II SAB/Ol 145/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi L. T. na bezczynność Burmistrza O. w udostępnieniu informacji publicznej 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej; 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w udostępnienia informacji publicznej; 3) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) zasądza od Burmistrza O. na rzecz L. T. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarga L.T. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") dotyczy bezczynności Burmistrza O. (dalej: "wójt", "organ") w udostępnieniu informacji publicznej o zamówieniu publicznym pn. "[...]". Z akt sprawy wynika, że wniosek o udzielenie powyższej informacji został zawarty w piśmie z 20 października 2024 r., w którym skarżący zwrócił się do organu o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: "- Kto (proszę podać imię i nazwisko oraz stanowisko) odpowiadał za przygotowanie tej oferty przetargowej?; - Czy zamówienie jest współfinansowane ze środków UE? - Kto (proszę podać imię i nazwisko oraz stanowisko) odpowiadał za przygotowanie treści zamówienia i czy istnieje procedura w urzędzie, która przewiduje weryfikację dokumentów aby uniknąć takich rażących błędów?" We wniosku zaznaczono, że korespondencję w sprawie należy kierować na skrzynkę ePUAP: [...]. W skardze wniesiono o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucono naruszenie w tej sprawie: 1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, 2. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek, 3. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. W odpowiedzi na skargę organ ocenił, że skarga jest zasadna. Wyjaśnił, że odpowiedź na informację publiczną omyłkowo przesłano na błędny adres e-mail, w związku z czym nieskutecznie dokonano odpowiedzi na informację publiczną i nie dotrzymano terminu jej udzielenia. Podał, że 4 grudnia 2024 r. dokonano ponownego przesłania informacji publicznej na podany we wniosku adres ePUAP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. W sprawach dotyczących bezczynności w udzieleniu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w u.d.i.p. oraz czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu tej ustawy. Dopiero pozytywna ocena obu wymienionych wymogów wniosku otwiera kolejny etap kontroli sądowej, jakim jest ocena przez sąd działań podjętych przez organ w celu załatwienia wniosku. W myśl art. 1 ust. 1 ustawy u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Pytania postawione przez skarżącego we wniosku z 20 października 2024 r. dotyczyły zarządzania majątkiem publicznym organu władzy w rozumieniu art. 4 ust. 1 ww. ustawy, jakim jest wójt jako organ samorządowej jednostki terytorialnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2012 r. I OSK 2265/11). Pytania te mieściły się więc w ramach wyznaczonych przez przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. i zostały skierowane do właściwego organu. W odpowiedzi na skargę organ uznał jej zasadność i wyjaśnił, że przyczyną nieudostępnienia skarżącemu żądanej informacji był błąd organu co do adresu e-mail skarżącego. Ponadto organ podał, że po otrzymaniu skargi udzielił żądanego dostępu do informacji publicznej, przesyłając ją na właściwy adres skrzynką EPUAP. W ocenie Sądu skarga jest zasadna, gdyż niewątpliwie organ, do którego skierowano wniosek, nie podjął we właściwym terminie przewidzianych prawem działań w celu jego załatwienia, czym naruszył powołany w skardze przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Przyjęto w nim, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z powołanego przepisu nie wynika, jakie okoliczności (przyczyny opóźnienia) są ustawowo dopuszczalne. Użyty zwrot "jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie" interpretowany jest przez sądy administracyjne jako pozwalający na indywidualne zastosowanie, w zależności od okoliczności konkretnej sprawy. W wyroku z 5 marca 2024 r. III OSK 370/23 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "przepisy u.d.i.p. nie wskazują, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne, należy jednak uznać, że muszą to być powody bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej." W rozpoznawanej sprawie przyczyną nieudzielenia dostępu do żądanej informacji była omyłka organu co do adresu e-mail skarżącego, przy braku podjęcia przez organ innych działań, o których mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący 20 października 2024 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, zatem do 4 listopada 2024 r. (poniedziałek) organ powinien albo udzielić dostępu do żądanej informacji, albo powiadomić skarżącego o powodach opóźnienia oraz o nowym terminie jej udostępnienia. Co jednak istotne dla rozpoznawanej sprawy, bezczynność ustała przed rozpatrzeniem skargi przez Sąd, ponieważ organ 4 grudnia 2024 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi, wyjaśniając, że zwłoka wynikała z przesłania odpowiedzi na niewłaściwy adres. W tych okolicznościach Sąd zobowiązany był do wydania rozstrzygnięcia z uwzględnieniem stanu faktycznego sprawy w czasie wyrokowania, przyjmując że w dniu wydania wyroku organ nie pozostawał już w zwłoce. Dlatego Sąd nie mógł uwzględnić żądania zobowiązania organu do załatwienia wniosku w określonym terminie. Podjęcie przez organ stosownego działania po wniesieniu skargi nie zwalniało jednak Sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa przez organ. Naruszenie to było jedynie skutkiem omyłki co do adresu EPUAP, naprawionej przez organ po otrzymaniu skargi. W wyroku z 12 września 2024 r. I OSK 661/24 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne." Jak już wyżej wyjaśniono, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W rozpoznawanej sprawie Sąd orzekł tak w pkt 2 sentencji wyroku. Następnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie okoliczność taka nie wystąpiła, tj. bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, co Sąd orzekł w pkt 3 sentencji wyroku. Jak wyżej wyjaśniono, bezczynność organu nie cechowała się rażącym naruszenia prawa, lecz wynikała z błędnego zaadresowania odpowiedzi na pytania skarżącego, co zostało przez organ naprawione po otrzymaniu skargi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.