II SA/Ol 95/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki budynku gastronomicznego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2/ zasądza od Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. M. kwotę 500 zł (pięćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że decyzją z 13 września 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako: "organ I instancji" lub "PINB") nakazał rozbiórkę budynku gastronomicznego, położonego na działce nr [...] obr. [...] gm. [...]. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji opisał parametry budynku składającego się z kuchni, zaplecza socjalnego i sanitariatów na parterze oraz z tarasu nad stropem parteru. Na przedmiotową budowę zostało wydane pozwolenie, jednak zostało ono wyeliminowane z obrotu prawnego na skutek stwierdzenia jego nieważności, o czym ostatecznie rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny. Organ zobowiązał J. M. ( dalej również jako: skarżący ) do przedłożenia ekspertyzy technicznej, a następnie jej uzupełnienia, zaś ostatecznie uznał, że nie jest celowe kolejne przedłużanie terminu do jej przedłożenia, gdyż uchybień związanych z usytuowaniem budynku nie da się usunąć. Od powyższej decyzji odwołanie ( uzupełnione kolejnym pismem) wywiódł skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący stwierdził, że nieuprawniona jest decyzja w sprawie rozbiórki całego budynku, gdyż na podstawie decyzji z 29 kwietnia 2011 r. (której stwierdzono nieważność) został on jedynie częściowo rozbudowany. Poprzednik prawny skarżącego uzyskał pozwolenie na użytkowanie budynku i nadal ono obowiązuje, zaś Starosta [...] winien zakończyć postępowanie zainicjowane wnioskiem z 28 lutego 2011 r. o udzielenie pozwolenia na budowę. Gmina [...] prowadzi prace dotyczące zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie umożliwiającym usytuowanie budynków w granicy, nadto pomiary odległości od granic działki nie były prawidłowe. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej jako: organ odwoławczy lub WINB ), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego w dniu 20 grudnia 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że naruszone zostały przepisy w zakresie odległości wynikające z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Naruszenia tego nie da się usunąć poprzez wykonania jakichkolwiek robót budowlanych. Dlatego też zasadnie organ "nakazał inwestorowi rozbiórkę w zakresie zawartym w rozstrzygnięciu niniejszej decyzji". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący, zarzucił naruszenie: 1/ art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, brak zasadności przesłanek, którymi się kierował organ odwoławczy oraz przedwczesne przesądzenie, że nieprawidłowości nie da się usunąć przez wykonanie jakichkolwiek robót budowlanych, w sytuacji gdy jest możliwe pozostawienie części budynku w rozmiarach jaki istniał przed jego rozbudową na podstawie decyzji starosty z 29 kwietnia 2011 r.; 2/ art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez utrzymanie w mocy decyzji o nakazaniu rozbiórki w sytuacji, gdy część budynku spełnia wymogi prawne zawarte w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; 3/ art. 49f i następne P.b. poprzez utrzymanie w mocy decyzji o nakazaniu rozbiórki w sytuacji, gdy jest możliwość legalizacji jego części. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024 r., poz. 935. – zwanej dalej p.p.s.a.). Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi. Kierując się powyższymi przesłankami sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć u podstaw takiego rozstrzygnięcia nie legły argumenty w niej podniesione. Wskazać trzeba, że decyzja administracyjna powinna spełniać wymagania, o których mowa w art. 107 § 1 pkt 1-9 k.p.a., a także inne, jeżeli przepisy szczególne tak stanowią. Jednym z tych wymogów formalnych jest oznaczenie strony lub stron postępowania (art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a.). Należy podkreślić jednocześnie, że oznaczenie adresata decyzji jest jednym z elementów konstytuujących decyzję administracyjną, ponieważ dzięki temu prawo lub obowiązek ustanowiony w drodze decyzji będzie mógł się zmaterializować w stosunku do podmiotu prawa znajdującego się poza sferą administracji publicznej. Wynika to poniekąd z art. 1 pkt 1 k.p.a., gdzie mowa jest o rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej. Słownikowe znaczenie terminu "rozstrzygnąć" oznacza: "rozważyć coś, opowiadać się za czymś, decydować się na coś, wpływać na coś w sposób ostateczny, decydujący, przesądzać coś np. kwestię sporną, spór, zagadnienie" (E. Sobol, Popularny słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2003, s. 875). Decyzja administracyjna nie tylko kończy sprawę administracyjną tj. jej tok (art. 104 § 1 k.p.a. – aspekt procesowy), ale przede wszystkim rozstrzyga sprawę administracyjną decydując o kształcie praw lub obowiązków publicznoprawnych (art. 1 pkt 1 k.p.a. – aspekt materialny). Poprzez wydanie decyzji, organ administracji publicznej rozstrzyga o treści prawa lub obowiązku konkretnego podmiotu prawa. Oznaczenie strony lub stron musi nastąpić w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, ponieważ w sytuacji, kiedy decyzja uzyska przymiot ostateczności (art. 16 § 1 k.p.a.) to właśnie z niej będzie rekonstruowana treść prawa lub obowiązku podmiotu prawa. Nie może być bowiem tak, że z treści decyzji nie wynika wobec kogo ona została wydana (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 1079/18 - CBOSA). Trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że uchybienia w postaci braku oznaczenia adresata decyzji nie może zastąpić posłużenie się słowami «wnioskodawca, odwołujący» nawet wówczas, gdy poprzez wpięcie rozstrzygnięcia do akt konkretnej sprawy można ustalić kto był autorem wniosku. To z treści decyzji musi wynikać o czyich prawach i obowiązkach organ rozstrzyga (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 158/22 - CBOSA ). Dlatego też oznaczenie strony postępowania musi być każdorazowo wyraźne, aby nie powstały żadne wątpliwości co do tego komu przyznano uprawnienie albo na kogo nałożono obowiązek. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji orzekając o obowiązku rozbiórki budynku gastronomicznego nie określił kto jest jego adresatem, powyższe oznacza, że decyzja nie posiada elementu, o którym mowa w art. 107 § 1 pkt 3, brak oznaczenia strony postępowania skutkuje tym, że nie wiadomo wobec kogo orzeczono nakaz rozbiórki i kto ma ten obowiązek wykonać. Rzeczą bez znaczenia jest to, że obecnie skarżący uznaje, iż nakaz ten dotyczy jego osoby, gdyż zawsze może on zmienić swoje stanowisko, co decyzję nakazującą rozbiórkę uczyni praktycznie niewykonalną. Powyższego uchybienia nie dostrzegł organ odwoławczy utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy, co istotne WINB jeszcze w większym stopniu skomplikował to wobec kogo został orzeczony nakaz rozbiórki. Otóż w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że obowiązek został nałożony na inwestora, a przecież rzeczą oczywistą jest, że to nie skarżący był inwestorem, a zupełnie inna osoba. Okoliczność ta pozostaje bez praktycznego wpływu na treść rozstrzygnięcia sądu, jednak wskazuje, że organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w sposób dostatecznie wnikliwy. W ogóle treść uzasadnienia decyzji organu odwoławczego jest bardzo ogólnikowa i praktycznie nie odnosi się do żadnego z argumentów i uwag podniesionych przez skarżącego w odwołaniu. Dlatego też biorąc powyższe pod uwagę skargę sąd w pkt I. wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz b p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 500 zł., sąd orzekł w punkcie II. wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.