II SA/Ol 991/16
WyrokWSA w Olsztynie2016-10-25
Skład orzekający: Ewa Osipuk, Beata Jezielska, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie z tytułu inkasa podatków, które wnioskodawczyni otrzymywała w poprzednim roku kalendarzowym, ale obecnie już go nie otrzymuje, powinno być traktowane jako dochód utracony przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Wynagrodzenie z tytułu inkasa podatków stanowi dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Utrata tego dochodu nie może być uznana za dochód utracony w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ponieważ ustawodawca zawarł w art. 2 pkt 19 tej ustawy zamknięty katalog przyczyn utraty dochodu, a wynagrodzenie z tytułu inkasa nie mieści się w tym katalogu. W związku z tym, dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe uprawniające do świadczenia wychowawczego.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. W. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny przekracza ustalone kryterium. Wnioskodawczyni otrzymywała w poprzednim roku wynagrodzenie z tytułu inkasa podatków, którego obecnie już nie otrzymuje, i wnioskowała o potraktowanie go jako dochodu utraconego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, argumentując, że wynagrodzenie z inkasa jest dochodem, a jego utrata nie mieści się w katalogu dochodów utraconych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant st. referent Maciej Lipiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., "[...]" w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.
Decyzją Wójta Gminy Ł z dnia "[...]"r. odmówiono M. W. przyznania świadczenia wychowawczego w wysokości "[...]" zł miesięcznie na dziecko O. W. W uzasadnieniu podano, że w dniu "[...]"r. M. W. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w wieku poniżej 18 roku życia. Wskazano, że zgodnie z art. 5 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016r. poz. 195, dalej jako: u.p.p.w.d.) świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł miesięcznie lub 1200 zł, gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne. Podniesiono, że rodzina wnioskodawcy składa się z 2 osób, a dziecko nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Wnioskodawczyni poinformowała, że nastąpiła utrata dochodu przez członka rodziny. Powołano się na art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d., w którym określono co oznacza utrata dochodu oraz na art. 2 pkt 21 u.p.p.w.d. w którym zdefiniowano pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wyjaśniono, że wynagrodzenie wnioskodawczyni uzyskane w "[...]"r. z tytułu inkasa podatków nie mieści się w katalogu dochodów utraconych, określonego powyższą ustawą i dochód ten zalicza się do łącznego dochodu rodziny za "[...]" rok. W związku z tym dochód na osobę w rodzinie wynosi "[...]" zł i przekracza kryterium dochodowe ustanowione wart. 5 ust. 3 u.p.p.w.d.
Od powyższej decyzji odwołała się M. W., wskazując ze jest ona dla niej krzywdząca. Podała, ze w "[...]"r. pełniła obowiązki sołtysa i otrzymywała wynagrodzenie za inkaso podatków. Jednakże obecnie już tej funkcji nie pełni i nie otrzymuje tego wynagrodzenia i dlatego chciała, aby potraktować je jako dochód utracony.
Decyzją z dnia 13 czerwca 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. oraz art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych za dochód uważa się m.in., po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, 1) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych wart. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne; 2) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne; 3) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym alimenty na rzecz dzieci. Wyjaśniono, że wynagrodzenie w formie inkasa podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, albowiem za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator (na podstawie właściwych przepisów) zlecił wykonanie określonych czynności - a zwłaszcza m.in. przychody płatników i inkasentów należności publicznoprawnych (art. 13 pkt 6 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych). Zatem wynagrodzenie to stanowi dochód. Jednocześnie nie można utraty wynagrodzenia z tytułu inkasa uznać za dochód utracony, gdyż w art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d. zawarty jest katalog zamknięty przyczyn utraty dochodu. Wskazano, że określenie" katalog zamknięty" oznacza, że organ I instancji winien uznać za dochód utracony w przypadku zaistnienia któregokolwiek ze zdarzeń wymienionych w tym przepisie, ale nie może uznać utraty dochodu spowodowanej innymi zdarzeniami, niż wymienione w tym przepisie.
Od decyzji tej odwołała się M. W, ponawiając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.).
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Podnieść należy, iż w organy odmówiły przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na dziecko w wysokości "[...]" zł z uwagi na przekroczenie kwoty uprawniającej do tego świadczenia. W ocenie skarżącej do takiego przekroczenia kryterium dochodowego jednak nie doszło, gdyż od dochodu powinna być odliczona kwota z tytułu wynagrodzenia za inkaso podatków, którą otrzymywała w "[...]"r,. ale obecnie już jej nie otrzymuje.
Wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z art. 48 ust. 1 .p.p.w.d. pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się dnia 30 września 2017r. Zgodnie zaś z ust. 2 tego artykułu w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Ponadto w myśl art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015r. poz. 114 ze zm.) przez dochód należy rozumieć – po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynagrodzenie z tytułu inkasa jest przychodem opodatkowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych (art. 13 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012r. poz. 361 ze zm.). Potwierdza to zresztą zaświadczenie o wynagrodzeniu z tego tytułu z dnia "[...]"r. oraz PIT-11, w którym wykazano kwotę pobranego podatku dochodowego. Niewątpliwie zatem wynagrodzenie z tytułu inkasa za pobór podatków stanowiło dochód rodzin skarżącej w "[...]"r. Jednakże okoliczność, że skarżąca nie otrzymuje już tego wynagrodzenia nie oznacza, że może być on od tego dochodu odliczony jako dochód utracony. Należy bowiem wskazać, że ustawodawca w art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d. zawarł zamknięty katalog rodzajów dochodu, których utratę traktuje się jako dochód utracony. Oznacza to, że rozumienie pojęcia dochodu utraconego dla celów u.p.p.w.d. nie zawsze jest tożsamy z potocznym rozumieniem tego pojęcia. Nie zawsze zatem faktyczna utrata dochodu z jakiegoś źródła będzie równoznaczna z utratą dochodu w rozumieniu przepisów ustawy, a tym samym nie każda kwota dochodu faktycznie utraconego może zostać odliczona od dochodu ustalonego zgodnie z przepisami ustawy. Skoro zatem dochodu z tytułu inkasa podatków nie można zakwalifikować do żadnego z rodzajów dochodu utraconego, określonego w art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d., to nie kwota ta nie może być odliczona od dochodu rodziny skarżącej za 2014r. Zatem dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 3 ust. 5 u.p.p.w.d., a w związku z tym odmowa przyznania świadczenia wychowawczego jest uzasadniona.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło