II SA/Ol 98/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. S. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia odmówić ustanowienia dla skarżącego radcy prawnego. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie skarżący – L. S. wniósł o udzielenie pomocy prawnej w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Następnie złożył urzędowy formularz PPF, w którym - precyzując zakres żądania - wniósł o ustanowienie radcy prawnego. W jego uzasadnieniu powołał się na brak środków na pokrycie kosztów doradztwa prawnego i wskazał, że pracuje na "[...]" etatu. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. W rubryce nr 7.1. wykazał dom o pow. "[...]", mieszkanie o pow. "[...]" oraz nieruchomość rolną o pow. "[...]", dodając w rubryce nr 11, iż dom jest wyłącznie na jego utrzymaniu. W rubryce nr 7.2.1. skarżący wykazał zasoby pieniężne zdeponowane w bankach w kwocie "[...]" i w kwocie "[...]", natomiast w rubryce nr 10 - dochody: własny z tytułu umowy o pracę w kwocie "[...]" oraz żony z tytułu "działalności" w kwocie "[...]". Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję wyjątkową i z tego też powodu powinno być przyznawane wyłącznie, gdy strona wiarygodnie wykaże, że nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W warunkach niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał, że nie posiada środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania związanych z ustanowieniem radcy prawnego. Zauważyć należy, iż we wniosku skarżący wykazał zasoby pieniężne w łącznej kwocie "[...]", które znacznie przekraczają koszty postępowania w niniejszej sprawie. Skarżący nie wskazał natomiast, aby istniały jakiekolwiek przeszkody uniemożliwiające uszczuplenie tych środków na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem radcy prawnego. W konsekwencji, stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść wskazanych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Zauważyć jednocześnie należy, iż skorzystanie z przedmiotowych zasobów pieniężnych nie spowoduje ich wyczerpania, lecz jedynie ich uszczuplenie. Nie wpłynie też w sposób istotny na sytuację materialną 2-osobowej rodziny. Poza wykazanymi zasobami pieniężnymi, skarżący i jego żona dysponują bowiem miesięcznym dochodem, który może stanowić źródło ich utrzymania. Dodatkowo zauważyć należy, iż skarżący posiada również wykazany we wniosku majątek - dom, mieszkanie i nieruchomość rolną. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się natomiast, że sposób, w jaki właściciel wykorzystuje swój majątek nie może pozostawać bez wpływu na ocenę, czy posiada on dostateczne środki na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacji, gdy zdobycie przez nią środków na koszty postępowania w inny sposób jest rzeczywiście (obiektywnie) niemożliwe. Istotne jest zatem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych. Posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości, co do zasady wyklucza zatem możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden sposób nie została ograniczona możliwość jego wykorzystania w celu pozyskania dochodu, obciążenia, czy zbycia (por. np. postanowienia NSA z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt FZ 454/04, niepubl., oraz z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt I OZ 806/12, i z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 826/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał, że w warunkach niniejszej sprawy spełniona została przesłanka uzasadniająca ustanowienie dla niego radcy prawnego. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.