II SAB/Ol 21/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu wniosku o właściwość postanawia odrzucić skargę. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej: GOPS), działający z upoważnienia Wójta Gminy, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego polegającą na nierozstrzygnięciu sporu o właściwość pomiędzy Kierownikiem GOPS a Kierownikiem Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w zakresie ponoszenia wydatków w związku z umieszczeniem małoletniego M.W. w pieczy zastępczej. Organ wniósł ponadto o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpoznania zaistniałego sporu o właściwość. W uzasadnieniu podniesiono, że pismem z dnia 5 marca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło brak podstaw do rozstrzygnięcia sporu o właściwość wskazując, iż sprawa ustalenia powiatu właściwego do ponoszenia kosztów pobytu dziecka w rodzinie zastępczej nie ma charakteru indywidualnej sprawy administracyjnej. W ocenie skarżącego tymczasem rozstrzygnięcie zaistniałego sporu jest konieczne, bowiem na podstawie art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) zwanej dalej: k.p.a., organy są zobowiązane do przestrzegania z urzędu właściwości rzeczowej i miejscowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie podnosząc, że nie można zarzucić mu bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania, bowiem pisemnie wyjaśniono Kierownikowi GOPS, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki do zmiany podmiotu odpowiedzialnego za ponoszenie kosztów umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Organowi nie przysługuje również skarga na pismo informujące o braku podstaw do wyznaczenia innego organu. W piśmie procesowym z dnia 15 kwietnia 2015 r. Kierownik GOPS podniósł, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające odrzucenie skargi. Wskazano również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie ustaliło, że w sprawie nie zachodzi spór pomiędzy organami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: ustawa ppsa., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z tej przyczyny ma miejsce w szczególności wówczas, gdy dotyczy aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 ustawy ppsa.) albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu (art. 5 ustawy ppsa.). Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi obowiązkiem sądu administracyjnego jest zbadanie w pierwszej kolejności jej dopuszczalności. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest natomiast pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. W rzeczonej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego polegająca na nierozstrzygnięciu sporu o właściwość pomiędzy Kierownikiem GOPS a Kierownikiem Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w zakresie ponoszenia wydatków w związku z umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej. Tak zakreślony przedmiot skargi, tj. obejmujący rozstrzyganie przez organ administracji publicznej kwestii dotyczącej ustalenia właściwości organu do prowadzenia postępowania administracyjnego, nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych wyznaczonej przez art. 3 § 2 pkt 1-8 ustawy ppsa. Zgodnie z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki przewidziane w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy ppsa.). Skarga na bezczynność organu jest zatem dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia, akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a także na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Jeżeli skarga dotyczy przypadku niewymienionego w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy ppsa., sąd administracyjny zobowiązany jest do jej odrzucenia, gdyż rozpatrując taką skargę wykroczyłby poza swoje kompetencje powierzone mu przez ustawodawcę. Należy zauważyć, że postępowanie w sprawie rozstrzygnięcia sporu o właściwość, prowadzone na podstawie art. 22 k.p.a., nie jest postępowaniem administracyjnym. Nie dotyczy ono bowiem rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w formie decyzji administracyjnej, a jedynie ustalenia właściwości organu do prowadzenia postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie następuje również w formie postanowienia. Spór o właściwość jest wewnętrzną sprawą administracji publicznej, niepodlegającą kontroli za pomocą środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym czy sądowoadministracyjnym (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, s. 135; postanowienie NSA z dnia 28 marca 1991 r., sygn. SA/Lu 218/91, ONSA 1991, nr 1, poz. 30). Skoro na rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie jest również dopuszczalne wniesienie skargi na bezczynność organu w sprawie rozstrzygnięcia sporu o właściwość (por. postanowienie NSA z dnia 3 stycznia 2013 r., I OSK 2982/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy ppsa., orzeczono jak w sentencji.