II SAB/Ol 31/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia "[...]" sygn. akt "[...]" w przedmiocie bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Pismem datowanym na dzień 29 października 2007r., wniesionym telefaksem w dniu 30 października 2007r. J. K. zwrócił się do Urzędu Gminy w S. o udzielenie informacji: do jakiej kategorii w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, należy droga biegnąca do jego działki. Jeśli droga ta miałaby określoną kategorię to prosił o podanie: daty decyzji Rady Gminy tę kategorię ustanawiającej, dopuszczalnego nacisku na oś pojazdów korzystających z tej drogi oraz określenia, kto odpowiada za utrzymanie tej drogi w należytym stanie. Pismem z dnia 29 listopada 2007r. Wójt Gminy S. poinformował J. K., że droga prowadząca do działki nr "[...]" obręb B., jest drogą niezliczoną do żadnej kategorii dróg publicznych i stanowi drogę wewnętrzną. W dniu 28 stycznia 2008r. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Wójta Gminy S. w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej i niewłaściwą formę załatwienia. Zarzucił organowi nieudzielanie odpowiedzi na wniosek o informacje dotyczące klasyfikacji drogi i miejsca jej połączenia z drogą gminną a także dopuszczalnego nacisku na oś pojazdów z niej korzystających. Wskazując, iż takie działanie organu jest naruszeniem jego praw obywatelskich, wniósł o zastosowanie wobec Wójta sankcji określonych w art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak również nakazanie organowi bezzwłocznego udzielenia informacji. Podał , że w ciągu 34 dni od złożenia wniosku nie otrzymał odpowiedzi, dlatego w dniu 3 grudnia 2007r. złożył do Wójta skargę na postępowanie urzędu. W rezultacie Wójt udzielił mu niepełnej odpowiedzi. Wobec czego pismem z dnia 10 grudnia 2007r. zwrócił się o uzupełnienie odpowiedzi. Jednakże wobec braku otrzymania żądanej informacji pismami z dnia 9 i 14 stycznia 2008r. ponownie zwrócił się do Wójta o udzielenie pełnej odpowiedzi, a w konsekwencji pismem z dnia 18 stycznia 2008r. poinformował Wójta o zamiarze zaskarżenia jego bezczynności. W odpowiedzi na skargę z dnia 29 lutego 2008r. Wójt Gminy S. wskazał, że pismem z dnia 29 listopada 2007r. skarżący został poinformowany, iż wskazana droga nie jest zaliczona do żadnej z kategorii dróg publicznych i stanowi drogę wewnętrzną. Udzielenie informacji nastąpiło w terminie dłuższym niż wskazany w art.13 § 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z powodu przedłużającej się choroby pracownika odpowiedzialnego za sprawy związane z drogami. Natomiast pisma na które powołuje się skarżący w skardze wpłynęły do Urzędu Gminy dopiero w dniu 31 stycznia 2008r. jako załączniki do skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2008r. w sprawie o sygn. II SA/Ol 10/08 oddalił skargę J. K. na bezczynność Wójta Gminy S. w udzieleniu informacji publicznej. Wyrok ten wobec nie zaskarżenia go uprawomocnił się. W jego uzasadnieniu Sąd stwierdził, że żądanie skarżącego niewątpliwie dotyczy informacji publicznej a Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia. Dalej Sąd ten zauważył, że skarżący zwrócił się o podanie informacji do jakiej kategorii dróg należy droga prowadząca do działki nr "[...]". W powyższym wniosku zawarł również prośbę, używając zwrotu: "jeśli droga ta ma określoną kategorię", o podanie daty decyzji Rady Gminy ustalającej tę kategorię, dopuszczalnego nacisku na oś pojazdów korzystających z tej drogi, a także wskazania, kto jest odpowiedzialny za utrzymanie tej drogi w należytym stanie. Skoro więc Wójt poinformował skarżącego, że droga nie jest drogą publiczną, to nie można mówić o jego bezczynności. Bowiem w dalszej części wniosku użył sformułowania "jeśli droga ta ma określoną kategorię". Użycie przez skarżącego słowa "jeśli" stanowi swoisty warunek, którego zaistnienie powoduje po stronie organu obowiązek udzielenia odpowiedzi. Jednakże wobec faktu, iż droga nie została zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych, powyższy warunek nie zaistniał a na organie nie spoczywał obowiązek odnoszenia się do dalszej części wniosku. Dlatego Sąd ten uznał, że w dniu wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności. Odnosząc się do zarzutu przekroczenia terminu w udzieleniu informacji, Sąd przyznał, że jest to bezsporne, jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy przed sądem. Natomiast co do ukarania Wójta na podstawie art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej, Sąd uznał się za niewłaściwy. Dodatkowo Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał i że nie wynikało to również z akt administracyjnych, iż wniesione przez niego do