialnego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w "[...]"decyzją z dnia 19 marca 2013 r. nakazał inwestorom rozbiórkę rozbudowanej dwukondygnacyjnej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarach 3,00 m x 6,70 m o konstrukcji murowanej wraz z tarasem oraz zadaszeniem, zlokalizowanej na działce nr "[...]"Organ nadzoru budowlanego podniósł w uzasadnieniu decyzji, że uzupełniony o zdjęcia satelitarne działki nr "[...]"materiał dowodowy potwierdził, że inwestorzy rozbudowali po dniu 20 sierpnia 1996 r. istniejący budynek mieszkalny o część dwukondygnacyjną o wymiarach 3,00 m x 6,70 m. PINB zaznaczył, że inwestorzy nie przedłożyli niezbędnych do legalizacji tej samowoli dokumentów. Po rozpoznaniu odwołania inwestorów, "[...]"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 maja 2013 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynikało, że inwestorzy dopuścili się rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Powyższe potwierdzone zostało zeznaniami świadków i stron postępowania, dowodami z oględzin oraz dokumentacją fotograficzną z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, na której widnieją ewidentne różnice w zabudowie bryły obiektu zlokalizowanego na działce nr "[...]"w okresach pomiędzy 20 sierpnia 1996 r. a 30 lipca 2004 r. WINB uznał jednocześnie, że z uwagi na brak wyczerpujących ustaleń w zakresie istotnych parametrów technicznych stwierdzonej rozbudowy, niezbędne było ustalenie wymiarów rozbudowanej części budynku i jego poszczególnych elementów składowych oraz określenie kondygnacji ze wskazaniem poszczególnych elementów i materiałów użytych do jej wzniesienia. Decyzją z dnia 16 października 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorom rozbiórkę rozbudowanej dwukondygnacyjnej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarach 3,04 m x 6,80 m, o konstrukcji murowanej oklejonej styropianem gr. 10 cm wraz z tarasem oraz zadaszeniem, zlokalizowanej na działce nr "[...]"w skład której wchodzą: "[...]". Organ nakazał wykonać powyższe roboty pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane. Organ nadzoru budowlanego stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że bezspornie inwestorzy wykonali powyższą rozbudowę w warunkach samowoli budowlanej, a ponadto nie przedłożyli dokumentów niezbędnych do legalizacji tej samowoli. "[...]"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania inwestora, decyzją z dnia 7 sierpnia 2014 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia było ustalenie dokonane przez organ odwoławczy, że przed dokonaną rozbudową przedmiotowego budynku mieszkalnego istniała przybudówka stanowiąca wejście do przedmiotowego budynku (szkic podstawowy Nr 1 pomiarów z dnia 1 października 1994 r.). Tym samym brak było podstaw do nakazania rozbiórki całej dobudowanej części budynku mieszkalnego. WINB wskazał na możliwość przeprowadzenia rozprawy w celu ustalenia wymiarów tej przybudówki i zbadania, czy dokonana rozbudowa wiązała się z jej całkowitą rozbiórką. Decyzją z dnia 16 lutego 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w "[...]" nakazał inwestorom rozbiórkę rozbudowanej dwukondygnacyjnej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarach 3,04 m x 6,80 m o konstrukcji murowanej, oklejonej styropianem gr. 10 cm wraz z tarasem i zadaszeniem oraz rozbudowanej części kondygnacji podziemnej (piwnicy) zlokalizowanej na działce nr "[...]",w skład której wchodzą: na poziomie pierwszego piętra: "[...]". Organ nakazał wykonać powyższe roboty pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane i spełniającej wymagania określone w art. 12 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2013 r., poz. 1409). W uzasadnieniu stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że inwestorzy dokonali rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W szczególności fakt ten wynika z oświadczenia inwestora, że w 1996 lub 1997 r. dokonał remontu i rozbudowy istniejącej dobudówki, poprzez wzmocnienie fundamentów, przesunięcie i wybudowaniu nowej ściany oraz wykonanie tarasu i zadaszenia. Ustalenie to potwierdzał operat techniczny, z którego wynikało, że w 1994 r. w trakcie podziału działki nie było rozbudowanej części spornej i dowód w postaci zdjęć satelitarnych działki nr "[...]"wykonanych w dniach: 04.06.1979 r., 20.08.1996 r. oraz 30.07.2004 r., z których wynikało, że kształt budynku należącego do inwestorów pomiędzy 20 sierpnia 1996 r. a 30 lipca 2004 r. uległ zmianie - został rozbudowany. W toku oględzin ustalono, że rozebrano w całości istniejącą przybudówkę do poziomu parteru. W części piwnicznej pozostały fundamenty istniejącej przybudówki o wymiarach 4,44 x 1,70 m i wys. 1,80 m. PINB zaznaczył, że rozbudowa rozpoczęła się po 20 sierpnia 1996 r., a prace wykończeniowe, tj. warstwa strukturalna elewacji, nie została dotychczas wykonana. Organ podał, że samowolnie rozbudowana część posiada wymiary 3,04 x 6,80 m, składa się z dwóch kondygnacji nadziemnych i jednej kondygnacji podziemnej. Część piwniczna składa się ze ścian fundamentowych oraz stropu. W części parterowej znajduje się zejście do piwnicy, schody wejściowej oraz pokój mieszkalny. Na I piętrze znajduje się klatka schodowa, łazienka i taras zadaszony deskowaniem pełnym pokrytym blachą ocynkowaną trapezową. Zadaszenie składa się z trzech słupów i ośmiu krokwi. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w "[...]"dodał, że w dniu 14 listopada 2012 r. wydał postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego i zobowiązał inwestora do przedstawienia w terminie do dnia 30 grudnia 2012 r. dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, który to obowiązek nie został wykonany. W złożonym odwołaniu "[...]"zarzucili, że kwestionowana decyzja została wydana bez uwzględnienia wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w decyzji organu odwoławczego z dnia 26 marca 2012 r. i z dnia 7 sierpnia 2014 r., w konsekwencji czego błędnie ustalony został stan faktyczny sprawy i niezasadnie przyjęto, że istniały podstawy do wydania decyzji o rozbiórce części obiektu. Odwołujący się stwierdzili, że organ pierwszej instancji uwzględnił wyłącznie niekorzystne dla nich dowody. Zakwestionowali, jakoby ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynikał, że rozbudowali przedmiotowy budynek. Decyzją z dnia 14 lipca 2015 r. "[...]"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że bezspornie inwestorzy rozbudowali przedmiotowy budynek. Fakt ten wynikał z dokumentacji fotograficznej uzyskanej z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, operatu technicznego z podziału działki i zeznań jego autora oraz zeznań sąsiadów inwestorów. Organ odwoławczy ocenił, że oświadczenia składane w toku postępowania przez inwestora były sprzeczne i nie znalazły potwierdzenia w innych zgromadzonych w sprawie dowodach. Wskazał, że rozbudowa obiektu budowlanego wymagała uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, którą inwestorzy nie legitymowali się. Wyjaśnił również, że stosownie do art. 48 ustawy Prawo budowlane samowola budowlana może być zalegalizowana, jeżeli inwestor wyrazi taką wolę. W niniejszej sprawie, pomimo zobowiązania inwestorów do przedłożenia, w zakreślonym terminie, dokumentacji niezbędnej do legalizacji samowolnie rozbudowanej części budynku, inwestorzy nie zrealizowali tego obowiązku. Okoliczność ta obligowała organ pierwszej instancji do wydania nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku, stosownie do art. 48 ust, 1 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że prawidłowo organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające i nie naruszył w tym zakresie obowiązujących przepisów prawa. Precyzyjne też określił w sentencji decyzji zakres rozbiórki. Postanowieniami z 14 stycznia 2014 r. i 2 kwietnia 2014 r. "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zlecił PINB w "[...]"uzupełnienie materiału dowodowego poprzez ponowne przeprowadzenie oględzin przedmiotowego obiektu i jednoznaczne stwierdzenie, czy wykonanie nakazu rozbiórki jest możliwe technicznie i nie naruszy istniejącej legalnie struktury budynku. Pismami z 4 marca 2014 r. i 12 maja 2014 r., PINB jednoznacznie stwierdził, że wykonanie nakazu rozbiórki jest możliwe technicznie i jej wykonanie nie naruszy istniejącej legalnie struktury budynku. W złożonej skardze "[...]" zauważyli, że postępowanie w sprawie toczyło się od 2010 r., a w jego efekcie zgromadzono dowody wskazujące, że nie doszło do rozbudowy. Zarzucili, że nie uwzględniono i nie ustosunkowano się do korzystnych dla nich dowodów z zeznań inwestora i świadków. Ponadto, organ pierwszej instancji przyjął za dowód notatkę służbową z dnia 5 maja 2010 r., która nie może być dowodem, gdyż wyjaśnienia strony lub zeznania świadków winny mieć wyłącznie formę protokołu. Skarżący zakwestionowali ponadto wartość dowodową dowodów z fotografii otrzymanych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, zarzucając, że są one niewyraźne i niemożliwe do odczytania. Nadto zarzucili, że w postępowaniu uwzględniono dowód ze szkicu podstawowego z dnia 3 października 1994 r., w sytuacji gdy skarżący kwestionowali jego rzetelność. Organy obu instancji nie uwzględniły wniosków dowodowych skarżących zmierzających do wykazania wadliwości tego dowodu, w szczególności wykazania właściwego położenia spornej dobudowy względem budynku posadowionego na sąsiedniej działce. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji, którą nakazano skarżącym, na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, rozbiórkę szczegółowo opisanej w sentencji decyzji rozbudowanej części budynku posadowionego na działce nr "[...]". Ustalono bowiem, że skarżący wybudowali przedmiotową część budynku bez legitymowania się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Zgodnie natomiast ze wskazanym przepisem właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Prawidłowo organy obu instancji oceniły, że stan faktyczny sprawy, ustalony na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, uzasadniał wydanie nakazu rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalnego. Fakt rozbudowy wynika z porównania zdjęć, uzyskanych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, wykonanych w dniach 20 sierpnia 1996 r. i 30 lipca 2004 r. Przyznać należy, że nie są one na tyle szczegółowe, aby na ich podstawie można było ustalić precyzyjnie rozmiary rozbudowy, lecz są one wystarczająco dokładne, aby stwierdzić, że fakt rozbudowy miał miejsce w podanym wyżej okresie. Widać bowiem na zdjęciu z 30 lipca 2004 r., że kształt budynku skarżących uległ zmianie. Potwierdza powyższy fakt również dowód ze szkicu podstawowego nr 1 z dnia 3 października 1994 r. z podziału działki nr 248 i zeznania jego autora. Skarżący nie podważyli skutecznie tych dowodów. Prawidłowość odległości pomiędzy bryłami budynków na działkach nr "[...]", istniejących także w 1994 r. (bez uwzględnienia rozbudowanych części obu budynków), ustalona na ww. szkicu wynosząca 12,10 m – została potwierdzona w wyniku oględzin przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji w dniu 5 lutego 2013 r. Dokonanie rozbudowy potwierdzają również zeznania świadków – mieszkańców budynku posadowionego na działce nr "[...]". Dodać też należy, że sam skarżący oświadczył w czasie czynności kontrolnych, udokumentowanych notatką służbową z dnia 5 maja 2010 r., że w 1996 r.- 1997 r. rozbudował istniejącą przy budynku mieszkalnym dobudówkę przez wzmocnienie fundamentów, przesunięcie i wybudowanie nowej ściany oraz wykonanie tarasu i zadaszenia. Zgodzić się należy ze stanowiskiem, że notatka służbowa, podpisana przez pracownika organu może być jedynie czynnością wstępną nadającą kierunek postępowaniu dowodowemu i nie może tego postępowania zastąpić. Notatka służbowa może mieć znaczenie pomocnicze przy rozpatrywaniu sprawy, z pewnością jednak nie jest dopuszczalne dokonywanie wszelkich ustaleń w sprawie tylko na jej podstawie. Stosownie do art. 67 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), dalej powoływanej jako K.p.a., czynność postępowania mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy powinna być utrwalona protokołem, a tylko inne czynności, (mniej istotne), z których nie sporządza się protokołu, mogą być zgodnie z art. 72 K.p.a. utrwalone w formie adnotacji podpisanej przez pracownika (notatki służbowej). Czynności postępowania dotyczące okoliczności prawotwórczych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, nie mogą być zatem utrwalone wyłącznie przy pomocy notatki służbowej. W kontrolowanym postępowaniu nie naruszono jednak powyższej reguły, gdyż notatka służbowa z dnia 5 maja 2012 r. nie jest jedynym dowodem, z którego wnika, że skarżący bez pozwolenia na budowę rozbudowali istniejący budynek mieszkalny. Dodać należy, że notatkę tę podpisał skarżący nie wnosząc żadnych uwag. Wbrew zarzutowi skarżących zeznania wskazanych przez nich świadków nie stanowią niepodważalnych dowodów, na podstawie których należałoby odmówić wiarygodności pozostałym dowodom zgromadzonym w sprawie, uznać, że nieprawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy i przyjąć tezę skarżących o niezaistnieniu rozbudowy. Z zeznań świadków "[...]"wynika jedynie, że w latach 1972-1973 na obecnej działce nr "[...]" zakończono budowę budynku mieszkalnego z przybudówką, co nie jest jednoznaczne z faktem, że w tym okresie wzniesiono zakwestionowaną dobudowaną część budynku w jej obecnym kształcie. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że rzeczywiście w podanym okresie istniała dobudówka do przedmiotowego budynku. Jednocześnie ustalono, że ta pierwotna przybudówka została rozebrana, a na jej miejsce skarżący wznieśli sporną część dobudowaną do budynku mieszkalnego. Zaznaczyć trzeba, że "[...]"potwierdził wykonywanie robót budowlanych przez skarżącego na początku lat 90, które określił mianem "remontu", "modernizacji", lecz nie opisał, jaki był ich zakres. Natomiast ocena zeznań świadka "[...]", który był inspektorem nadzoru przy robotach budowlanych związanych z budową (w okresie ok. 1997-1998 r.) kolektora i przyłącza kanalizacyjnego między innymi na działce skarżących i jego zdaniem budynek posadowiony na tej działce nie zmienił się od tego okresu, sama w sobie nie przesądza o tym, że skarżący nie rozbudowali budynku o sporną część. Należy przy tym dodać, że świadek ten pamiętał, że na drugiej kondygnacji budynku był taras. Wbrew stanowisku skarżących, bez znaczenia w sprawie jest kwestia kształtu budynku posadowionego na działce nr "[...]"i jego ewentualna przebudowa, skoro ze zdjęć z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, wykonanych w dniach 20 sierpnia 1996 r. i 30 lipca 2004 r. wynika wprost, że skarżący rozbudowali dobudówkę swojego budynku, a nie jedynie ograniczyli się do jego ocieplenia, jak wyjaśniał skarżący w toku postępowania naprawczego. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że prawidłowo organy obu instancji oceniły, że skarżący rozbudowali istniejący budynek. Rozpoczęcie procesu inwestycyjnego – robót budowlanych – powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadę tę wyraża art. 28 ustawy Prawo budowlane, stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Roboty budowlane, stosownie do art. 3 pkt 7 tej ustawy, to budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Zgodnie zaś z pkt. 6 tego artykułu, pod pojęciem budowy należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Nie budzi więc wątpliwości, że wykonana przez skarżących rozbudowa wymagała uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący nie legitymowali się taką decyzją. Ponadto, wykonane przez nich roboty budowlane nie mieszczą się w katalogu budów i robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę określonym w art. 29 tej ustawy. Skoro wykonane roboty budowlane nie zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zasadnie organ pierwszej instancji rozpoczął procedurę zmierzającą do legalizacji tego obiektu, w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nadzoru budowlanego, stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego w budowie lub już wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest obowiązany wydać postanowienie, w którym wstrzymuje prowadzone roboty, określa wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w określonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy dokumentów. Przedstawienie przez inwestora żądanych dokumentów, w myśl art. 48 ust. 5, traktowane jest jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i o pozwolenie na wznowienie robót, o ile budowa nie została już zakończona. W toku postępowania legalizacyjnego, stosownie do art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ zobowiązany jest do zbadania zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletności projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz wykonania projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Pozytywny wynik powyższych sprawdzeń powoduje, że możliwe jest wydanie postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. Do ustalenia tej opłaty stosuje się przepisy o wymierzaniu kary za istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub inne rażące naruszenia warunków pozwolenia na budowę, przewidzianej w art. 59 f Prawa budowlanego. Przy czym, stawka w odniesieniu do opłaty legalizacyjnej podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 49 ust. 2). Spełnienie przez inwestora powyższych wymagań obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót, zaś w przypadku zakończenia budowy - tylko o zatwierdzeniu projektu. Nieuiszczenie natomiast opłaty legalizacyjnej skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części (art. 49 ust. 3 i ust. 4). Skarżący bezspornie nie przedłożyli dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, wskazanych w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w "[...]"z dnia 14 listopada 2012 r. Konsekwencją wzniesienia przedmiotowej rozbudowy bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i nie skorzystanie z procedury legalizacyjnej, było orzeczenie nakazu rozbiórki, co wynika wprost z art. 48 ust. 4 Zaznaczyć należy, że nie ma przeszkód, by nakazać rozbiórkę części obiektu, w sytuacji gdy – tak, jak to ustalono w niniejszej sprawie- jest to część obiektu na tyle samodzielna, jak i niezależna od pozostałej części wybudowanego zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego (np. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 172/10). Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego. Organ nadzoru budowlanego prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy Prawo budowlane, które miały zastosowanie w sprawie, wydał decyzję na podstawie kompletnego materiału dowodowego i uzasadnił ją zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło