II SAB/Ol 132/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. Z. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie w rozpoznaniu skierowania na badanie lekarskie postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżącej W. Z. 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W dniu 10 sierpnia 2023 r. (data wpływu do Kolegium) W. Z. (dalej jako: "skarżąca"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie pismo (zatytułowane "zażalenie") na wniosek o skierowanie jej na badania lekarskie Prokuratora Rejonowego sygn. akt [...] wskazując, że jest on niezgodny z prawem. Wyjaśniła, że nie jest prawdą aby na drodze zachowywała się agresywnie oraz miała zaburzenia umysłowe. Dołączyła kserokopię wniosku o skierowanie na badanie lekarskie z dn. 11 kwietnia 2022 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium") wniosło o jej odrzucenie. Wyjaśniono, że organ decyzją z 19 lipca 2022 r. nr [...] utrzymał o w mocy decyzję nr [...] wydaną w dniu 27.04.2022 r. z upoważnienia Starosty przez Kierownika Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w sprawie skierowania skarżącej na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Skarżąca decyzję tę otrzymała w dniu 20 lipca 2022 r., zatem termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 19 sierpnia 2022 r. Tymczasem skarga niniejsza została wniesiona dopiero 10 sierpnia 2023 r., zatem z uchybieniem terminu. Wobec powziętej wątpliwości co do przedmiotu wniesionej skargi wezwano skarżącą do jednoznacznego określenia, który akt jest przedmiotem jej skargi. Pismem procesowym z 6 października 2023 r. (data nadania u operatora pocztowego) skarżąca wyjaśniła, że jej zażalenie należy traktować jako skargę na bezczynność SKO w Olsztynie, gdyż nigdy nie wzięto pod uwagę w decyzjach, że została niesłusznie pomówiona. Wniosek Prokuratora o skierowanie na badania był niezgodny z prawdą, opinia biegłych lekarzy sądowych sfałszowana na korzyść winnych i Prok. Rej.. Do pisma dołączyła strona kserokopię informacji o wynikach badania psychologicznego. Wobec powziętej informacji od skarżącej dokonano zmiany rejestracji wskazanej skargi jako skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie oraz wezwano skarżącą do poinformowania, czy składane było do Kolegium ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Pismem procesowym z 25 października 2023 r. skarżąca poinformowała, że nie składała ponagleń, tylko 3 odwołania od decyzji Starosty, których SKO w Olsztynie nie uwzględniło. Organ nie dokonał żadnego zbadania, żeby ustalić prawdę w tych sprawach. W odpowiedzi na skargę z dn. 25 października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wniosło o oddalenie skargi, bowiem decyzją z 19 lipca 2022 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z 27.04.2022 r. o skierowaniu skarżącej na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest zawsze badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Oznacza powyższe, że badanie legalności aktów administracyjnych, bezczynności lub przewlekłości postępowania organu poddanych kognicji sądu administracyjnego możliwe jest wówczas, gdy skarga spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie oraz, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi wniesionej w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) dalej jako: "p.p.s.a.", obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 (są to sprawy obejmujące decyzje i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, a także inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjęte poza szeroko rozumianym postępowaniem administracyjnym) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. sprawy obejmujące indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz opinie zabezpieczające). W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz brak rozpoznania sprawy i uwzględnienia jej twierdzeń co do niesłusznego skierowania na badania lekarskie. Z treści art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) dalej jako: "k.p.a." wynika, że bezczynność to stan niezałatwienia sprawy w określonym przepisami terminie. Przewlekłość zaś występuje, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności kończących postępowanie w sprawie (art. 149 § 1 p.p.s.a.), jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Dlatego w orzecznictwie sądowym podkreśla się specyfikę badania takich skarg, która polega na tym, że sąd ogranicza się do skontrolowania, czy organ rzeczywiście nie podjął stosownych działań w załatwieniu wniosku, do którego był zobowiązany. Oznacza to, że rozpatrując skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd nie wnika jaka decyzja powinna zapaść w sprawie, a bierze pod rozwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie administracyjne albo została dokonana stosowna czynność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 1628/14, publ. Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA"). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, któremu skarżąca zarzuca bezczynność w rozpoznaniu jej sprawy dotyczącej skierowania na badanie lekarskie celem ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami nie ma miejsca, bowiem jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych tej sprawy, postępowanie to zakończyła decyzja tego organu z dnia 19 lipca 2022 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia 27 kwietnia 2022 r. o skierowaniu skarżącej na badania lekarski celem ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami. Oznacza powyższe, że w czasie wniesienia skargi na bezczynność Kolegium organ ten nie pozostawał już w zwłoce w rozpoznaniu odwołania skarżącej, a co za tym idzie nie było już podstaw do wywodzenia skargi, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego: sygn. akt II OPS 5/19 z 22 czerwca 2020 r. (publ. w CBOSA), skarga na bezczynność wniesiona po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i podlega odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skład orzekający jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionej uchwale NSA, zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Oznacza powyższe, że art. 269 § 1 p.p.s.a. nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że wystąpi o rozstrzygnięcie powstałego zagadnienia prawnego odpowiedniemu składowi. W niniejszej w sprawie Sąd podziela w całości pogląd zaprezentowany w powołanej wyżej uchwale NSA. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.