II SA/Ol 94/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2015r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 158 § 1, art. 156 § 2 oraz art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku Spółki A dnia 1 września 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr "[...]" z dnia "[...]", którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]", nr "[...]", o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.150 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut, utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. Zakwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W wyniku kontroli przeprowadzonej w siedzibie Spółki, utrwalonej protokołem kontroli z dnia "[...]", nr "[...]", decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Spółkę karę pieniężną w kwocie 8.150 zł w związku z wykonywaniem przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz przekroczeniem maksymalnego okresu prowadzenia bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut. Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu I instancji, decyzją z dnia "[...]" Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. Wyrokiem z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt: II SA/Ol 781/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję z dnia "[...]" wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji wskazując, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego zapadło rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie niekonstytucyjności normy, na której oparto zaskarżone decyzje administracyjne. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Spółkę karę pieniężną w kwocie 2.150 zł. Pismem z dnia "[...]" pełnomocnik Spółki złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia ‘[...]" oraz o wstrzymanie jej wykonania. Decyzją z dnia ‘[...]" Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]" o nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 2.150 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut. Pismem z dnia "[...]" pełnomocnik Spółki złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylnie zaskarżonej decyzji oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]". Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 76 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sprawie w związku z błędnym przyjęciem, iż w dniu "[...]" (data sporządzenia protokołu kontroli) doszło do ujawnienia naruszenia prawa przez organ I instancji. Wskazał, że w jego ocenie decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego została wydana po upływnie przeszło dwóch lat. W uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" Główny Inspektor Transportu Drogowego, przytaczając treść przepisu art. 16 i 156 k.p.a., wskazał m.in., że w sprawie kontrolowany okres był od dnia "[...]" do dnia "[...]" Kontrola zakończyła się sporządzeniem protokołu kontroli w dniu ‘[...]", z którym pełnomocnik strony skarżącej zapoznał się w dniu "[...]" (podpis złożony na protokole kontroli). Podniósł, iż w jego ocenie brak jest podstaw do wyłączenia odpowiedzialność strony skarżącej z uwagi na wpływ dwuletniego terminu od dnia ujawnienia naruszenia. Stosownie do treści art. 92 c ust. 1 pkt 3 ustaw z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej jako: u.t.d.) nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Wskazał, że naruszenia w niniejszej sprawie zostały ujawnione w dniu "[...]" (organ w decyzji z dnia "[...]" błędnie podał datę jako dzień ujawnienia naruszenia "[...]", powyższy błąd organu nie ma wpływu na zaskarżoną decyzję). Naruszenia zostały ujawnione w dokumencie jakim bez wątpienia jest protokół kontroli sporządzony w dniu "[...]’ oraz podpisany zarówno przez pełnomocnika strony skarżącej jaki i kontrolującego go inspektora w dniu "[...]". Stwierdził, że termin ujawnienia naruszenia w niniejszej sprawie rozpoczął swój bieg od dnia "[...]’. W związku z powyższym jako, że organ I instancji wydał decyzję w dniu "[...]" (od której nie zostało złożone odwołanie) termin dwóch lat od ujawnienia naruszenia minął w dniu "[...]". Skargę na powyższą decyzję wywiódł do tut. Sądu pełnomocnik Spółki żądając jej uchylenia oraz stwierdzenia nieważności decyzji jej poprzedzającej. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 76 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 92 c ust. 1 pkt 3 u.t.d. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie w związku z błędnym przyjęciem, iż dopiero w dniu ‘[...]" doszło do ujawnienia naruszenia przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego - w szczególności uzasadnienia decyzji w/w organu z dnia ‘[...]", wynika, iż do ujawnienia naruszenia doszło podczas kontroli, która miała miejsce w dniach "[...]" – "[...]", a więc ponad 2 lata przed wydaniem przedmiotowej decyzji. Argumentował m.in., że w uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że do ujawnienia naruszenia doszło podczas kontroli, którą przeprowadzono w dniach "[...]" – "[...]", a nie w dniu sporządzenia protokołu kontroli, tj. w dniu "[...]", jak twierdzi organ administracyjny II instancji. