II SAB/Ol 106/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Burmistrza w udzieleniu informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; II. orzeka, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. orzeka o niewymierzaniu organowi grzywny; IV. zasądza od Burmistrza na rzecz skarżącego A. P. kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 4 września 2013r., przesłanym drogą elektroniczną, A.P. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w L. o udzielenie informacji publicznej na temat: 1. zasad użytkowania samochodów służbowych należących do gminy miejskiej L., kopii zarządzeń Burmistrza w tej sprawie lub odpowiedniego regulaminu, dotyczącego tej sprawy, 2. wyznaczonych miejsc garażowania pojazdów wymienionych w pkt. 1, 3. rocznego przebiegu w km pojazdów, wymienionych w pkt.1 za 2011 i 2012 r., 4. nakładów finansowych, jakie ponosi Gmina w związku z używaniem pojazdów, wymienionych w pkt. 1 z rozbiciem na paliwo, koszty serwisowania, płynów eksploatacyjnych napraw itp. za 2011 i 2012 rok, 5. kopii faktur za zakupione paliwo do samochodów, wymienionych w pkt. 1 za rok 2012 z rozbiciem na konkretne pojazdy, 6. zasad korzystania z samochodów prywatnych, używanych do celów służbowych przez pracowników Urzędu Miasta ze wskazaniem w BIP-ie odpowiedniego zapisu lub przesłaniem kopii takiego zarządzenia/regulaminu, 7. ilości osób pracujących w Urzędzie Miasta, korzystających z samochodu prywatnego do celów służbowych i na jakich zasadach jest to naliczane, 7a. kosztów poniesionych przez Gminę w związku z faktem korzystania przez pracowników z samochodów prywatnych w celach służbowych za rok 2011 i 2012, 8. czy prowadzona jest ewidencja/karty drogowe dla samochodów służbowych, wymienionych w pkt. 1 - wraz z wnioskiem o kopie kart drogowych/ewidencji pojazdów dotyczących samochodu służbowego "[;..]" za rok 2013 styczeń-sierpień, 9) kto i w jakim celu pojechał do szpitala powiatowego dnia 24 sierpnia 2013 r. z podaniem godziny przyjazdu i odjazdu z parkingu położonego za szpitalem powiatowym na ul. B, 10) kto prowadzi obsługę dzienną pojazdów, wymienionych w pkt. 1 wniosku. W odpowiedzi za powyższe pytania, pismem z dnia 13 września 2013r., Burmistrz L., powołując się na art. 23g ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócił sie do wnioskodawcy o złożenie wniosku o ponowne wykorzystanie informacji publicznej, zgodnego z wzorem, określonym rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie wzoru wniosku o ponowne wykorzystanie informacji publicznej. Zaznaczono jednocześnie, że niezłożenie prawidłowego wniosku w ciągu 7 dni od otrzymania niniejszego pisma spowoduje pozostawienie wniosku strony bez rozpatrzenia. Następnie, w dniu 19 września 2013 r., A.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność Burmistrza L. w sprawie rozpoznania jego wniosku o udzielenie informacji publicznej. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. oraz art. 2 ust. 2 oraz art. 23a ust. 1 i art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej. Skarżący zarzucił nieuzasadnione, wbrew powołanym wyżej przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej, żądanie od wnioskodawcy wskazywania celu żądania udostępnienia informacji publicznej oraz bezpodstawne przyjęcie, wbrew faktycznej woli wnioskodawcy, że informacja ma służyć ponownemu wykorzystaniu, podczas gdy we wniosku wskazano, że żądanie dotyczy informacji publicznej w trybie rozdziału 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 oraz art. 54 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez nieuzasadnione ograniczenie konstytucyjnego prawa obywatelskiego do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz wolności rozpowszechniania informacji. A.P. wniósł o zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w zakresie wykonania wniosku o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z jego wnioskiem z 4 września 2013r. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Organ stanął na stanowisku, że strona zwróciła się do niego o udzielenie informacji publicznej w celu dalszego wykorzystania, nie dopełniając trybu formalnego przewidzianego dla takiego wniosku. Na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r., pełnomocnik organu złożył do akt sprawy pismo z-cy Burmistrza, skierowane do skarżącego, zgodnie z którym udzielono skarżącemu odpowiedzi i przesłano dokumenty, dotyczące pytań: 1, 2, 6, 8 i 9, zawartych we wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 4 września 2013 r. Jednocześnie wskazano, że pytania, zawarte w punktach 3, 4, 5, 7 i 7a są żądaniami udzielenia informacji publicznej przetworzonej. Organ wezwał jednocześnie skarżącego do uzupełnienia wniosku, poprzez wskazanie interesu publicznego uzasadniającego udzielenie żądanych informacji, uznanych przez organ za informacje przetworzone - w terminie 14 dni od otrzymania tego pisma. Na wezwanie Sądu, organ przesłał dokumenty, o których mowa w piśmie z dnia 2 grudnia 2013 r., tj.: zarządzenie w sprawie norm zużycia paliwa na pojazdy służbowe, rozliczenie kart drogowych i karty drogowe za okres styczeń - sierpień 2013 r., zarządzenie Burmistrza w sprawie ustalenia należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w Urzędzie Miejskim z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju, zarządzenia Burmistrza z dnia 20 sierpnia 2007 r., 25 września 2008 r. i z dnia 27 czerwca 2012 r. w sprawie norm zużycia paliwa na pojazd służbowy, pisma do S.J. i A.W., jako osób korzystających z samochodów służbowych, dotyczące zasad użytkowania tych samochodów. Pismem z dnia 14 stycznia 2014r., "[...]", zgłosiła na podstawie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, swój udział w przedmiotowym postępowaniu sądowym. Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013r., Sąd postanowił na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a dopuścić ww. podmiot do udziału w sprawie. Natomiast pismem z dnia 17 lutego 2014r., Burmistrz L. wniósł o umorzenie postępowania, ze względu na rozpoznanie w całości wniosków skarżącego, stanowiących informację publiczną. Do wniosku dołączono kopię decyzji Burmistrza L. z dnia 14 lutego 2014 r. odmawiającej udzielenia informacji publicznej dotyczącej: rocznego przebiegu w km pojazdów, wymienionych w pkt.1 za 2011 i 2012 r., nakładów finansowych, jakie ponosi gmina miejska w związku z używaniem pojazdów, wymienionych w pkt. 1 z rozbiciem na paliwo, koszty serwisowania, płynów eksploatacyjnych napraw itp. Za 2011 i 2012 rok, kopii faktur za zakupione paliwo do samochodów, wymienionych w pkt. 1 za rok 2012 z rozbiciem na konkretne pojazdy, ilości osób pracujących w Urzędzie Miasta, korzystających z samochodu prywatnego do celów służbowych i zasad ich rozliczania, kosztów, jakie poniosła Gmina w związku z faktem korzystania przez pracowników z samochodów prywatnych w celach służbowych za rok 2011 i 2012. Skarżący potwierdził otrzymanie przedmiotowej decyzji i podniósł, że nie udzielono mu informacji z pkt.10 wniosku. Jednocześnie wniósł o wymierzenie organowi grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej również jako p.p.s.a., skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1, 2 i 3 powołanej ustawy), a także w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010r., sygn.akt IV SAB/Wr 66/09, wyrok NSA z 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99; OSP 2000, nr 6, poz. 87). Z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia, gdy organ zobligowany jest udzielić informacji publicznej, a jej nie udziela i nie wydaje stosownej decyzji o odmowie udostępnienia informacji. W przypadku zaś, gdy informacja, o jaką ubiega się strona nie ma charakteru informacji publicznej, organ nie pozostaje w zwłoce w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W art. 7, art. 13 i art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), uregulowano sposób udostępnienia informacji publicznej, natomiast odmowa udostępnienia takiej informacji następuje w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Ustawa dopuszcza też stwierdzenie przez organ, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i wówczas organ powiadamia jedynie zainteresowanego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa. Aby móc skutecznie zarzucać bezczynność należy w pierwszej kolejności stwierdzić, czy na takim organie ciąży wynikający z przepisów prawa obowiązek udzielenia informacji publicznej. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 wskazanej ustawy). W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem skargi była bezczynność Burmistrza L. w udzieleniu informacji publicznej. Bez wątpienia, burmistrz miasta i gminy to organ administracji publicznej, którego działalność podlega ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), powoływanej dalej jako u.d.i.p. Jak wynika z przekazanych Sądowi akt, w dniu wniesienia skargi, organ pozostawał bezczynny w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 4 września 2013r. Nie budzi bowiem wątpliwości okoliczność, że bezczynność - będąca przedmiotem skargi - przestała istnieć po jej wniesieniu, ponieważ organ załatwił wniosek strony pismem z dnia 2 grudnia 2013 r., którym udzielił skarżącemu części wnioskowanych przez niego informacji oraz decyzją z dnia 14 lutego 2014 r., którą odmówił skarżącemu udzielenia informacji publicznej co do pozostałych, wnioskowanych w dniu 4 września 2013 r., informacji. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., stanowiącej podstawę wydania tej decyzji, odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje go do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Skoro wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej został już załatwiony – poprzez udzielenie informacji publicznej oraz wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej w pozostałym zakresie - to postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe i podlega w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd nie podziela bowiem stanowiska skarżącego, że nie została mu udzielona informacja z punktu 10 wniosku, dotycząca osób, prowadzących obsługę dzienną pojazdów, wymienionych w punkcie 1 wniosku. Wskazać należy, że organ załączył do pisma z dnia 2 grudnia 2013 r., między innymi, dwa pisma, skierowane do: S.J. i A.W. - jako osób, używających samochody służbowe skoda i toyota. W pismach tych wskazano miejsca parkowania użytkowanych pojazdów oraz zobowiązano ich użytkowników do zachowania staranności w zabezpieczeniu powierzonego mienia. Powyższe oznacza, że organ udzielił odpowiedzi na pytanie 10., zawarte we wniosku z dnia 4 września 2013 r. Z tych względów orzeczono jak w punkcie I. sentencji wyroku. Postępowanie sądowe w sprawie nie stało się jednak bezprzedmiotowe w całości. Podjęcie działania przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, nie zwalnia Sądu z obowiązku rozważenia i dokonania oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz, w zależności od tej oceny, ewentualnego orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny. Stosownie bowiem do treści art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedstawionych okolicznościach faktycznych sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie zignorował bowiem wniosku o udzielenie informacji publicznej. Najpierw udzielił skarżącemu odpowiedzi, wskazując na błędy formalne przedłożonego wniosku. Później natomiast, uznając wadliwość swojego stanowiska i mając na uwadze zapadły w podobnej sprawie wyrok tut. Sądu (wyrok z dnia 29 listopada 2013r., II SAB/Ol 105/13), udzielił żądanych przez wnioskodawcę informacji oraz uznając, że część z nich stanowi informację przetworzoną, a skarżący nie wskazał, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, wydał decyzję odmowną w tej części. Ponadto należy wskazać, że skarżący żąda od organu wielu informacji publicznych, co wiąże się z koniecznością zaangażowania czasu i środków dla ich przygotowania. Skarżący ma pełne prawo żądania tych informacji, ale musi liczyć się z tym, że organ może nie zdołać załatwić ich w terminie. Okoliczności te uzasadniają rozstrzygnięcie, zawarte w pkt II. wyroku, ponieważ organ naruszył prawo w zakresie terminu udzielenia informacji publicznej lecz naruszenie to nie miało charakteru rażącego. Wskazane okoliczności uzasadniały też rozstrzygnięcie zawarte w pkt. III. sentencji wyroku o niewymierzaniu organowi grzywny. Zgodnie bowiem z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie w razie stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Kwestia ta pozostawiana jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezczynność nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a więc wymierzenie grzywny organowi byłoby niezasadne, pomimo wniosku skarżącego w tym zakresie. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt. IV. na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 201 § 1 p.p.s.a.