organu w postaci dokumentu elektronicznego pisma zostały do organu doręczone (organ podnosił że powyższe pisma otrzymał dopiero jako załącznik do skargi), jak też spełniały one określone prawem wymogi co do tego rodzaju czynności. Zgodnie bowiem z art. 63 § 3a k.p.a. podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno być opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym . Dlatego Sąd nie odniósł się merytorycznie do tej kwestii, bowiem nie mógł prowadzić postępowania dowodowego, zatem weryfikacja tego zarzutu mogła odbyć się tylko w oparciu o posiadany materiał dowodowy z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa. Dnia 4 sierpnia 2008r. J. K. na podstawie art. 133 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) oraz art. 273 § 2 tej ustawy wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego, ponieważ powyższy wyrok z dnia 17 kwietnia 2008r. nie uwzględnia przedstawionych dowodów, przedmiotu zaskarżenia , a także opiera się o błędne stosowanie i interpretacje przepisów. Zdaniem skarżącego, w krzywdzącym go wyroku Sąd nie wziął pod uwagę wszystkich przedstawionych przez niego dowodów, nie orzekł w przedmiocie podstawowego zarzutu, to jest naruszenia jego praw obywatelskich a w uzasadnieniu wyroku Sąd popadł w stronniczość a nawet dopuścił się potwierdzenia nieprawdy (rzekomy brak dowodów). W uzasadnieniu podał, że Sąd całkowicie bezpodstawnie dał wiarę Gminie, że jego pisma tam nie dotarły a on nie udowodnił ich wysłania. Sąd nie rozróżnił nie wysłania informacji i nieodebrania informacji dostarczonej. W istocie bowiem doszło do nieodebrania informacji dostarczonej z powodu niedopełnienia obowiązków . Dowodem znajdującym się w aktach sprawy jest korespondencja między nim a Urzędem Gminy z marca 2008r., w której Gmina potwierdza , że jej skrzynka pocztowa nie była otwierana przynajmniej przez pięć miesięcy. Wójt Gminy potwierdził w ten sposób, że korespondencja skarżącego nie mogła być odebrana. W aktach sprawy przed rozprawą znajdował się załącznik nr 1 do pisma procesowego będący wydrukiem zapisu skrzynki nadawczej z jego komputera. Dalej skarżący wskazuje na błędność powołania się przez Sąd na art. 63 § 3a k.p.a. ponieważ w przedmiotowej sprawie k.p.a. nie ma zastosowania, zatem żądanie od niego bezpiecznego podpisu elektronicznego jest bezzasadne. Rozporządzenie wykonawcze MSWiA nakłada w § 16.3 obowiązek na administratora BIP codziennego kontrolowania tego biuletynu. Pięciomiesięczna zwłoka uzasadnia zdaniem skarżącego pogląd, że postępowanie Urzędu Gminy to rażąca bezczynność. Z Postępowanie Sądu świadczy o tym, że rażąco nie rozumie intencji ustawodawcy zniesienia formalnych przeszkód w udzielaniu obywatelom informacji jawnych. Zgodnie z powszechną w Unii Europejskiej zasadą transparencji w sprawach publicznych, właśnie ustanowienie powszechnego dostępu do tych informacji obywatelom i zniesienie ograniczeń właściwych dla państwa przyznającego sobie monopol informacyjny, uzasadnia wprowadzenie do polskiego prawa ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jest zatem oczywiste, w ocenie skarżącego, że zarówno naruszenie praw obywatelskich przez niedotrzymanie ustawowego terminu jak i nie otwieranie skrzynki e-mail przez ponad 5 miesięcy, co potwierdził Wójt Gminy S. pismem z dnia 12 marca 2008r. znajdującym się w aktach sprawy, było nieusprawiedliwioną bezczynnością, czego Sąd działając nierzetelnie lub stronniczo nie dopatrzył się. Wójt Gminy S. w odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania sądowego wniósł o jej oddalenie, bowiem skarżący wbrew wymogowi przepisu art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) nie przedstawił żadnych okoliczności faktycznych lub dowodów, które istniały w dniu zamknięcia postępowania przed sądem, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy i z których skarżący nie mógł skorzystać w zakończonym postępowaniu. Skarga o wznowienie postępowania obejmuje własną ocenę przez skarżącego materiału dowodowego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia Sądu. Skoro skarżący nie zgadza się z uzasadnieniem wyroku , to winien skorzystać ze środków odwoławczych od wydanego przez Sąd wyroku, przewidzianych w dziale IV ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.),a nie poprzez instytucję wznowienia postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art.168 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszcza możliwość obalenia prawomocnego orzeczenia sądowego, gdy zapadło ono z pogwałceniem bezwzględnie obowiązujących zasad prawa i jest rażąco sprzeczne z rzeczywistym stanem sprawy. Temu celowi ma służyć instytucja wznowienia postępowania sądowego, która co należy podkreślić, ze swej istoty ma charakter wyjątkowy. Skarga o wznowienie postępowania zmierza do korekty wadliwego orzeczenia w konkretnej sprawie, i może być oparta na wąsko określonych podstawach, zgodnie z zasadą legalności. Jest to uzasadnione w szczególności ze względu na konieczność zapewnienia stabilności orzeczeń sądowych. Jedną z podstaw w oparciu o którą można żądać wznowienia postępowania, na którą to powołuje się skarżący, jest wskazane w art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Taką podstawą nie mogą zatem być fakty i dowody o których strona wiedziała jeszcze przed wydaniem wyroku przez sąd i tym bardziej fakty i dowody wynikające z materiału dowodowego zgromadzonego przez sąd przed wydaniem wyroku. Zgodnie z art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, jeżeli sąd administracyjny nie odrzuci skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym to wyznacza rozprawę, podczas której bada przede wszystkim dopuszczalność samego wznowienia postępowania. Ową dopuszczalność określają te same okoliczności które były badane na posiedzeniu niejawnym, tj. czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Na tym etapie sąd bada już jednak rzeczywiste, realne zaistnienie przesłanek procesowych, uzasadniających wznowienie i ponowne rozpoznanie sprawy. Sąd rozstrzygając na rozprawie w kwestii dopuszczalności wznowienia może to zrobić traktując te kwestię w sposób odrębny, jako samodzielny etap postępowania, po zakończeniu którego wydaje odpowiedniej treści postanowienie odrzucające skargę o wznowienie ze względu na jej rzeczywistą niedopuszczalność albo dopuszcza wznowienie i przystępuje do rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące instytucji wznowienia nie określają w jakiej formie ma to nastąpić. Jednak w praktyce i doktrynie przyjmuje się że następuje to w formie postanowienia (tak K. Sobieralski w "Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego" str. 282 za przywołanym tam W. Berutowiczem, G. Bieńkiem, M. Sawczakiem, W. Siedleckim). Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że mimo iż skarżący w skardze o wznowienie powołał się na ustawową podstawę wznowieniową z art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , to w rzeczywistości ona nie istnieje. Wszystkie fakty i dowody wskazane w skardze o wznowienie w szczególności dotyczące kwestii związanej z doręczeniem przez skarżącego pocztą elektroniczną pism z 3 grudnia 2007r., 10 grudnia 2007r., 9 stycznia 2008r., 14 stycznia 2008r. i 18 stycznia 2008r. były znane skarżącemu i Sądowi przed wydaniem wyroku oddalającego skargę. Wynika to z pism stron oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy II SAB/Ol 10/08 i dołączonych do nich akt administracyjnych. Sąd rozpoznając skargę dysponował materiałem dowodowym na który składały się między innymi wskazane wyżej pisma a także wydruki z komputera skarżącego wykaz wysłanych przez niego pism oraz korespondencja elektroniczna skarżącego z Wójtem Gminy S., w której ten ostatni podaje przyczyny nie odbierania korespondencji e-mailowej. Dysponował też pismami skarżącego do Sądu nawiązującymi do zgromadzonych dowodów i wskazującymi okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Reasumując skarżący wbrew wymogom wymienionym w przepisie art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przedstawił w skardze o wznowienie żadnych nowych okoliczności faktycznych i dowodów, które istniały w dniu zamknięcia rozprawy przez Sąd rozpoznający skargę na bezczynność Wójta Gminy S., które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i z których skarżący nie mógł skorzystać w zakończonym postępowaniu. Bez znaczenia dla kwestii dopuszczalności wznowienia jest to czy Sąd ten wziął pod rozwagę wszystkie okoliczności wskazane przez strony i cały materiał dowodowy oraz czy orzekł co do wszystkich zarzutów zgłoszonych w skardze, ponieważ takich okoliczności, jako podstawy wznowienia, przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przewidują. Taką podstawą nie może też być odmienna od Sądu ocena materiału dowodowego i działań Wójta Gminy i podległego mu urzędu, której to oceny dokonał skarżący w skardze o wznowienie. Na marginesie należy tylko dodać, że przedstawione w skardze o wznowienie zarzuty do wydanego w sprawie wyroku należało przedstawić w skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. O takim prawie Sąd pouczył skarżącego pismem doręczonym mu z odpisem wyroku z uzasadnieniem. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 281 w zw. z art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę o wznowienie postępowania jako niedopuszczalną, odrzucił.