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzenia Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nie sposób jest zgodzić się ze stanowiskiem organu II instancji, że do ujawnienia naruszeń z dnia "[...]" oraz "[...]" doszło dopiero po kontroli z dnia "[...]" – "[...]", tj. dopiero w dniu ‘[...]", kiedy sporządzono protokół kontroli. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze fakt, iż decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]’ została wydana po upływie przeszło 2 lat od dnia przeprowadzenia kontroli, podczas której stwierdzono naruszenia (najpóźniej ‘[...]") skarga jest zasadna. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, w całości podtrzymując argumentacje zawarta w zakwestionowanej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę powyższą regulację należy uznać, iż w niniejszej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia"[...]", którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]" o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy Na wstępie należy podnieść, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym. Postępowanie wszczynane na podstawie art. 157 § 2 k.p.a. jest jednym z postępowań nadzwyczajnych, dających możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej. Jest ono samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. To oznacza, że prowadzone w trybie nadzoru postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem, obowiązującym w dacie wydawania kontrolowanej decyzji. Działanie w trybie nadzoru na podstawie art. 156 k.p.a. wymaga innego podejścia do sprawy niż w I instancji lub przed organem odwoławczym. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową, która stanowi wyjątek od wymienionej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej. Instytucja ta stwarza prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego tylko decyzji dotkniętych poważnymi wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, że stwierdzenie nieważności decyzji oznacza wyeliminowanie jej z obrotu prawnego z uwagi na dotknięcie jej ciężką wadliwością od chwili jej wydania (J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1966, s. 699). W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ nie rozpoznaje sprawy ponownie co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. O ile stwierdzi, że zachodzi podstawa określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, to ma obowiązek zbadać - czy z materiału dowodowego wynika, że do rażącego naruszenia prawa doszło i na czym ono polegało. W postępowaniu tym, organ nie jest zwolniony z obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 75 § 1 k.p.a. skoro celem i istotą takiego postępowania jest ustalenie przesłanki określonej w art. 156 § 1 k.p.a. W skardze wniesionej do Sądu pełnomocnik Spółki jako jej podstawę wskazał art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 92 c ust. 1 pkt 3 u.t.d. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie. W orzecznictwie sądowym reprezentowany jest pogląd, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pKt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (vide: wyrok SN z dnia 8 kwietnia 1994 r., III ARN 13/94, OSN 1994, Nr 3, poz. 36; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r., V SA 535/94, ONSA 1995, Nr 2, poz. 910). Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd podziela stanowisko organu administracji, że w rozpoznawanej sprawie w/w przesłanki nie występują. Zauważyć przede wszystkim należy, że zgodnie z treścią art. 92c ust. 1 u.t.d. "nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat". Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej błędne jest stanowisko organu, iż dopiero w dniu "[...]" doszło do ujawnienia naruszenia przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego - w szczególności uzasadnienia decyzji w/w organu z dnia "[...]"., wynika, iż do ujawnienia naruszenia doszło podczas kontroli, która miała miejsce w dniach "[...]" – "[...]", a więc ponad 2 lata przed wydaniem powyższej decyzji z dnia "[...]". W ocenie Sądu pogląd pełnomocnika skarżącej, że termin przedawnienia naruszenia, określony w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., należy liczyć od dnia stwierdzenia naruszenia w czasie kontroli, jest niezasadny. W przepisie tym użyto bowiem sformułowania "ujawnienia" zamiast "popełnienia", co oznacza, "ujawnienie" naruszenia przez powołane do tego służby kontrolne. Ujawnienie naruszenia, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie, może nastąpić wyłącznie przez uprawniony organ administracji publicznej. Skoro kontrolę w siedzibie skarżącej zakończono wręczeniem protokołu kontroli podpisanym zarówno przez pełnomocnika strony skarżącej jak i kontrolującego inspektora w dniu ‘[...]", to dwuletni termin upłynął z ostatnim dniem ‘[...]". W tej sytuacji, w ocenie Sądu zasadnym jest uznanie, iż weryfikowana decyzja w dacie jej wydania nie naruszała art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. Poza powyższym w ocenie Sądu organ prawidłowo stwierdził, iż kontrolowana w postępowaniu nieważnościom decyzja nie jest też dotknięta żadną z innych wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W tej sytuacji zarzuty skargi nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.