II SAB/Ol 165/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi D. S. i S. S. na bezczynność Prezydenta O. w udostępnieniu informacji publicznej I. zobowiązuje organ do rozpoznania punktu [...] wniosku skarżących z dnia [...] - w terminie 14 dni; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. nie wymierza organowi grzywny; IV. zasądza od organu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 9 września 2025 r., D. S. i S. S. (dalej jako: "skarżący", "strony"), powołując się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwrócili się do Prezydenta Miasta O. (dalej jako: "organ", "Prezydent") mi.in. o przekazanie następujących informacji: 1. wykaz mieszkań komunalnych sprzedanych przez Gminę O. od dnia 19 czerwca 2024 r. zarówno w postępowaniach przetargowych jak i bezprzetargowych dotychczasowym najemcom, 2. wskazanie aktów prawnych, tj. uchwał, bądź zarządzeń, na których podstawie wstrzymana została sprzedaż lokali komunalnych dla zapewnienia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej, związanych z koniecznością zapewnienia lokali mieszkalnych osobom ubiegającym się o najem, osobom uprawnionym do najmu socjalnego na podstawie wyroków sądowych oraz osobom, którym ze względu na stan techniczny lokalu bądź stan zdrowia należy zapewnić inny lokal, nadający się do zamieszkania, które pozostawałyby w spójności z wyżej wymienionymi aktami prawa miejscowego. Odpowiadając na pytania zawarte w powyższym wniosku Prezydent, w piśmie z 15 września 2025 r., stwierdził, że gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje Prezydent O. na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm.) i wskazał lokale, które sprzedano w okresie od 19 czerwca 2024 r. do 31 sierpnia 2025 r. Skarżący, pismem z 15 listopada 2025 r., wniósł – za pośrednictwem Prezydenta O. - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, skargę na bezczynność organu, w zakresie rozpoznania wniosku z 9 września 2025 r. Wskazał, że organ zobowiązany był udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku - zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (DZ.U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako "u.d.i.p.). Termin ten upłynął zaś bez jakiejkolwiek reakcji ze strony organu. W dniu 23 września 2025 r. skarżący skierowali wezwanie do Prezydenta do wykonania obowiązku w zakresie udostępnienia wnioskowanej informacji. Pomimo tego, organ pozostaje w bezczynności, która trwa do dnia wniesienia skargi. W odpowiedzi na skargę, organ wyjaśnił, że skarżący zwrócili się w dniu 9 września 2025 r. w sprawie odmów wykupu lokalu mieszkalnego nr [...], położonego przy ul. [...], którego są najemcami. Organ stwierdził, że informacja w zakresie wykazu lokali, jak również wskazania podstawy prawnej dot. gospodarowania gminnym zasobem nieruchomości została przekazana do skarżących pismem z 15 września 2025 r. Organ wskazał też na kolejną korespondencję ze stronami. Wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z ww. przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W piśmiennictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub podjęciem stosownej czynności (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2005, LEX/el.). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, uw. 34 do art. 3). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu, albo do podjęcia określonej czynności. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przez "informację publiczną" rozumie się każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Informacją publiczną jest więc informacja o aktywności podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie celów publicznych (por. wyrok NSA: z 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 218/18 czy wyrok NSA z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – CBOSA). W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że adresat wniosku, którym jest Prezydent, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Jest to jednostka dysponująca majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne. Okoliczność ta zresztą nie budziła jakichkolwiek wątpliwości i nie była w sprawie kwestionowana. Podobnie nie było przedmiotem sporu, że żądane informacje stanowią informację publiczną, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z 9 września 2025 r., skarżący zwrócili się do organu m.in. o udzielenie informacji publicznej, opisanej w dwóch punktach. Pismem z 15 września organ poinformował, że gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje Prezydent O. na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm.) i wymienił lokale sprzedane w okresie od 19 czerwca 2024 r. do 31 sierpnia 2025 r. W żadnym z późniejszych pism, kierowanych do strony, organ nie odniósł się od pytania z pkt. 2 pisma skarżących z 9 września 2025 r. (pismo z 9 października 2025 r., pismo z 14 października 2025 r., decyzja z 6 listopada 2025 r., pismo z 21 listopada 2025 r.). Należy więc przyjąć, że organ nie udzielił skarżącym informacji, zawartych w zapytaniu z 9 września 2025 r. Wskazanie bowiem ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowi odpowiedzi na zapytanie skarżących o wskazanie aktów prawnych, tj. uchwał, bądź zarządzeń, na których podstawie wstrzymana została sprzedaż lokali komunalnych dla zapewnienia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej, związanych z koniecznością zapewnienia lokali mieszkalnych osobom ubiegającym się o najem, osobom uprawnionym do najmu socjalnego na podstawie wyroków sądowych oraz osobom, którym ze względu na stan techniczny lokalu bądź stan zdrowia należy zapewnić inny lokal, nadający się do zamieszkania, które pozostawałyby w spójności z wyżej wymienionymi aktami prawa miejscowego. Powołana przez organ ustawa nie jest bowiem uchwałą lub zarządzeniem, o które zwrócili się skarżący. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że skarga na dzień jej wniesienia była zasadna. Dlatego też Sąd w pkt I. wyroku zobowiązał organ do rozpoznania punktu 2 wniosku skarżących z 9 września 2025 r. Stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając na uwadze okoliczności rozpoznawanej sprawy, tutejszy Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Skarżącemu wyjaśnić należy bowiem, że nie każde naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Sam fakt przekroczenia ustawowych terminów załatwiania spraw, co do zasady, nie jest taką szczególną okolicznością. W konsekwencji stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, chociaż niewątpliwie stanowi naruszenie prawa, nie przesądza jeszcze o rażącym charakterze tego naruszenia (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2331/16, CBOSA). Sformułowanie "rażące" oznacza działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste (wyrok NSA z 2 września 2025 r., sygn. akt III OSK 710/25, LEX nr 3907980). W ocenie tutejszego Sądu okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie nie wskazują na naruszenie prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji, gdyż nieudostępnienie w terminie wnioskowanej informacji nie można oceniać jako przejawu złej woli organu. W ocenie organu, udzielił on żądanej informacji. W związku z tym, w ocenie Sądu, okoliczności przytoczone przez organ nie wskazują, aby opóźnienie w rozpoznaniu wniosku nosiło cechy lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na podmiot mocą przepisów u.d.i.p. Sąd uznał też, że nieuzasadnione jest żądanie wymierzenia organowi grzywny, biorąc pod uwagę działania organu w podejmowaniu czynności zmierzających do zakończenia postępowania w sprawie, o czym orzekł w pkt III. wyroku O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego: uiszczonego wpisu od skargi (100 zł), Sąd orzekł w pkt. IV sentencji wyroku.